I SA/Bd 681/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2008 r. postanowił przyznać stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata E.I. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na wskazaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W uzasadnieniu żądania podał, że nie uzyskuje dochodu z gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,82 ha, stanowiącego własność pięciu osób. Wnioskujący wyjaśnił, że współwłaścicielami nieruchomości rolnej są: R,P,D. I. oraz A. z domu I. oraz skarżący. Zainteresowany w motywach wniosku wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt 1628/03, w którym Sąd stwierdził, że ze względu na istniejące obiektywnie warunki, nie jest możliwe prowadzenie gospodarstwa. Z oświadczenia zawartego w formularzu PPF wynika, że skarżący utrzymuje się z pomocy przyjaciół, zbierania złomu oraz runa leśnego. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie należy poczynić uwagi ogólnej natury, dotyczące kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a. Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 1 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, wykładnia ustawowego określenia " gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o zwolnienie od kosztów spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Zatem to strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach dotyczących pomocy prawnej. Skoro zatem niniejsze postępowanie charakteryzuje się współdziałaniem strony i Sądu, to jednak referendarz może dokonać oceny zasadności żądania w oparciu nie tylko o dostarczone dane, jak i również okoliczności znane z urzędu, czyli inne zawisłe przed tym samym Sądem sprawy. Zważywszy na informacje zawarte przez skarżącego w formularzu PPF, jak i nawiązując do powyższego, uznać należało, że oświadczenie zawarte we wniosku jest wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, bez wzywania go do nadesłania dodatkowych dokumentów. Zauważyć bowiem trzeba, że postanowieniem z 11 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 707/08 przyznano stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym. Zasadność przyznania pomocy prawnej wynika ponadto z treści postanowienia z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 622/09, bowiem sytuacja ekonomiczna skarżącego nie uległa poprawie i nadal nie zostaje mu wypłacana orzeczona renta. Reasumując, skarżący pomimo, że posiada gospodarstwo rolne, to nie uzyskuje z niego żadnych dochodów, utrzymując się jedynie ze zbierania złomu i runa leśnego. Korzysta też ze wsparcia ze strony przyjaciół. To oznacza, że E.I. wykazał, że nie jest w stanie opłacić kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Podniesione zatem motywy wniosku wskazują na trudną sytuację materialną skarżącego, który bez wątpienia zaspokaja zaledwie swoje elementarne potrzeby życiowe. Tym bardziej nie dysponuje on środkami na opłacenie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w tym ustanowienia adwokata w sprawie, celem zapewnienia dochodzenia w pełni praw przed sądem. Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z poszanowaniem poglądów wyrażonych w orzecznictwie i doktrynie, postanowiono jak w sentencji.