I SA/Bd 674/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Miler - Kłosińska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi A. K. od Skarbu Państwa - Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 732 zł (siedemset trzydzieści dwa złote) tytułem wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. I SA/Bd 674/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego R. z dnia [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych, w sprawie H. G.. W uzasadnieniu wskazał, że po wniosku skarżącego o dopłaty, wytypowano gospodarstwo do kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej, z której sporządzono protokół, podpisany przez wnioskodawcę. Inspektorzy terenowi w trakcie kontroli stwierdzili znaczne różnice w deklaracji powierzchni. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń. Analizując zarzuty zawarte w odwołaniu oraz materiały zgromadzone przy sprawie, w tym protokół z kontroli na miejscu oraz zgromadzone inne dowody, organ postanowił o przeprowadzeniu dodatkowej kontroli na miejscu. Z kontroli został sporządzony protokół, w którym zawarto stwierdzone rozbieżności. Nastąpiło przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kierownik wydał decyzję o przyznaniu płatności do gruntów w pomniejszonej wysokości z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. W odwołaniu zarzucono nierzetelność wykonania kontroli na miejscu przez inspektorów oraz podważono kwalifikacje inspektorów. Organ II instancji stwierdził, że gospodarstwo zostało poddane kontroli na miejscu. Pierwotnie, procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła dla JPO 41,43%, dla UPO 113,61 i odmówiono przyznania płatności bezpośrednich do gruntów. Następnie przeprowadzono kolejną kontrolę metodą inspekcji terenowej. Ponowna kontrola potwierdziła również znaczne przedeklarowanie powierzchni działek rolnych sięgające 26,90 % w zakresie Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO), oraz 64,85 % w zakresie Uzupełniające Płatności Obszarowej (UPO). Protokół z kontroli na miejscu z dnia 19 marca 2007 r. stał się podstawą zastosowanych zmniejszeń płatności i sankcji w decyzji Kierownika z dnia [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Odnosząc się kolejno do zarzutów stawianych w odwołaniu, organ uznał, że producenci we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich powinni, deklarować faktyczną powierzchnię swych upraw. Przeprowadzona kontrola na miejscu potwierdziła znaczne zawyżenie powierzchni upraw. Zarzut braku uprawnień inspektorów do przeprowadzania kontroli jest bezpodstawny. Wszyscy inspektorzy wykonujący kontrolę muszą potwierdzić swe kwalifikacje poprzez zdanie egzaminów, ponadto inspektorzy terenowi muszą posiadać dedykowane wykształcenie. Inspektorzy prowadzący kontrolę posiadają doświadczenie w prowadzeniu kontroli, zaliczyli konieczne egzaminy warunkujące możliwość wykonywania inspekcji a ponadto posiadają odpowiednio: wyższe wykształcenie geodezyjne i rolnicze. Wytłumaczył, że możliwe jest istnienie różnic miedzy pomiarami, ze względu na fakt prowadzonego płodozmianu. Wskazał, iż inspektorzy prowadzący kontrolę w dniu [...] weryfikowali widoczny jeszcze w tamtym okresie obszar po zbiorze uprawy. Natomiast kontrola prowadzona na wiosnę ze względu na zatarty stan z roku 2006 zweryfikowała obszar, który mógł być potencjalną powierzchnią użytkowaną rolniczo. A zatem różnica w pomiarach nie wynika z niewłaściwego pomiaru, lecz m.in. ze względu na fakt, iż przeprowadzone kontrole przypadły na dwa różne okresy wegetacyjne. W skardze wskazano na niewiarygodność wyników kontroli. Stwierdzono, że świadczy o tym różnica w uzyskanych wynikach, a sami kontrolujący, w ocenie skarżącego nie mieli kwalifikacji. Pomiary były przeprowadzone w taki sposób, by uzyskać z góry określony wynik. Oświadczono, że obszary podane we wniosku odpowiadają stanowi prawnemu, a od wskazanych gruntów był płacony podatek. Załączono dowody w postaci aktu notarialnego, zaświadczeń na okoliczność obszaru gruntów. Skarżący postulował powołanie biegłego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Kontrolowana decyzja zakończyła postępowanie toczące się z wniosku skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. W takim wypadku, organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Zapis ten jednoznacznie wskazuje na to, że warunkiem ubiegania się o dopłaty jest wykazanie, że na deklarowanych obszarach jest prowadzona odpowiednia gospodarka. To fakty w postaci tego jak korzystano z gruntu w danym okresie są istotne. Zatem nie wszystkie posiadane grunty mogą korzystać z tego przywileju i dlatego też organy administracji mają do dyspozycji możliwość kontroli faktycznego zagospodarowania roli. Nie ma więc determinującego znaczenia, tak jak chce tego skarżący, samo posiadanie w sensie prawnym. Podstawę prawną kontroli stanowi art. 6 cyt. ustawy. Zgodnie z nim dyrektor oddziału regionalnego Agencji przeprowadza kontrole w zakresie spełniania przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności zgodnie z planem kontroli zatwierdzonym przez Prezesa Agencji, ustalonym zgodnie z zasadami typowania gospodarstw rolnych do kontroli określonymi w przepisach Unii Europejskiej. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ust. 1, innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Czynności kontrolne są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji. Upoważnienie, zawiera wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres oraz podstawę prawną do ich wykonywania. Przed przystąpieniem do czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie, a osoby upoważnione do wykonywania czynności kontrolnych mają prawo do: wstępu na teren gospodarstwa rolnego; żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli; wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów. Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności protokół. Protokół podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że kontrole przeprowadzono zgodnie z tym zapisem. Skarżący, oprócz swoich jedynie wewnętrznych przekonań, że pomiary są złe, nie wyjaśnił na czym nieprawidłowości miałyby polegać. Prowadzone postępowanie toczy się w zgodzie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego z różnicami wynikającymi ze specyfiki przedmiotu sprawy, którą regulują przepisy dotyczące stricte danego zagadnienia. Aby udowodnić swoje racje należy na etapie postępowania administracyjnego przedkładać dowody, składać wnioski dowodowe, czy weryfikowalne wyjaśnienia. Dyrektor przedłożył dokumenty świadczące o posiadanych kwalifikacjach przez inspektorów, które w żaden konkretny sposób nie zostały podważone. Chcąc skorzystać z przywileju dopłat, należy dostosować się do wymogów, jakimi są obwarowane. Jak wynika z akt sprawy, już ortofotomapy wskazywały na niezgodności w obszarach deklarowanych, w stosunku do tych na które przysługują dopłaty. Różnice potwierdziły dwie kontrole w terenie. Organ zgodnie z logiką ocenił to, że możliwe jest istnienie różnic miedzy pomiarami, ze względu na fakt prowadzonego płodozmianu. Trudno zakwestionować, iż inspektorzy prowadzący kontrolę w dniu [...] weryfikowali widoczny jeszcze w tamtym okresie obszar po zbiorze uprawy, natomiast kontrola prowadzona na wiosnę ze względu na zatarty stan z roku 2006 zweryfikowała obszar, który mógł być potencjalną powierzchnią użytkowaną rolniczo. Przekonującym jest wniosek, iż różnica w pomiarach nie wynika z niewłaściwego pomiaru, lecz m.in. ze względu na fakt, iż przeprowadzone kontrole przypadły na dwa różne okresy wegetacyjne. Jak wskazano wyżej, istotnymi w świetle art. 2 ust. 1 ustawy, są fakty w postaci tego jak korzystano z gruntu w danym okresie. Z tego też względu Sąd nie dopatrzył się konieczności powoływania biegłego w sprawie. Również skarżący nie przedstawił żadnej okoliczności, której wyjaśnienie mogłoby nastąpić przy jego udziale. Jednocześnie kontrola decyzji w części zastosowanych sankcji nie narusza prawa. Sankcje w odniesieniu do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) polegające na zmniejszeniu płatności obliczono zgodnie, z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. l ze zm.).oraz art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm.) . Mając na względzie powyższe oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Wynagrodzenie adwokata działającego z urzędu, przyznano na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1) lit. a) Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.). L. Kleczkowski M. Łent U. Wiśniewska