I SA/Bd 689/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-04-10
Skład orzekający: Jarosław Szulc, Mirella Łent, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania dotyczącego solidarnej odpowiedzialności podatkowej, jeśli sprawa ta została już zakończona ostateczną decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania dotyczącego solidarnej odpowiedzialności podatkowej, ponieważ istnienie ostatecznej decyzji w tym przedmiocie stanowi "inną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie nowego postępowania, zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny w niniejszej sprawie ogranicza się do kontroli legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a nie do merytorycznego rozpatrywania kwestii objętych wcześniejszą decyzją.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania w sprawie pociągnięcia go do solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa została już zakończona ostateczną decyzją. Po utrzymaniu w mocy tego postanowienia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania i wskazując na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne oraz brak prawomocnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019r. sprawy ze skargi L.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
P. z dnia [...] marca 2018r. skierowanym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Skarżący wniósł o umorzenie postępowania w sprawie pociągnięcia go do solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe M. F. Z. S. O. i R. Spółka z o.o z siedzibą w T. wynikającej z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] lipca 2017r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe ww. Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: luty, marzec, październik i listopad 2012r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r. odmówił wszczęcia postępowania.
W złożonym zażaleniu Skarżący zarzucił bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania, z uwagi na to, że postępowanie podatkowe prowadzone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. pod sygnaturą [...] zakończone decyzją z dnia [...] marca 2018r. Nr [...] nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną. Wobec czego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ przytaczając treść art. 165 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r. poz. 800) – dalej jako: "O.p." wskazał, że użyty w tym przepisie zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" dotyczy trzech kategorii sytuacji. Pierwsza, gdy brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego, druga - jeżeli w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, i trzecia - jeżeli w sprawie zapadła już decyzja, która została doręczona stronie, niezależnie od tego czy jest to decyzja ostateczna, czy nie. Tym samym w ocenie organu odwoławczego w katalogu przesłanek określonych powołanym wyżej przepisem mieści się m.in. sytuacja, w której w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zostało zakończone. Zatem, w tym stanie prawnym, organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] marca 2018r. z uwagi na to, że sprawa ta została zakończona ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017r. Nr [...]. Ponadto organ podkreślił, że na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę. Tym samym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie toczyło się żadne postępowanie podatkowe, a postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018r. sygn. akt I SA/Bd 75/18 skargę oddalił.
Odnosząc się do zarzutu zażalenia, że postępowanie podatkowe prowadzone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. pod sygnaturą [...] zakończone decyzją z dnia [...] marca 2018r. Nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki M. w podatku od towarów i usług za okresy: styczeń 2013r. od marca do lipca i od września do grudnia 2013r. od stycznia do marca 2014r. oraz za II, 111 i IV kwartał 2014r., za należne od w/w zaległości odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną Dyrektor podał, że Skarżący skorzystał z przysługującego prawa zaskarżenia tej decyzji składając w dniu [...] kwietnia 2018r. odwołanie. Zostało ono przekazane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Powyższe oznacza, zdaniem organu, że w sprawie obecnie toczy się postępowanie mające na celu stwierdzenie zasadności orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki M. w podatku od towarów i usług za ww. wskazane okresy, które zostanie zakończone stosownym rozstrzygnięciem.
Zatem w myśl art. 165a § 1 O.p. w sprawie zaistniała przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia żądania z dnia [...] marca 2018r. w trybie postępowania podatkowego, albowiem wyłączeniu od wszczęcia postępowania podatkowego podlegają m.in. sytuacje gdy w sprawie toczy się już postępowanie podatkowe, bądź gdy zapadła już decyzja ostateczna lub nieostateczna.
W złożonej skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w treści skargi na okoliczności tam wskazane. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie nie została wydana prawomocna decyzja administracyjna, ponieważ Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, która na dzień składania niniejszej skargi nie została rozpoznana. Skarżący wskazał, że w przypadku zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych nie było prowadzone żadne postępowanie przeciwko niemu. Wskazał, że toczyły się postępowania karne, które zakończyły się umorzeniem z wyraźnym wskazaniem, że reprezentując Spółkę M nie miał obiektywnej możliwości uregulowania tych należności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017, poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Mając na uwadze wspomniany art. 134 § 1 p.p.s.a. należy zauważyć, że sprawą sądowoadministracyjną jest weryfikacja legalności wydanego wobec skarżącego postanowienia odmawiającego merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania w sprawie pociągnięcia do solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki M wskazane w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017r.
Z uwagi na powyższe sąd w niniejszym postępowaniu obowiązany jest zweryfikować czy wskazane przez organy przeszkody do wszczęcia postępowania mieszczą się w katalogu zawartym w art. 165a § 1 O.p., uniemożliwiającym organowi prowadzenie postępowania w zakresie objętym żądaniem strony. Zgodnie bowiem z treścią wspomnianego przepisu, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcie postępowania. Istotą normy prawnej objętej przez ten przepis jest istnienie przeszkody prawnej uniemożliwiającej merytoryczne załatwienie sprawy.
W art. 165a § 1 O.p. wyliczono enumeratywnie dwie przeszkody uniemożliwiające merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy: złożenie żądania przez osobą niebędącą stroną postępowania oraz wskazano na niedookreślony zwrot "jakiekolwiek inne przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn" należy wiązać z przypadkami, gdy wszczęciu postępowania, a w konsekwencji rozpoznaniu sprawy, sprzeciwiają się przepisy prawa procesowego lub materialnego. Inne przyczyny, o których mowa w art. 165a § 1 O.p. to w szczególności sytuacja, w której w danej sprawie toczy się już postępowanie podatkowe lub sytuacja, w której wydana już została decyzja podatkowa, a także stwierdzenie nieistnienia normy prawnej nakazującej wydania rozstrzygnięcia w danym zakresie. Dyspozycja art. 165a § 1 O.p. winna znaleźć zastosowanie w przypadku, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że decyzją z dnia [...] lipca 2017r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki M w podatku od towarów i usług za miesiące : luty, marzec, październik i listopada 2012r. oraz odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] listopada 2017r. (nr [...]) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W wyniku złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] czerwca 2018r. sygn. akt I SA/Bd 75/18 oddalił skargę. Wyrok jest nieprawomocny.
Z uwagi na powyższe, organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie pociągnięcia do solidarnej odpowiedzialności z uwagi na to, że sprawa ta została zakończona ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Zgodnie z przepisem art. 128 § 1 O.p. decyzje od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne.
W ocenie sądu istnienie w sprawie ostatecznej decyzji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego stanowi inną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania z wniosku o umorzenie postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności strony za zobowiązania podatkowe spółki M.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał zarzuty podniesione w skardze za bezzasadne. Wskazać należy, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie może oceniać zarzutów podniesionych w treści skargi od decyzji organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2017r. oraz badać ich zakresu, albowiem tego typu czynności wykraczają poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej, która ogranicza się do skontrolowania czy organ miał podstawy do odmowy wszczęcia postępowania. W tym zakresie wypowiedział się tut. Sąd , który wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018r. oddalił skargę.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło