I SA/Bd 683/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-12-12

Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Dariusz Dudra, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, rozpoznając zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, może badać zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli strona podnosi kwestie przedawnienia zobowiązania podatkowego i braku wydania decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, choć zasadniczo nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jest zobowiązany do sprawdzenia, czy wierzytelność nadal istnieje. W przypadku podniesienia przez stronę zarzutów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego i braku wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania, organ egzekucyjny powinien rozpatrzyć te kwestie w świetle przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie traktować ich jako zarzutów w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, jeśli termin do ich wniesienia upłynął.
Stan faktyczny
Strona skarżąca kwestionowała postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w podatku od środków transportowych, podnosząc, że nie otrzymała decyzji ustalającej wysokość zobowiązania, co skutkowało przedawnieniem. Organ pierwszej instancji uznał zarzut braku istnienia obowiązku za nieuzasadniony, wskazując na istnienie tytułu wykonawczego i wcześniejsze wpłaty skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności wystawienia tytułu wykonawczego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając bezprawność zajęcia świadczenia emerytalnego z powodu przedawnienia i naruszenia przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta G. Określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Lucjana M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta G. z dnia [...] 2006 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. Prezydent G. uznał wniesiony przez Lucjana M. zarzut w postępowaniu egzekucyjnym dotyczący braku istnienia obowiązku z tytułu podatku od środków transportowych za nieuzasadniony. Prezydent wskazał, że podstawą prowadzenia egzekucji jest wystawiony przez wierzyciela w dniu [...] 1997 r. tytuł wykonawczy dotyczący zaległości w podatku od środków transportowych - I i II rata za samochód marki R.e, którego skarżący był właścicielem. Z mocy przepisów o podatkach i opłatach lokalnych właściciel pojazdu był zobowiązany do naliczania i zapłaty podatku bez wezwania organu podatkowego. Ze względu na brak wykonania tego obowiązku wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i skierował sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany miał wiedzę o wszczętej egzekucji, ponieważ własnoręcznym podpisem w dniu [...] 2000 r. potwierdził odbiór tytułu egzekucyjnego. Uprzednio dwukrotnie dokonał wpłat na poczet zaległości objętej tytułem wykonawczym. Od postanowienia organu I instancji podatnik wniósł zażalenie, w którym zakwestionował prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego i naruszenie zasady praworządności w postępowaniu. Stwierdził, że decyzja z roku 1997 określająca zobowiązanie nie została nigdy wydana i w związku z tym nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Postanowieniem z dnia [...]. 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na brak dobrowolnej zapłaty podatku organ egzekucyjny prowadził postępowanie i w toku egzekucji dokonał skutecznego zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącego. Podniósł, że wskazywane argumenty zobowiązanego Lucjana M., co do naruszenia jego praw w toku egzekucji i braku wiedzy o istnieniu zobowiązania nie odpowiadają faktom. Żądanie zaś odtworzenia zakończonego ostatecznie postępowania administracyjnego z roku 1997 i 1998 nie ma istotnego znaczenia dla prowadzenia egzekucji administracyjnej. Co więcej stosownie do art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego sprzecznym z prawem byłoby działanie organu egzekucyjnego zmierzające do weryfikacji zasadności wystawienia tytułu wykonawczego. Na postanowienie organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący wskazał, iż zajęcie prawa majątkowego odbyło się bezprawnie, gdyż zgodnie z przepisami prawa sprawa już się przedawniła, a przeprowadzone postępowanie przez Urząd Miejski w G. odbyło się z naruszeniem przepisów prawa. Strona w sposób obszerny przedstawiła przebieg postępowania przed organem I i II instancji. Podkreśliła, że nie otrzymała decyzji określającej wysokość należnego podatku, która była podstawą wystawienia tytułu, pomimo wielokrotnych próśb o dostarczenie jej kopii. Stwierdziła, że pod koniec lat 90-tych uregulowała należność za podatek od środków transportowych, tym bardziej, że przez 6-7 lat nie otrzymywała żadnej korespondencji z Urzędu. Skarżący podkreślił, iż tłumaczenie Urzędu, że decyzja będąca podstawą prawną czynności egzekucyjnych została zarchiwizowana zgodnie z instrukcją o pracy kancelaryjnej jest niedopuszczalne, a niszczenie dowodów w sprawie, tj. decyzji w toczącym się postępowaniu jest, w jego ocenie, niezgodne z prawem. Świadczy to jedynie o tym, że taka decyzja w ogóle nie została nigdy wydana. Brak decyzji w tej sprawie oznacza, że sprawa jest już dawno przedawniona, a wydanie tytułu wykonawczego bez decyzji ustalającej wysokość zobowiązania jest działaniem bezprawnym. Ponadto wskazał, że Urząd w przesłanych dwóch pismach powołuje się na dwa różne tytuły wykonawcze. Podnosi, że pomimo zgłaszanego wniosku nie wstrzymano egzekucji z świadczenia emerytalnego. Wskazuje na bierność Urzędu, który przez kilka lat nie podejmował żadnych kroków w sprawie. Jako strona postępowania skarżący nie otrzymał także żadnych kserokopii pism dotyczących toczącego się postępowania, o które zwracał się w piśmie z dnia [...] 2006 r. Nie otrzymał także odpowiedzi na złożony w piśmie z dnia [...] 2006 r. zarzut niezałatwienia sprawy w terminie. Zdaniem skarżącego obydwa urzędy nie dotrzymały terminów załatwienia sprawy zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta G. z dnia [...] 2006 r. z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że naruszają ono prawo. W piśmie z dnia [...] 2006 r. i z dnia [...] 2006 r. skarżący podniósł zastrzeżenia co do prowadzonej egzekucji polegającej na zajęciu prawa majątkowego w postaci świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, które to zastrzeżenia organy I i II instancji potraktowały jako zarzuty, o których mowa w art.33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z treści postanowienia Prezydenta G. z dnia [...] 2006 r. wynika, że organ uznał, iż chodzi tu o zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego. Należy zauważyć, że zgodnie z art.32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego można było zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanemu w dniu [...] 2000 r. i od tej daty biegł siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów. Wprawdzie na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że strona nie otrzymała tytułu wykonawczego, jednakże na tytule tym widnieje podpis skarżącego, potwierdzający jego odbiór. Autentyczności tego podpisu pełnomocnik nie zakwestionował. W świetle powyższego podniesionych przez skarżącego zastrzeżeń, organ nie powinien potraktować jako zarzutów w rozumieniu art.33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż upłynął już termin do ich wniesienia. Uchybienie terminowi do złożenia zarzutów powoduje ich bezskuteczność. Skarżący nie twierdzi, że zgłoszone przez niego zastrzeżenia są zarzutami. Jeśli pomimo tego Prezydent G. rozpoznał zastrzeżenia strony jako zarzuty, to organ odwoławczy rozpoznając zażalenie powinien, na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a., uchylić postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 1994 r., SA/Wr 1463/93; wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r., I SA/Ka 712/99). W ocenie Sądu zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia, w szczególności przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz braku wydania decyzji administracyjnej, organ egzekucyjny powinien rozpatrzyć w świetle art.59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazującego przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. W wyroku z dnia 28 maja 1999 r., III SA 1321/98 NSA stwierdził, że aczkolwiek organ egzekucyjny nie jest w zasadzie uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to jest obowiązany do chociażby sprawdzenia, czy wierzytelność (obowiązek) jeszcze istnieje. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Na podstawie art. 200 wskazanej ustawy orzeczono o zwrocie kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło