I SA/Bd 67/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca wniosła na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł (umowa o pracę i alimenty). Jako majątek skarżąca wskazała mieszkanie o pow. [...] m˛. Oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych oraz przedmiotów wartościowych. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżąca wskazała: czynsz za mieszkanie [...] zł miesięcznie; miesięczna rata kredytu hipotecznego [...] zł; umowa o naukę [...] zł miesięcznie; umowa o naukę syna [...] zł miesięcznie; opłata za prąd [...] zł co drugi miesiąc; TV i Internet [...] zł miesięcznie; opłata za wodę [...] zł miesięcznie; miesięczny koszt wyżywienia [...] zł; spłata układu ratalnego [...] zł miesięcznie. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżąca przedłożyła: zeznania podatkowe za lata 2015-2016; wyciągi z rachunków bankowych; zaświadczenia o zarobkach; umowę o naukę; fakturę za energię; fakturę za TV i Internet; umowę kredytu hipotecznego; umowę o kredyt na zakup towarów; decyzje o rozłożenia zaległości podatkowych na raty. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, Referendarz sądowy zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Niezastosowanie się przez stronę do wezwania referendarza sądowego wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że referendarz sądowy nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). W przedmiotowej sprawie, oświadczenia zawarte we wniosku skarżącego złożone na urzędowym formularzu PPF, były niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie strony skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej oraz osób pozostających ze stroną we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżąca na urzędowym formularzu PPF podała, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w kwocie [...]zł netto. Ponadto wnioskodawczyni otrzymuje alimenty na syna w wysokości [...] zł miesięcznie. Z przedłożonych zaświadczeń o dochodach wynika, że skarżąca uzyskuje z tytułu umów o pracę dochód w wysokości [...] zł ([...].). Jednakże jak wynika z historii przedłożonych rachunków bankowych na rachunek bankowy skarżącej w dniach 16, 20 i [...] stycznia 2017r. oraz 13 i [...] lutego 2017r. Spółka Akcyjna [...] przelała środki pieniężne. Ponadto w dniu w dniu [...] marca 2017r. Spółka z o.o. [...] [...] przelała na rachunek bankowy skarżącej kwotę [...]zł, gdzie w tytule transakcji wpisano "zaliczka". Zatem zasadna jest teza, że skarżąca otrzymuje również wynagrodzenie od innych podmiotów z tytułu zawartych umów, jednakże nie wskazała wysokości otrzymywanego miesięcznego wynagrodzenia od ww. podmiotów. Ponadto jak wynika z przedłożonych decyzji orzekających o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych skarżąca przedłożyła organowi kserokopię umowy o pracę na czas nieokreślony zawartą w dniu [...] grudnia 2016r. z firmą [...] z której wynika, że od dnia [...] lutego 2017r. bezie świadczyć prace zdalnie w wymiarze ˝ etatu a wynagrodzenie z tego tytułu będzie wynosić [...] zł brutto. Zatem nie wiadomo jakie rzeczywiście miesięczne dochody uzyskuje skarżąca. Orzekający dostrzega fakt, że skarżąca na podstawie przedłożonych decyzji rozkładających zaległości podatkowe na raty wpłaca do Urzędu Skarbowego kwotę ponad [...] zł miesięcznie. Jednakże nie do zaakceptowania jest sytuacja, że skarżąca spłaca regularnie raty kredytu, a jednocześnie żąda pomocy Państwa w sprawie zwolnienia jej od uiszczenia kosztów sądowych w trzech sprawach. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Podkreślenia wymaga, że miesięczna rata kredytu hipotecznego wynosi [...] zł, natomiast wpis od 3 wywiedzionych skarg do Sądu wyniesie łącznie [...] zł. Podkreślenia również wymaga, że wpis od skargi jest opłatą jednorazową. Podobnie należy ocenić wydatki w łącznej kwocie [...]zł które skarżąca ponosi miesięcznie na naukę języka angielskiego. Wskazać również należy, że skarżąca samodzielnie podjęła decyzję o sfinansowaniu udziału profesjonalnego pełnomocnika w pierwszej kolejności, tj. przed zabezpieczeniem środków na opłacenie wpisu sądowego od wnoszonej skargi. Istotny w tym zakresie jest fakt, że dla wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest konieczny, w przeciwieństwie do uiszczenia wpisu sądowego, udział profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem referendarza sądowego nie można przenosić na budżet państwa i ogół podatników ewentualnych konsekwencji wyboru dokonanego w przez stronę skarżącą, bez względu na moment dokonania tego wyboru, w wyżej wskazanym zakresie, tj. jak podaje skarżąca braku środków pieniężnych na opłacenie m. in. wpisu sądowego od skargi. Końcowo zaakcentować również należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżąca do takich osób nie należy. W tym stanie rzeczy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.