I SA/Bd 666/23

WyrokWSA w Bydgoszczy2024-01-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Szulc, Sędzia WSA Tomasz Wójcik, Asesor WSA Joanna Ziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o określeniu kwoty nieprzekazanej wierzytelności, wydane na podstawie art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zgodne z prawem, jeśli wierzytelność nie istniała w chwili zajęcia, ale istniał stosunek prawny, z którego miała powstać?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o określeniu kwoty nieprzekazanej wierzytelności jest zgodne z prawem, ponieważ zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, ale powstaną po jego dokonaniu, pod warunkiem istnienia w chwili zajęcia stosunku zobowiązaniowego, z którego wierzytelność ta ma wyniknąć. Sąd podkreślił, że zwrot "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną, a okoliczności takie jak przedawnienie, potrącenie czy wygaśnięcie wierzytelności mogą stanowić podstawę do usprawiedliwionego uchylania się od przekazania zajętej kwoty.
Stan faktyczny
W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia wierzytelności przysługującej zobowiązanemu od Skarżącego. Organ egzekucyjny ustalił, że Skarżący nie przekazał zajętej kwoty. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. brak stosunku zobowiązaniowego w dniu zajęcia oraz naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego i administracyjnego. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżone postanowienie, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr 0401-IEE.711.62.2021.2 w przedmiocie określenia kwoty nieprzekazanej wierzytelności oddala skargę Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku "G.-S." Spółka z o.o. w T. (dalej: zobowiązany), zawiadomieniem z [...] r., dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej zobowiązanemu od firmy P.-P. A. P. z tytułu świadczonych usług. Zawiadomienie zostało doręczone w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a.". Z ustaleń kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 71a ustawy z dnia [...] r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dalej: "u.p.e.a." –wynikało, że A. P. (dalej także Skarżący) nie przekazał kwoty [...]zł na rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T., postanowieniem z [...] r. określił Skarżącemu wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty [...]zł. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący nie przekazał kwot z zajętych wierzytelności, a należności wynikające z faktur zostały przekazane zobowiązanemu w formie gotówkowej. Ponadto wywiódł, że okoliczność że babcia Skarżącego, która jako dorosły domownik odebrała przesyłkę z [...] r. i nie przekazała jej Skarżącemu, ani nie poinformowała go o niej, nie stanowi podstawy do uchylenia się od wykonania ciążącego obowiązku. Użyty w art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot: "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Skarżący potwierdził, że współpracował z zobowiązanym do końca 2019 r., co oznacza że w momencie dokonania zajęcia istniał stosunek zobowiązaniowy pomiędzy Skarżącym a zobowiązanym. Potwierdzeniem tej okoliczności jest również umowa współpracy handlowej pomiędzy Skarżącym a dłużnikiem (dalej: umowa). Wyjaśnił również, że z uwagi na wycofanie przez Wójta Gminy Ż. tytułu wykonawczego nr [...]/OP określona kwota nieprzekazanej wierzytelności została zmniejszona w stosunku do ustaleń kontroli. W skardze Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z [...] r. oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T.. Zarzucił naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 ew. art. 138 § 2 k.p.a. przez ich niezastosowanie, pomimo że stan faktyczny potwierdzony w uzasadnieniu organu pierwszej instancji jednoznacznie wskazuje, że w dniu zajęcia wierzytelności nie istniał jakikolwiek stosunek zobowiązaniowy między Skarżącym a "G.-S." Sp. z o.o., 2) art. 71a § 9 u.p.e.a. przez jego zastosowanie wskutek bezzasadnego uznania, że Skarżący bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, podczas gdy z powodu nieistnienia wierzytelności w dniu zajęcia, nie zaistniało skuteczne zajęcie istniejących oraz przyszłych wierzytelności, a ponadto Skarżący z braku wiedzy o dokonaniu zajęcia wierzytelności nie mógł bezpodstawnie uchylać się od przekazania zajętej wierzytelności, 3) art. 89 u.p.e.a. przez jego błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że organ pierwszej instancji zajął wierzytelności Skarżącego wobec zobowiązanego tj. "G.-S." Sp. z o.o., podczas gdy w dniu zajęcia nie istniały żadne wierzytelności pieniężne należne zobowiązanemu od Skarżącego, co skutkuje brakiem możliwości zastosowania art. 89 u.p.e.a., 4) art. 70, art 77, art 80 k.p.a w związku z art. 18 u.p.e.a. przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych dowodów, skutkującej uznaniem, że organ pierwszej instancji dokonał wobec Skarżącego skutecznego zajęcia istniejących oraz przyszłych wierzytelności zobowiązanego wobec Skarżącego, a także przez wydanie decyzji w oparciu o dokumenty nie mające formalnie mocy dowodowej, 5) art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców – dalej: "u.p.p." – przez jego niezastosowanie i nakazanie Skarżącemu podjęcie działania nieprzewidzianego przepisami prawa tj. przekazania kwoty [...]zł na konto organu egzekucyjnego, pomimo tego że Skarżący w dniu zajęcia nie był dłużnikiem zobowiązanego, 6) art. 11 u.p.p. przez niezastosowanie zasady przyjaznej interpretacji przepisów, skutkującej rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść Skarżącego, 7) art. 138 § 1 oraz 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie i uznanie, że doręczenie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. postanowienia z dnia [...] r. nastąpiło z zachowaniem wymogów określonych w art. 43 k.p.a., podczas gdy osoba, której doręczono to postanowienie nie podjęła się jego dostarczenia Skarżącemu, 8) art. 124 i art. 126 w zw. z art. 107 k.p.a. z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym także naruszenia art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. z uwagi na naruszenie wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania oraz wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasady udzielania informacji oraz wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady wyjaśniania zasadności przesłanek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 809/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpatrując wniesioną przez organ skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt I GSK 1375/22 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Sąd stwierdził, że WSA w Bydgoszczy dokonał błędnej wykładni art. 89 § 2 oraz art. 71a § 9 i art. 71b u.p.e.a. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę WSA w Bydgoszczy uwzględni dokonaną przez NSA wykładnię przepisów prawa materialnego, dokona oceny umowy w kontekście tej wykładni, a także okoliczności istotnych z puntu widzenia zwrotu normatywnego "bezpodstawne uchylanie się", użytego w przepisach art. 71a § 9 i art. 71b u.p.e.a. Sąd dodatkowo za zasadny uznał również zarzut naruszenia art. 145 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 p.p.s.a., gdyż w aktach sprawy brak dokumentu, który potwierdzałby udzielenie odpowiedzi przez Skarżącego wobec zajęcia z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy jednocześnie zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - podobnie jak wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w dalszej części uzasadnienia). Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W pierwszym rzędzie wskazać należy jednak na skutki, jakie dla oceny niniejszej sprawy wynikają z faktu uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt I GSK 1375/22 wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 809/21 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od tego wyroku. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto przepis ten wyklucza oparcie skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych względów sąd ponownie rozpoznający sprawę i będący związany wykładnią przepisów przedstawioną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może dokonywać własnej ich interpretacji, a wydane rozstrzygnięcie musi uwzględniać zaprezentowaną przez NSA ocenę prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należałoby stosować przepisy prawa odmienne niż wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w przytoczonym art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na sądzie ponownie rozpoznającym sprawę, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, co w niniejszym przypadku nie ma miejsca. Z tych też względów w ramach obecnego, ponownego rozpoznania sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może dokonywać nowych, własnych ocen prawnych dotyczących kwestii będących już uprzednio przedmiotem rozważań czynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w sprawie wyroku kasacyjnym, a wyrażone w nim poglądy prawne, muszą zostać w pełni zaakceptowane, ze wszystkimi wynikającymi z nich konsekwencjami prawnymi. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 20 października 2023 r. nie zgodził się z Sądem pierwszej instancji w odniesieniu do wykładni art. 89 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którą do zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw robót i usług, które powstaną po jego dokonaniu może jedynie wówczas, gdy w chwili zajęcia istniała wierzytelność z tytułu dostaw, robót i usług. Sąd zaznaczył przy tym, że językowe znaczenie treści powyższego przepisu do takiego jej odczytania, że czynność egzekucyjna, jakim jest zajęcie wierzytelności, zdefiniowana w art. 1a pkt 18 u.p.e.a. dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Powołując się na poglądy prezentowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 2936/21) NSA wskazał, że ustawowy zwrot "powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług" uprawnia do stwierdzenia, że warunkiem powstania wierzytelności przyszłej jest istnienie stosunku zobowiązaniowego prawnego, z którego powstanie wierzytelność po dokonaniu zajęcia z tytułu dostaw, robót i usług. Musi więc istnieć w chwili zajęcia stosunek prawny, na mocy którego jedna ze stron zobowiązuje się do wykonania dostawy, roboty czy usługi, a druga ma z tego tytułu dokonać zapłaty. Ponadto Sąd kasacyjny podkreślił, że zajęcie wierzytelności związanych z istniejącym stosunkiem prawnym nie stanowi prewencyjnego skierowania przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu wszelkich przyszłych wierzytelności, bowiem zajęcie takie dotyczy wierzytelności przyszłych związanych z konkretnym, istniejącym już stosunkiem prawnym . W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. organ zobowiązany jest wykazać, że w chwili zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług istniał stosunek prawny, na podstawie którego powstały wierzytelności po dokonaniu zajęcia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że Sąd pierwszej instancji w uchylonym wyroku z dnia [...] r. błędnie przyjął, że użyty w art. 71a § 9 i art. 71b u.p.e.a. zwrot "bezpodstawne uchylanie się" obejmuje okoliczności dotyczące stanu woli, świadomości i umyślności dłużnika zajętej wierzytelności, podczas gdy konsekwentnie zajmowane w orzecznictwie stanowisko prowadzi do wniosku, że powyższe sformułowanie należy interpretować jako przesłankę prawną a nie faktyczną. Skuteczne uchylenie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności ma miejsce w sytuacji wystąpienia okoliczności natury prawnej: przedawnienia, potrącenia, wygaśnięcia, nieistnienia wierzytelności. "Bezpodstawnie" oznacza bowiem działanie bez podstawy, a więc wyłącznie okoliczności natury prawnej, mogą spowodować, że uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności albo jej części jest usprawiedliwione i nie jest bezpodstawne. Ponadto NSA uznał zasadność naruszenia art. 133 p.p.s.a. z uwagi na fakt braku w aktach sprawy dokumentu, na który powoływał się Sąd pierwszej instancji, wywodząc z niego zaistnienie okoliczności istotnej dla wyniku sprawy. Formułując zalecenia co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że WSA w Bydgoszczy uwzględni wykładnię przepisów prawa materialnego dokonaną przez NSA oraz dokona, w kontekście tej wykładni, oceny umowy między Skarżącym a zobowiązanym o współpracy handlowej z dnia [...] r. oraz okoliczności istotnych z punktu widzenia zwrotu "bezpodstawne uchylanie się", użytego w przepisach art. 71a § 9 i art. 71b u.p.e.a. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd będąc związany powyższymi ocenami i zaleceniami uznał, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Natomiast art. 89 § 2 u.p.e.a. przewiduje, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Skarżący wskazuje, że zajęcie wierzytelności było sprzeczne z obowiązującymi przepisami, ponieważ w dniu jego dokonania nie istniały żadne wierzytelności pieniężne należne zobowiązanemu od Skarżącego. Tym samym bezzasadnie przyjęto, że Skarżący jako dłużnik zajętej wierzytelności bezzasadnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, którym – co należy dodatkowo podkreślić – Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności, dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Użyte w treści art. 89 § 2 u.p.e.a. sformułowanie "powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług" uprawnia do stwierdzenia, że warunkiem powstania wierzytelności przyszłej jest istnienie stosunku zobowiązaniowego prawnego, z którego powstanie wierzytelność po dokonaniu zajęcia z tytułu dostaw, robót i usług. Musi więc istnieć w chwili zajęcia stosunek prawny, na mocy którego jedna ze stron zobowiązuje się do wykonania dostawy, roboty czy usługi, a druga ma z tego tytułu dokonać zapłaty. Jednocześnie NSA wskazuje, że zajęcie wierzytelności związanych z istniejącym stosunkiem prawnym nie stanowi prewencyjnego skierowania przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu wszelkich przyszłych wierzytelności, bowiem zajęcie takie dotyczy wierzytelności przyszłych związanych z konkretnym, istniejącym już stosunkiem prawnym. W związku z powyższym przy wydaniu postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty z tytułu zajętej wierzytelności niezbędne jest wykazanie, że w chwili zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług istniał stosunek prawny, na podstawie którego powstały wierzytelności po dokonaniu zajęcia. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że organ takie ustalenia poczynił. Organ stwierdza bowiem m.in., że w piśmie z dnia [...] r. (por. k. 34 akt admin.) Skarżący współpracował ze spółką "G.-S." do końca 2019 r. zgodnie z podpisana umową o współpracy. O istnieniu stosunku zobowiązaniowego między Skarżącym a zobowiązanym treść znajdującej się w aktach sprawy umowy o współpracy handlowej z dnia [...] r. (por. k. 48 akt admin.), której przedmiotem było określenie między stronami warunków sprzedaży palet i tarcicy w okresie od [...] r. do [...] r. w tym zasad rozliczeń (płatność w dniu dostawy, po rozładunku zgodnie z fakturą) oraz uzgodnienie ceny. W ocenie Sądu oznacza to, że w chwili dokonania zajęcia istniał stosunek zobowiązaniowy pomiędzy Skarżącym a "G.-S." Sp. z o.o. W związku z powyższym nie doszło do naruszenia art. 71a § 9 u.p.e.a., gdyż Skarżący istotnie bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności, co uzasadniało wydanie w sprawie postanowienia o wysokości nieprzekazanej z tego tytułu kwoty organowi egzekucyjnemu. Organ zasadnie wskazał, że użyty w treści art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną a nie faktyczną. Oznacza to, że okoliczności, które mogą stanowić podstawę uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności, mogą dotyczyć jedynie okoliczności o prawnym charakterze np. przedawnienie należności przysługujących zobowiązanemu od dłużnika zajętej wierzytelności, potrącenie, wygaśnięcie wierzytelności. Nie znajduje w tym zakresie uzasadnienia stanowisko Skarżącego zarówno co do nieistnienia wierzytelności, co wyjaśniono powyżej, jak również o braku wiedzy o dokonaniu zajęcia. Kwestię oceny stanowiska organów odnośnie skutków doręczenia przesyłki zawierającej zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] r. dorosłemu domownikowi (art. 43 k.p.a.) przesądził WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 15 lutego 2022 r. Ocena Sądu w tym zakresie jest wiążąca w świetle art. 153 p.p.s.a., gdyż choć NSA uchylił ten wyrok, to kwestia ta nie była objęta zarzutami skargi kasacyjnej organu, ani też nie została skutecznie podważona przez Skarżącego, który takiego środka zaskarżenia od wyroku Sądu pierwszej instancji nie wnosił. Nie są także uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 i art. 11 u.p.p. Jak wyżej wskazano istniał stosunek zobowiązaniowy, którego stroną był Skarżący uzasadniający dokonanie zajęcia nieistniejącej na dzień zajęcia wierzytelności przyszłej. Przewidziana w art. 11 u.p.p. zasada przyjaznej interpretacji przepisów w razie wątpliwości co do treści normy prawnej nie oznacza, że ilekroć pojawiają się różne rozumienia normy prawnej, niezależnie od poprawności argumentacji, to zawsze należy stosować taką wykładnię prawa jaka okazuje się być na korzyść przedsiębiorcy. Zasada ta będzie mieć zastosowanie dopiero wówczas, jeśli mimo dokonania poprawnej metodologicznie i logicznie wykładni przepisu pozostaje kilka wyników wykładni, które mogą być uznane za prawidłowe. Zasada wyrażona w art. 11 ust. 1 u.p.p. powinna być stosowana dopiero na ostatnim etapie wykładni, pełniąc funkcję dyrektywy kierunku interpretacji, a nie funkcję metody wykładni prawa, wyprzedzającej inne metody. W rozpoznawanej sprawie potrzeba posłużenia się dyrektywą wyrażoną w art. 11 ust. 1 u.p.p. nie wystąpiła. Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, że Sąd rozpoznający obecnie niniejszą sprawę był związany wykładnią przepisów dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 20 października 2023 r. Ponadto sposób procedowania przez organy obu instancji w niniejszej sprawie i dokonana ocena pozwala stwierdzić, że organy nie naruszyły przepisów prawa, w tym wskazanych w skardze. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia także, zdaniem Sądu, wymogi przewidziane obowiązującymi przepisami. Jednocześnie odmienność stanowiska Skarżącego od trafnych ocen dokonanych przez organy nie uzasadnia zarzutu uchybienia przepisom w zakresie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. T. Wójcik J. Szulc J. Ziołek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło