I SA/Bd 665/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-06-26
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania, nie przedłożyła dokumentów niezbędnych do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona skarżąca, pomimo dwukrotnego wezwania, nie przedłożyła dokumentów niezbędnych do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, sytuacji rodzinnej i możliwości płatniczych. Brak tych informacji uniemożliwia dokonanie pełnej analizy i ustalenie, czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
W.R. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, rodzinną i dochody. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, a ponowne wezwanie zostało zwrócone z powodu niepodjęcia go w terminie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 665/08 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania w podatku od towarów i usług postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
I SA/Bd 665/08
UZASADNIENIE
W następstwie zaskarżenia wskazanej powyżej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. W.R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż nie posiada środków finansowych pozwalających na opłacenie wpisu od skargi. Zainteresowany podał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z niepracującą żoną oraz małoletnią córką. Jako majątek wskazał budynek produkcyjny o powierzchni 2000 m² oraz ½ udziałów. Oświadczył, że z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga miesięczny dochód w kwocie 5000 zł. Nie posiada oszczędności.
W wykonaniu zarządzenia referendarza z dnia 02 kwietnia 2009 r. wezwano wnioskującego do przedłożenia:zaświadczenia o pozostawaniu żony bez zatrudnienia; odpisów zeznań podatkowych; wyciągów z rachunków bankowych; zaświadczenia o sytuacji rodzinnej; zawartych umów kredytowych; dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem; zaświadczenia o stanie zdrowia oraz kopii rachunków potwierdzających zakup leków; oświadczenia co do wartości pojazdu będącego własnością strony; dokumentów bilansowych i podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za okres od stycznia do marca 2009 r.
W odpowiedzi skarżący przedłożył pismo z dnia 16 kwietnia 2009 r. zatytułowane "odpowiedź na wezwanie", nie załączając żadnego w powołanych w nim dokumentów. Ponowione wezwanie zostało zwrócone do Sądu z uwagi na niepodjęcie jego w terminie.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, nie będącym w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wskazać jednak należy, iż prawo to nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń.
Zgodnie z art.246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazany przepis przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma ona do dyspozycji odpowiednich środków pieniężnych. Winna mieć przy tym świadomość, że wnosząc o omawiane zwolnienie musi uprawdopodobnić w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Na jej korzyść przemawia zamysł ustawodawcy, który nie obciążył wnioskującego obowiązkiem udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia odpowiednich faktów.
Skarżący podał, że osiąga miesięcznie dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 5000 zł. Z tej przyczyny referendarz powziął wątpliwość co do zasadności przyznania prawa pomocy i podjął działania mające na celu ustalenie obiektywnych możliwości płatniczych W.R. oraz jego rodziny. Umożliwił to przepis art. 255 p.p.s.a, który stanowił w niniejszej sprawie podstawę do wezwania skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów. Unormowanie to jest instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i umożliwiającym prawidłową ocenę stanu majątkowego, sytuacji rodzinnej oraz majątkowej strony. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak wynika jednak z tego przepisu, odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam zainteresowany. Skoro więc rola referendarza ogranicza się do poinstruowania wnioskodawcy, jakimi konkretnymi środkami dowodowymi może on uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek, o których mowa w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., to w okolicznościach niniejszej sprawy przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, podejmując działania wynikające z dyspozycji art.255 p.p.s.a.
Reasumując, przedmiotowej sprawie, na skutek braku żądanych informacji, referendarz nie był w stanie dokonać ustalenia i pełnej analizy stanu majątkowego strony. Tym bardziej, że dwukrotnie kierowano do skarżącego omówione wyżej wezwanie.
W świetle poczynionych powyżej uwag, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło