I SA/Bd 692/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-11-16
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i inne fundusze, opierając się wyłącznie na przeważającym kodzie PKD widniejącym w CEIDG, bez zbadania faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej i posiadanych przez przedsiębiorcę innych kodów PKD?Ratio decidendi
Organ naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), nie zgromadził kompletnego materiału dowodowego, w szczególności brakowało wydruku z CEIDG potwierdzającego przeważający kod PKD oraz nie wyjaśnił, czy przedsiębiorca faktycznie prowadził działalność oznaczoną kodem uprawniającym do zwolnienia, ani czy posiadał inne kody PKD uprawniające do świadczenia. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w przypadku rozbieżności między wpisem w rejestrze a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo ma działalność faktycznie wykonywana.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres lipiec-wrzesień 2020 r. na podstawie ustawy o COVID-19. Organ odmówił, wskazując, że przeważający kod PKD skarżącej (79.12.Z) nie jest wymieniony w przepisach. Skarżąca argumentowała, że posiada inne kody PKD uprawniające do zwolnienia. Sąd uchylił decyzję organu z powodu braków w postępowaniu dowodowym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję
Decyzją z dnia [...] listopada 2020r. wydaną na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CO\/ID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz.1842, ze zm., zwanej dalej ustawą o COVID) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Inne Oddział w B. odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od lipca 2020r. do września 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019r.
Organ podał, że według danych figurujących z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) skarżąca prowadzi działalność gospodarczą z przeważającym kodem PKD 79.12.Z, tj. działalność organizatorów turystyki. Taki kod nie został ujęty w ramach zwolnienia z obowiązku opłacania składek Tarczy 5.0. W związku z powyższym, zdaniem organu, skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, z a okres od lipca 2020r. do września 2020r.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona złożyła skargę do tut. Sądu. Zdaniem strony, powyższa decyzja jest niekorzystna i pogłębiająca już i tak postępujący regres. Skarżąca podniosła, że z dokumentu, który udostępniła wynika, iż prawo do dodatkowych świadczeń mają przedsiębiorcy, którzy posiadają uprawniające kody PKD. Podkreśliła, że w jej przypadku zgodnie ze zgłoszeniem CEilDG na 8 możliwych ona posiada 5. W związku z tym, skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. o COVID. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2020 r. skarżąca wystąpiła do ZUS o zwolnienie za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach. Jako przeważający kod działalności według PKD podała 79.11.A. ZUS odmówił jej prawa do zwolnienia z opłacania należnych składek za wskazany okres na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych. Organ stwierdził, że z CEIDG wynika, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą z przeważającym kodem PKD 79.12.Z, który to kod nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Skarżąca podniosła, że zgodnie ze zgłoszeniem do CEIDG na 8 możliwych posiada 5 kodów dających podstawę do zwolnienia.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 77.39.Z, 79.11.A, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek, był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.
Organ uznał, że skoro na dzień zgłoszenia wniosku skarżąca miała zarejestrowaną przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 79.12.Z., a powyższy kod nie został wymieniony w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID, to nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązkiem organu administracji jest podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z kolei na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wyczerpujący sposób rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza dochodzenie do wyjaśnienia zdarzeń w sposób dokładny i obiektywny. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na ocenie całości materiału dowodowego.
Wskazać należy, że w aktach rozpatrywanej sprawy brak jest dowodów, na których organ powołuje się w zaskarżonej decyzji i oparł swoje rozstrzygnięcie. W aktach nie ma bowiem wydruku z CEIDG potwierdzającego, że przeważająca działalność skarżącej na dzień złożenia wniosku o zwolnienie była oznaczona kodem PKD 79.12.A. Brak ten uniemożliwia także ustalenie, czy działalność skarżącej była oznaczona innymi kodami wymienionymi w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID. Według strony zgodnie ze zgłoszeniem do CEIDG na 8 możliwych posiada 5 kodów dających podstawę do zwolnienia. W konsekwencji akta przedmiotowej sprawy są niekompletne. Ustalenia faktyczne, na których organ oparł rozstrzygnięcie nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Akta nie zawierają dokumentów, na które powołuje się organ.
W rezultacie Sąd nie mógł zweryfikować, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym zobowiązany uzupełniać za organ akt sprawy o brakujące dokumenty. Wskazać należy, że stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazane sądowi akta powinny być kompletne. Nadto, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga sprawę wyrokiem na podstawie akt sprawy. Zatem sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które wynikają z akt i legły u podstaw jej wydania, co oznacza, że musi mieć dostęp do dowodów, na których opierał się organ.
Trzeba również zauważyć, iż w orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, że istotne jest jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w rejestrze. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 189/21; WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20; WSA w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 140/21). Organ w ogóle nie wyjaśnił, czy skarżąca faktycznie wykonywała na dzień złożenia wniosku o zwolnienie przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem wymienionym w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID.
Zaskarżona decyzja narusza zatem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone nieprawidłowości.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, ponieważ skarżący jest zwolniony z obowiązku ich ponoszenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło