I SA/Bd 673/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska -Wasilewicz sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2019r. Wójt Gminy R., w oparciu o art. 6o i 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018r. poz. 1454 ze zm.; dalej jako : "u.cz.p.g.") w zw. z art. 21, art. 47 § 1 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r. poz. 506 ; dalej jako: "O.p.") oraz uchwał Rady Gminy Radomin z dnia 28 czerwca 2016r. nr XXI/150/16 z dnia 28 grudnia 2016r. nr XXVIII/202/16 ora z dnia 29 listopada 2018r. nr II/14/18 określił W. M. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w S. od [...] lipca 2018r. do [...] grudnia 2018r. po [...] zł za każdy miesiąc i od [...] stycznia 2019r. w kwocie [...]zł miesięcznie. W złożonym odwołaniu Skarżący podkreślił, że organ nie wziął pod uwagę, że odpady komunalne nie są i nigdy nie były odbierane z nieruchomości. Dodatkowo podkreślił, że złożył deklarację, w której wskazywał, iż opłata powinna wynosić [...] zł. Zaznaczył również, że jest w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów opłat za odpady. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2019r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ, na wstępie, przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Dalej wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości zamieszkują 3 osoby - W. M., W. M. oraz M. M.. W aktach sprawy nie było wprawdzie deklaracji złożonej przez stronę, jednak Skarżący dołączył do odwołania deklarację o wysokości opłaty z [...] stycznia 2014r. w której wymienił trzy osoby zamieszkujące jednak nie zadeklarował żadnej opłaty. W takiej sytuacji, zdaniem SKO, organ był uprawniony i zarazem zobowiązany do wydania decyzji w oparciu o art. 6o u.cz.p.g. do określenia Stronie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. SKO dodatkowo wyjaśniło, że ani brak pojemników na śmieci ani twierdzenie, iż w rzeczywistości rodzina nie produkuje odpadów, nie mogą być uwzględnione. Końcowo wyjaśnił, że kwestia ewentualnego umorzenia zaległych opłat, z uwagi na trudną sytuację materialną rodziny, może być przedmiotem odrębnego postępowania. W złożonej do tut. Sądu skardze wniesiono o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R., ewentualnie o zmianę poprzez nieobciążanie strony opłatami za wywóz odpadów, zarzucając niezgodność z prawem. Skarżący podał, że odpady jakie posiada kompostuje we własnym zakresie, a żadnych innych odpadów jego gospodarstwo domowe nie produkuje. Po złożeniu deklaracji udał się osobiście do Wójta [...] i przedstawił szczegółowo swoją sytuację. Po tej rozmowie z polecenia Wójta zabrano mu - w styczniu 2014r. - pojemniki na odpady. Skarżący wskazał, że organy w trakcie postępowania nie wzięły tego pod uwagę i nadal jest obciążany opłatami za wywóz odpadów niesegregowanych. Podkreślił, że jego nieruchomości nie ma nawet na listach firmy zajmującej się odbieraniem nieczystości. Dodał, ze jego gospodarstwo domowe produkuje tylko bioodpady, a zgodnie z art 2a ust 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie - rada gminy może w regulaminie określić wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów stanowiących odpady komunalne w kompostownikach przydomowych na terenie nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zwolnić właścicieli takich nieruchomości, w całości lub w części, z obowiązku posiadania pojemnika lub worka na te odpady. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji była ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 1 u.cz.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy są w związku z tym, zobowiązani ponosić na rzecz gminy , na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.cz.p.g.) Na podstawie art. 6m ust. 1 u.cz.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania w danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania w danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja ma przy tym charakter bezterminowy, wykazuje się w niej miesięczną wysokość opłaty, która obowiązuje aż do zaistnienia okoliczności wpływających na jej wysokość, z czym powinno się wiązać złożenie nowej deklaracji. Zgodnie zaś z art. 6o u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta upoważniony został do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających w nieruchomościach o podobnym charakterze. Wybór metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz określenie stawki opłaty, następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.). Z powołanych przepisów wynika, że wysokość opłaty określana jest w uchwale rady gminy, a obowiązek uiszczenia opłaty w przypadku nieruchomości, w której zamieszkuje mieszkaniec, powstaje za każdy miesiąc zamieszkiwania w nieruchomości i nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych, jak również do tego, czy odpady są na nieruchomości wytwarzane czy też nie. Spoczywający na skarżącym obowiązek uiszczenia opłaty nie był zatem uzależniony od wykonania, częściowego wykonania czy też niewykonania przez gminę obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest bowiem ceną za wykonaną usługę. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy gminą i właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca, w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.cz.p.g. ustanowił bowiem domniemanie, że w zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1579/15, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt. 542/16 czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. I SA/Ke 377/16, wyroki dostępne w CBOSA na stronie internetowej www.nsa. orzeczenia.gov.pl). W świetle tego orzecznictwa właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Takie stanowisko Sąd w pełni akceptuje w niniejszej sprawie. Przywołać wypada również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013r., sygn. K 17/12, w którym stwierdzono, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że opłata ta została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu, opłata ta jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek jej zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust. 1 ustawy). Opłata ta należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Stanowi bowiem dochód gminy, z którego pokrywa się funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a mianowicie: odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu (art. 6r ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy). Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają zatem swobody w decydowaniu o potrzebie (obowiązku) jej ponoszenia, a w szczególności nie są uprawnione do powstrzymywania się od jej uiszczenia w sytuacji, gdy gmina nie realizuje ustawowego obowiązku odbioru odpadów. Opłata nie jest bowiem świadczeniem wzajemnym uiszczanym za wykonaną przez gminę usługę, lecz wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę, na terenie której położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot własności podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej opłaty. Natomiast w przypadku, gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 6s u.c.p.g.). Nadal jednak w takiej sytuacji właściciel nieruchomości ma obowiązek uiścić opłatę, o jakiej mowa w art. 6h u.c.p.g. Skarżący złożył w dniu [...] stycznia 2014r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jednak nie zadeklarował żadnej opłaty. W takiej sytuacji wójt był uprawniony na podstawie art. 6o u.c.p.g. do określenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uwzględniając przesłanki określone w tym przepisie tj. średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze oraz stawkę opłaty dla odpadów. Z uwagi na przytoczone wyżej regulacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają pozostałe podniesione w skardze zarzuty, odnoszące się do braku pojemników na śmieci czy też nie produkowania przez rodzinę odpadów. Jak już wyżej wskazano, skarżący będąc właścicielem nieruchomości zobowiązany jest ponosić opłatę z tytułu zagospodarowania odpadów komunalnych bez względu na to, czy odpady są z jego nieruchomości odbierane czy też nie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.