I SA/Bd 667/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia J. E. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 667/07 odrzucającego skargę kasacyjną w sprawie ze skargi J. E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić zażalenie Postanowieniem z dnia 18 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę kasacyjną J. E. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 kwietnia 2008 r. odrzucającego skargę strony na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Odpis postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną został doręczony stronie skarżącej w dniu 25 lipca 2008 r. (data na zwrotnym poświadczeniu odbioru). Termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 01 sierpnia 2008 r. W dniu 31 lipca 2008 r. (data prezentaty NSA) strona skarżąca złożyła osobiście w siedzibie Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo zatytułowane "Zawiadomienie o braku odpowiedzi na prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania". W piśmie tym strona podniosła, że w dniu 07 maja 2008 r. sporządziła słusznie i uzasadniła wnioski, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w dniu 18 lipca 2008 r. postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Tak jak we wcześniejszych pismach, strona wskazała ponownie, że odwołanie w postępowaniu administracyjnym zostało złożone w terminie licząc od daty otrzymania decyzji, awizo nie zawiera nadawcy, co nie wymaga dowodu. Pismo strony zostało przesłane przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z właściwością w dniu 05 sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego na kopercie) i wpłynęło do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy w dniu 08 sierpnia 2008 r. (data prezentaty WSA). Zgodnie z zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2008 r., pismem z tego dnia, Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy poinformował stronę skarżącą, że jej sprawa nie jest rozpoznawana merytorycznie tj. w kwestii, czy strona uchybiła terminowi, lecz na skutek działań (zaniechań) strony została załatwiona formalnie odrzuceniem skargi w dniu 24 kwietnia 2008 r. Obecnie sprawa oczekuje na uprawomocnienie się po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W kolejnym piśmie wniesionym bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 04 września 2008 r. (data prezentaty NSA) strona powieliła argumentację dotyczącą postępowania administracyjnego i wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę kasacyjną, która nie istnieje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożone pismo strony skarżącej z dnia 31 lipca 2008 r. należało potraktować jako zażalenie i postanowić o jego odrzuceniu. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2008 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę kasacyjną strony z powodu wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną oraz uchybienia wymaganiom wskazanym w art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że na obecnym etapie postępowania, tj. po odrzuceniu skargi kasacyjnej przez tutejszy Sąd, wniesione przez stronę pismo z dnia 31 lipca 2008 r. należało uznać za zażalenie. Złożony przez stronę środek zaskarżenia nie spełnia jednak wymogów określonych w art. 194 § 2-4 w zw. z art. 175 § 2 i 3 oraz art. 197 § 2 w zw. z art. 177 § 1 omawianej ustawy. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 wskazanej ustawy, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (§ 2). Zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia (§ 3). Zgodnie z art. 194 § 4 ustawy, zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Odpowiednie zastosowanie ma w tym przypadku również art. 175 § 2 i 3, na mocy którego dopuszczono złożenie zażalenia również przez sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, będącego stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich, doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych, rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej. Ponadto, z treści art. 197 § 2 w zw. z art. 177 § 1 cytowanej ustawy można wyprowadzić wniosek, że zażalenie wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. Należy zauważyć, że strona wniosła przedmiotowe pismo z dnia 31 lipca 2008 r. bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, czym uchybiła art. 197 § 2 w zw. z art. 177 § 1 cytowanej ustawy. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowo przesłał pismo strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zgodnie z wskazanymi przepisami. Błędne wniesienie przez stronę pisma do niewłaściwego sądu skutkowało uchybieniem siedmiodniowego terminu wskazanego w art. 194 § 2 omawianej ustawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny przesłał pismo strony zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w dniu 05 sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Przedmiotowe zażalenie wpłynęło do tutejszego sądu w dniu 08 sierpnia 2008 r. (data prezentaty WSA). Mając na uwadze datę doręczenia stronie odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 2008 r. odrzucającego skargę kasacyjną (25 lipca 2008 r., data na zwrotnym poświadczeniu odbioru), siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 01 sierpnia 2008 r., zatem przesłanie przedmiotowego zażalenia zgodnie z właściwością wynikającą z art. 197 § 2 w zw. z art. 177 § 1 wskazanej ustawy przez Naczelny Sąd Administracyjny nastąpiło po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, co rodzi określone konsekwencji dla strony skarżącej. W tym miejscu należy wskazać na postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II FSK 1718/06, który wprawdzie wypowiedział się w zakresie obliczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku wniesienia jej do niewłaściwego sądu, jednak rozważania te można odnieść do zażalenia z uwagi na treść art. 197 § 2 omawianej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu stwierdził, że art. 177 § 1 wskazanej ustawy przewiduje pośredni tryb wnoszenia skarg kasacyjnych - strona zobowiązana jest w tym przepisie do wniesienia skargi kasacyjnej nie tylko w określonym terminie, ale także do określonego sądu - sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. Stąd też nie można uznać za datę miarodajną dla ustalenia terminu wniesienia skargi kasacyjnej daty nadania przesyłki na adres sądu, który nie jest dla tej czynności procesowej właściwy. Datą wniesienia skargi kasacyjnej jest w tym przypadku dzień, w którym przesyłkę tą sąd niewłaściwy przekazał właściwemu sądowi. Sąd w obecnym składzie podziela zaprezentowany pogląd. W dalszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotowe zażalenie również nie spełnia wymogów art. 194 § 4 w zw. z art. 175 § 2 i 3 wskazanej ustawy, gdyż zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną. Sformułowanie użyte w art. 194 § 4 cytowanej ustawy, "zażalenie (...) powinno być sporządzone" należy rozumieć jako obowiązek sporządzenia zażalenia przez profesjonalny podmiot, jeden z wymienionych w tym przepisie, jak również w art. 175 § 2 i 3. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 lipca 2004 r. sygn. akt FZ 178/04 dokonał analizy tego sformułowania, podkreślając, że w słownikach języka polskiego zawarte są różne znaczenia wyrazów "powinno" "powinna". W Słowniku języka polskiego PWN, red. M. Szymczak, t. II s. 870 wyrazowi "powinno" przypisuje się znaczenie: obowiązkowego, należnego, pożądanego, oczekiwanego, spodziewanego. W języku prawniczym, używanym w aktach normatywnych i w orzecznictwie sądowym utrwalone jest rozumienie wyrażenia "powinno być sporządzone" jako obowiązku sporządzenia. Przedstawiona wykładnia wyrażenia "powinno być sporządzone" potwierdzona została również w innym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 09 marca 2004 r. sygn. akt FSK 222/04, postanowienie z dnia 16 marca 2004 r. sygn. akt 209/04). Na marginesie już tylko należy zauważyć, że wniesione przez stronę zażalenie nie spełnia także wymogów art. 194 § 3 omawianej ustawy, gdyż nie zawiera wniosków o zmianę zaskarżonego postanowienia lub jego uchylenie. Również uzasadnienie przedmiotowego pisma odbiega od argumentacji dotyczącej aktualnego etapu postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd ponownie jak w postanowieniu z dnia 18 lipca 2008 r. odrzucającym skargę kasacyjną stwierdza, że wnioski podnoszone przez stronę skarżącą, a dotyczące samego postępowania administracyjnego, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego muszą zostać uznane za spóźnione. Wszelką argumentację dotyczącą zaskarżonego postanowienia organu administracyjnego strona miałaby możliwość podnosić przed Sądem, gdyby sprawa nie została załatwiona formalnie, co wskazywał już tutejszy Sąd we wcześniejszych postanowieniach i pismach informacyjnych. Podkreślić należy również, że w trakcie całego postępowania sądowoadministracyjnego Sąd udzielał stronie, zgodnie z art. 6 omawianej ustawy, potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczał o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Również przesyłając odpis postanowienia z dnia 18 lipca 2008 r. odrzucającego skargę kasacyjną, Sąd pouczył stronę o sposobie wniesienia zażalenia, terminie, jak również o wymogach wynikających z cytowanego art. 194 § 2-4 wskazanej ustawy. Końcowo, donosząc się do pisma strony z dnia 04 września 2008 r. i stwierdzenia w nim, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę kasacyjną, która nie istnieje, należy zauważyć, iż Sąd w postanowieniu z dnia 18 lipca 2008 r. odrzucającym skargę kasacyjną szczegółowo omówił i wyjaśnił powody, dla których pismo strony skarżącej należało uznać za skargę kasacyjną i postanowić o jej odrzuceniu. Sąd powołując się na uzasadnienie przedmiotowego postanowienia nie będzie powielał zaprezentowanej w nim argumentacji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.