I SA/Bd 667/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-12-09
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli skarżący wykazuje trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, ponieważ sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata, mimo ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może zostać uwzględniony, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, co miało miejsce w niniejszej sprawie ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący M.T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną, utrzymując się z emerytury w wysokości 990 zł, posiadając zadłużenie z tytułu kredytów i korzystając z pomocy siostry w zakresie wyżywienia.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono adwokata dla skarżącego. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanowił 1. ustanowić adwokata 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym wniesieniem skargi na wskazaną powyżej decyzję M.T. złożył, zawarty w urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata .
W uzasadnieniu żądania podniósł, że żyje na skraju ubóstwa. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczne źródło utrzymania stanowi emerytura w wysokości 990 zł. Skarżący nie posiada majątku oraz oszczędności. Po opłaceniu rat zaciągniętych kredytów bankowych, na pokrycie wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, wnioskującemu pozostaje jedynie 150 zł. W tych okolicznościach zainteresowany jest zmuszony do korzystania z pomocy udzielanej przez siostrę w formie wyżywienia.
Referendarz zważył, co następuje:
Przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm; zwanej dalej p.p.s.a. ) przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy ona odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego i Fundusz Pracy, a zatem mieści się w ramach ustawowego zwolnienia i z tej przyczyny wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów podlega oddaleniu.
Ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ( art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – uprawnienia do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z oświadczeń skarżącego, złożonych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacji zawartych w aktach niniejszej sprawy wynika, iż spełnia powyżej wskazane przesłanki, gdyż opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika wykracza bez wątpienia poza jego możliwości płatnicze. Przemawiają za tym takie okoliczności jak egzekucja polegająca na potrąceniach ze świadczenia emerytalnego, spłata przez zainteresowanego zaciągniętych kredytów oraz konieczność korzystania ze wsparcia w zakresie udzielenia przez rodzinę pomocy żywieniowej.
Przyjmując zatem wiarygodność oświadczeń skarżącego , złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy – że znajduje się on w trudnych warunkach materialnych, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika należało uwzględnić.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło