I SA/Bd 695/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-06-02
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Teresa liwach, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając coroczne zobowiązanie w podatku rolnym, naruszył przepisy postępowania, nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, mimo braku jednoznacznego ustalenia, że stan faktyczny nie uległ zmianie?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organ odwoławczy nie wykazał, że stan faktyczny nie uległ zmianie, co uzasadniałoby odstąpienie od wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Ponadto, brak jest dowodów na udostępnienie stronie akt sprawy przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Wójt Gminy określił K. L. zobowiązanie w podatku rolnym na 2004r., opierając się na powierzchni gruntów 4,4268 ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że powierzchnia ta wynika z rejestru gruntów po podziale nieruchomości. Skarżąca podniosła, że powierzchnia jest niezgodna z aktem notarialnym, a także że Urząd Gminy pozbawił ją wjazdu na grunty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 160 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa liwach, Asesor sądowy Mirella Łent, Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 02 czerwca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2004r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy w Ś. określił dla K. L.j zobowiązanie w podatku rolnym na 2004r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy powołał się na art. 1, art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) wskazując, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Podał, że na podstawie informacji z rejestru gruntów wynika, że K. L. jest właścicielką gruntów o pow. 4,4268 ha położonych w M. i zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami z mocy prawa jest zobowiązana do płacenia podatku rolnego.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Podniosła, że w decyzji przyjęto jako powierzchnię gruntów 4,43 ha, co jest niezgodne z powierzchnią wynikającą z aktu notarialnego, na mocy którego nabyła nieruchomość. Zdaniem strony nieprawidłowa jest również liczba hektarów przeliczeniowych.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż strona kwestionuje przyjętą dla wyliczenia podatku powierzchnię nieruchomości - 4,4268 ha, bowiem jej zdaniem powinna być uwzględniona powierzchnia 4,43 ha. Zgodnie natomiast z dokumentami załączonymi do akt sprawy, K. L. nabyła nieruchomość o powierzchni 4,43 ha, jednak w 1993 r. nastąpił podział nieruchomości, w wyniku którego, po powtórnym pomiarze geodezyjnym, nastąpił ubytek powierzchni gruntu o 0,0032 ha. Obszar – 4,42 ha przyjęto jako powierzchnię faktyczną do ustalenia podatku rolnego na rok 2004. Organ podał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami, wymiar podatku ustala się na bazie obmiarów rzeczywistych, które wprowadzane są do rejestru gruntów. Rejestr, między innymi pod potrzeby podatkowe, prowadzi właściwe starostwo powiatowe, w tym przypadku Starostwo Powiatowe w B.. W Wydziale Geodezji i Kartografii tego Starostwa, znajduje się komplet dokumentów potwierdzających stan ewidencyjny nieruchomości, w tym powierzchnię rzeczywistą. Wypis z rejestru gruntów załączony do akt sprawy potwierdza wielkość powierzchni przyjętą do naliczenia zobowiązania podatkowego.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Podniosła, że decyzja jest niezasadna i nie odpowiada prawdzie. W późniejszych pismach kierowanych do Sądu skarżąca wskazała, że Urząd Gminy pozbawił jej wjazdu na grunty i dlatego nie może ich uprawiać.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, w związku z tym podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Na podstawie art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Powyższe uregulowanie jest gwarancją realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym zawartej w art. 123 § 1 wyżej wymienionej ustawy.
Wprawdzie ustawodawca w art. 200 § 2 pkt 1 tej ustawy zawarł wyjątek od zasady wyznaczania wymienionego terminu (w przypadku, gdy postępowanie prowadzone jest w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego, które ustalane jest corocznie, a stan faktyczny na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres nie uległ zmianie), jednakże z akt sprawy nie wynika, czy w zaskarżonej sprawie rzeczywiście zachodzi sytuacja, w której stan faktyczny przyjęty do ustalenia podatku rolnego na 2004r. jest identyczny ze stanem dotyczącym tego podatku na 2003r.
Podejmowane czynności przez organ I instancji wskazują natomiast na brak podstaw do zastosowania art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Otóż w aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia [...] 2004r. organu pierwszej instancji zawiadamiające o prawie wypowiedzenia się w terminie 7 dni w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednakże brak potwierdzenia, że zostało ono stronie doręczone.
Sąd zauważa, że w piśmie z dnia [...] 2004r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. strona zwróciła się o zapoznanie jej z aktami sprawy podając, że "Urząd Gminy nie udostępnił akt". W nadesłanym przez organ materiale dowodowym brak potwierdzenia, że organ odwoławczy umożliwił stronie zapoznanie się z aktami sprawy. Niewątpliwie skorzystanie z rozwiązania przewidzianego w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej czyniłoby zadość żądaniu strony i zasadzie zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu.
Zauważyć należy, że w aktach administracyjnych znajduje się wypis z rejestru gruntów z dnia 23 czerwca 2004r., a zatem wydany przez Starostwo Powiatowe w B. po wydaniu decyzji organu I instancji ([...] 2004r.). Nie budzi wątpliwości, że podatnik ma prawo znać dowód mający zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uznał, że naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest istotne w przedmiotowej sprawie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera sposobu wyliczenia hektarów przeliczeniowych. Sąd zauważa, że na podstawie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe organ podatkowy wydając ponownie decyzję uzasadni rozstrzygnięcie podając dane pozwalające na zweryfikowanie przez stronę wyliczenia liczby hektarów przeliczeniowych przyjętych do ustalenia podstawy opodatkowania zgodnie z art. 4 ustawy o podatku rolnym.
Jednocześnie Sąd podziela pogląd organu podatkowego, zgodnie z którym przy ustalaniu wysokości podatku rolnego wiążące dla organu podatkowego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Wynika to z art. 1 ustawy dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.), na podstawie którego opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Niedopuszczalne zatem jest przyjmowanie przez organy podatkowe innych danych niż wynikające z ewidencji gruntów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
O kosztach sądowych Sąd orzekł stosownie do art. 200 wyżej wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło