I SA/Bd 684/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Z. P.-C. Sp. z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia 28 września 2022 r., nr 0401-IEE.711.146.2022.5 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie zabezpieczające do majątku Z. sp. z o. o. w B.. Postanowieniem z dnia [...] r. organ ten określił Z. P.-C. sp. z o.o. (poprzednio M. sp. z o.o.) jako dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu w wysokości [...] zł. Skarżąca pismem z dnia [...] r. złożyła zażalenie na ww. postanowienie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. określające wysokość kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności stronie przysługiwał środek zaskarżenia w postaci zażalenia, które należało wnieść do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Organ podał, że postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. zostało doręczone w miejscu siedziby spółki pod adresem W., ul. [...]. Zostało ono odebrane przez S. B. w dniu [...] r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, znajdujące się w aktach sprawy. Zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu, na rozstrzygnięcie to przysługiwało stronie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, za pośrednictwem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., zażalenie, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Termin do wniesienia środka zaskarżenia upływał z dniem [...] r. Zażalenie z dnia [...] r. zostało natomiast przesłane za pośrednictwem platformy ePUAP do Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. dnia [...] r., a zatem po upływie terminu do jego skutecznego wniesienia. Organ wskazał, że w sprawie istotne jest również to, iż wobec niespełnienia przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 k.p.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zatem zażalenie złożono po upływie terminu przewidzianego przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a termin do jego wniesienia nie został przywrócony. Niezachowanie terminu do złożenia środka zaskarżenia skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. W skardze spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 57 § 1 oraz § 5 pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. przez wadliwie uznanie, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w kontekście odmowy przywrócenia terminu do złożenia tego zażalenia w związku z postanowieniem z dnia [...] r. odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia; - art. 58 § 1 k.p.a. przez odmowę przywrócenia terminu do złożenia zażalenia pomimo uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia tego zażalenia; - art. 45 k.p.a. przez akceptację sytuacji, w której przesyłka postanowienia organu pierwszej instancji została doręczona wadliwe, z naruszeniem przepisów o doręczeniach, w związku z czym spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią tego postanowienia oraz złożenia zażalenia od tego postanowienia w wyznaczonym terminie; - art. 6 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów prawa i zasady praworządności; W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. zostało doręczone skarżącej z naruszeniem przepisów o doręczeniach i nie trafiło do osoby upoważnionej do odbioru pism. W efekcie spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią postanowienia i złożenia zażalenia w terminie. Skarżąca podniosła, że wina w nieprawidłowym doręczeniu postanowienia spoczywa na pośredniku (Poczcie Polskiej), który doręczył przesyłkę osobie nieuprawnionej. Zdaniem strony, organ administracji publicznej powinien uwzględnić błąd oraz winę doręczyciela i jednocześnie uznać brak winy spółki w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa. Swoje rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej oparł na art. 134 k.p.a. (w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a.). Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Termin do wniesienia zażalenia jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużany ani skracany przez organ administracji publicznej. Jest to też termin zawity, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy spółka wniosła zażalenie na postanowienie z zachowaniem wskazanego terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2003 r., SA/Bk 271/2003; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2006 r., III SA/Wa 1085/2006). Organ bada jedynie datę doręczenia postanowienia i datę wniesienia zażalenia. Nie ustala natomiast okoliczności i przyczyn, które spowodowały uchybienie terminu (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., II FSK 2559/10). Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. określił skarżącej jako dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone w dniu [...] r., zatem 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia mijał w dniu [...] r. Skarżąca natomiast wniosła zażalenie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) w dniu [...] r., a zatem zażalenie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Zachowanie lub niezachowanie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i organ odwoławczy prawidłowo zbadał terminowość wniesienia zażalenia poprzez ustalenie, że pomiędzy datą doręczenia postanowienia a wniesieniem zażalenia upłynął dłuższy niż ustawowy 7-dniowy termin do jego wniesienia. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął, że zażalenie od powyższego postanowienia zostało wniesione z uchybieniem terminu. W skardze strona przytacza okoliczności związane z przywróceniem terminu do wniesienia zażalenia (art. 58 k.p.a.). Okoliczności te nie mogą być jednak rozpatrywane w niniejszym postępowaniu, bowiem dotyczy ono kwestii uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W postępowaniu tym ustala się jedynie fakt przekroczenia terminu do wniesienia zażalenia. Ustawodawca nie pozwala na uwzględnienie przy badaniu terminowości wniesienia środka zaskarżenia, zawinienia bądź braku zawinienia strony. Skuteczne uchylenie się od skutków uchybienia terminu możliwe jest poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Spółka taki wniosek złożyła. Podkreślenia wymaga, że rozpoznanie takiego wniosku jest możliwe tylko wtedy, gdy strona uchybiła terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Należy zauważyć, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 31 stycznia 2023 r., I SA/Bd 683/22 oddalił skargę spółki w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut strony co do naruszenia art. 45 k.p.a., zgodnie z którym jednostkom organizacyjnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma. Wskazać należy, że obowiązkiem tych jednostek jest taka organizacja pracy, aby doręczanie korespondencji w godzinach ich pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze skuteczne. Prawidłowe zorganizowanie odbioru korespondencji jest tym bardziej konieczne, gdy pod tym samym adresem mają siedzibę – tak jak w rozpatrywanej sprawie - dwie spółki (skarżąca i M. POLSKA S.A.). To jednostka organizacyjna (osoba prawna) będąca adresatem pisma ponosi odpowiedzialność za właściwe zorganizowanie przyjmowania pism i obiegu korespondencji. Zaniedbania w tym zakresie obciążają adresata pisma (por. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2952/14). Powyższe postanowienie z dnia [...] r. zostało odebrane – jak wynika z potwierdzenia odbioru - przez S. B., która przebywała w miejscu siedziby skarżącej i nie oświadczyła, że jest pracownikiem spółki M. S.A. i nie jest uprawniona do odbioru przesyłek kierowanych do skarżącej. Doręczyciel nie ma obowiązku badania, czy osoba znajdująca się w lokalu siedziby jednostki organizacyjnej i wyrażająca gotowość przyjęcia pisma jest osobą uprawnioną do jego odbioru (por. G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczanie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Zakamycze 1998, str. 143-144). Obowiązkiem jednostki organizacyjnej jest takie zorganizowanie odbioru pism, by odbioru dokonywała osoba upoważniona (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 1999 r., sygn. akt I SA/Po 1829/98; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 282/21). W judykaturze podkreśla się też, że do odbioru przesyłki pocztowej nie jest konieczne uprawnienie do reprezentowania spółki, nie jest też niezbędny wpis osoby upoważnionej do KRS (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1684/14). Mając na uwadze, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.