I SA/Bd 7/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-03-03
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Dariusz Dudra, Ewa Kruppik – Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się na art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy strona skarżąca podnosiła zarzuty merytoryczne, a nie proceduralne dotyczące decyzji kasacyjnej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Jednakże, organ odwoławczy nie wszystkie wskazane przez siebie przyczyny zastosowania tego przepisu uzasadnił przekonująco. Sąd uznał, że zarzuty merytoryczne podnoszone przez stronę skarżącą nie pozostają w związku z podjętym przez organ odwoławczy rozstrzygnięciem kasacyjnym, a zatem nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji kasacyjnej.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która uchyliła decyzję Burmistrza P. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. Organ pierwszej instancji zakwestionował prawo spółki do ulgi podatkowej, wskazując na przekroczenie limitu pomocy de minimis. Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że wymaga ona uzupełnienia postępowania dowodowego, m.in. w zakresie podstawy prawnej zwolnienia i wniosku o pomoc de minimis. Spółka w skardze do WSA wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji Kolegium, zarzucając naruszenia merytoryczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 marca 2009r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Burmistrz P. określił dla P. Sp. z o.o., wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r.
w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ podał, że podatnik w złożonej deklaracji w sprawie podatku dla nieruchomości za 2007 r. zawyżył wartość pomocy de minimis o kwotę [...] zł. Ponadto organ I instancji wskazał, że na podstawie uchwały z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości na 2007 r. ulga nie może zostać przyznana z uwagi na to, iż w okresie od 15 stycznia 2004 r. do 15 stycznia 2007 r. plus planowana pomoc nie może przekroczyć, zgodnie z obowiązującymi przepisami o pomocy publicznej de minimis kwoty [...] tys. euro, a podatnik w wymienionym okresie bez planowanej pomocy otrzymał już pomoc de minimis w wysokości [...] euro.
Organ podał, że Gmina umożliwiła podatnikowi korzystanie z pomocy publicznej na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa, a w szczególności na zasadach określonych w uchwałach pomocowych, jednakże podatnik nie skorzystał z programów pomocowych wynikających z uchwał Rady Miasta P.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie
w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Ponadto spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości informując, iż na podstawie art. 224 a w zw. z art. 33d pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) wpłaciła na zabezpieczenie kwotę odpowiadającą wymierzonemu podatkowi wraz z odsetkami.
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podatnik w roku podatkowym 2007 pozostawał właścicielem zabudowanych nieruchomości, położonych na terenie miejscowości G., Gmina P. W dniu 15 stycznia 2007 r. złożył deklarację na podatek od nieruchomości, w której wykazał podatek za 2007 r. w wysokości [...] zł (pismem z dnia 15.04.2007r. podatnik przesłał korektę deklaracji, w której wykazał podatek za 2007r. w wysokości [...] zł) od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Obliczając wysokość podatku podatnik zastosował stawki podatkowe określone uchwałą nr II/9/06 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek oraz zwolnień w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Kuj. - Pom. Nr 165, poz. 2621). W deklaracji tej podatnik zaznaczył, że równocześnie korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. nr XX/138/2000.
Organ podatkowy zakwestionował uprawnienie podatnika do ulgi
w wykazanej w załączniku do złożonej deklaracji wysokości i na podstawie art. 274a Ordynacji podatkowej wezwał podatnika do przedłożenia skorygowanej deklaracji
w sprawie podatku od nieruchomości na 2007 r. wskazując, iż w wyniku wstępnej analizy stwierdzono zaniżenie naliczenia podatku od nieruchomości za 2007r.
a także wezwano do przedłożenia informacji o udzielonej pomocy publicznej.
W dniu 5 czerwca 2008r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.
Kolegium wskazało, że w odwołaniu strona wywodziła, iż wykazane
w deklaracji zwolnienie od podatku od nieruchomości przysługuje jej na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. nr XX/138/2000,
w której w § 1 przewidziano zwolnienie od podatku w okresie sześciu lat nowo wybudowanych na terenach przemysłowych - położonych we wsi G oraz terenu po byłych zakładach "L" w P - budynków i budowli powyżej 1000 m2 powierzchni użytkowej.
Strona wskazała także na zawartą w nawiązaniu do tej uchwały umowę między nią a Zarządem Miejskim w P., z dnia [...], w której sprecyzowano, że sześcioletnie zwolnienie od podatku będzie liczone od dnia dopuszczenia poszczególnych obiektów do użytkowania oraz że zwolnienie dotyczy tylko budynków i budowli, w których prowadzona będzie działalność gospodarcza. W umowie zaznaczono nadto, że jakakolwiek zmiana przepisów prawa miejscowego nie może naruszyć praw nabytych przez strony umowy.
W nawiązaniu do powyższego, Kolegium zauważyło, że formalnie uchwała
z 27 listopada 2000 r. została uchylona na mocy § 11 uchwały Rady Miejskiej
w Pakości z dnia 28 grudnia 2004 r. nr XIX/142/04 w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorstw na terenie gminy Pakość realizujących nowe inwestycje (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2005 r. Nr 8, poz. 116) z dniem 24 lutego 2005 r. Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do przyjęcia za prawidłowe twierdzenia podatnika, iż w dniu złożenia deklaracji obowiązywała uchwała
nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. Wskazało, że podatnik złożył deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2007 w dniu 15 stycznia 2007 r., a uchwała nr XX/138/2000 została uchylona z dniem 24 lutego 2005 r.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych
i niektórych ustaw, z tym, że stosownie do treści art. 20b tej ustawy, jeżeli uchwała rady gminy przewiduje udzielanie pomocy publicznej, uchwała ta powinna być podjęta z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że ze uchwałami Rady Miejskiej w Pakości zostały wprowadzone następujące programy pomocowe:
• uchwała nr XIX/142/04 Rady Miejskiej w Pakości w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Gminy Pakość realizujących nowe inwestycje,
• uchwała nr XIX/143/04 Rady Miejskiej w Pakości w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców tworzących nowe miejsca pracy,
• uchwała nr XXIV/173/05 w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Gminy Pakość na nowe inwestycje.
Kolegium podało, że jak wynika z akt sprawy, podatnik nie skorzystał
z możliwości zwolnień wprowadzonych w/w uchwałami.
W związku z powyższym organ odwoławczy zauważył, że skoro uchwała
nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. została uchylona z dniem 24 lutego 2005 r. oraz podatnik nie skorzystał ze zwolnień wynikających z w/w uchwał powstała wątpliwość co do podstawy przysługującego zwolnienia (przysługującej pomocy de minimis), nieudzielonego z uwagi na limit [...] euro.
W tym miejscu organ odwoławczy zauważył, że wysokość zobowiązania
w podatku od nieruchomości została określona przez organ I instancji
z uwzględnieniem stawek podatkowych ustalonych uchwałą Nr II/9/06 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 6 grudnia 2006 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek oraz zwolnień w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Kuj.- Pom. Nr 165, poz. 2621), jednakże z uchwały tej nie wynika, aby wskazane zwolnienia stanowiły pomoc de minimis.
Kolegium podkreśliło, że organ pierwszej instancji nie wskazał, czy przysługujące (lecz nieprzyznane) zwolnienie ma podstawę w cytowanej uchwale, ani też, z jakiego tytułu zwolnienie podatnikowi przysługuje.
Ponadto Kolegium podkreśliło, że z brzmienia art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, na którą powołał się B.z P. w swojej decyzji wynika, że podmiot ubiegający się o pomoc de minimis powinien wystąpić do podmiotu udzielającego zwolnienia
z wnioskiem. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy nie wynikało, aby podatnik wystąpił z takim wnioskiem, a w jego ocenie złożenie deklaracji, w której podatnik wskazuje na zwolnienie z podatku od nieruchomości wynikające
z nieobowiązującej uchwały Rady Miejskiej Pakości nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o udzielenie pomocy de minimis. W tym miejscu Kolegium podkreśliło, że pomoc publiczna udzielona przedsiębiorcy musi być zgodna
z przepisami wymienionej ustawy, bowiem w przypadku naruszenia procedury jej udzielenia zachodzi konieczność zwrotu przyznanej pomocy.
W ocenie organu odwoławczego z zaskarżonej decyzji nie wynikało w sposób jednoznaczny jakie zwolnienia, z jakiego tytułu i na jakiej podstawie podatnikowi przysługują, lecz nie zostały przyznane z uwagi na wyczerpanie limitu pomocy de minimis [...] euro. Kolegium stwierdziło, że taki sposób uzasadniania decyzji pozbawia stronę, a następnie organ odwoławczy realnej możliwości oceny rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji oraz narusza art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, że organ powinien także w sposób precyzyjny wskazać podstawę prawną przysługującego (choć nieprzyznanego) zwolnienia.
Jednocześnie z uwagi na podniesiony przez stronę zarzut naruszenie art. 1
i art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. poprzez ich niezastosowanie organ odwoławczy wyjaśnił, iż wobec niewskazania
w zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny jakie zwolnienia, z jakiego tytułu i na jakiej podstawie podatnikowi przysługują brak jest możliwości odniesienia się do podniesionego zarzutu.
Nadto organ II instancji zauważył, iż w swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał na przepis, który w dniu jej wydania nie obowiązywał. Wskazał, że art. 2 pkt 4 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej został uchylony na podstawie art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 25 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 93 poz. 585), która weszła w życie
w dniu 14 czerwca 2008r. Z tym dniem także inne brzmienie otrzymał powoływany przez organ pierwszej instancji art. 2 pkt 10 wymienionej ustawy.
Odnosząc się do zarzutu podatnika, iż nabył zwolnienie na podstawie umowy z dnia 26 lutego 2001 r. Kolegium zauważyło, ze stosownie do art. 6 Ordynacji podatkowej obowiązek podatkowy określa ustawa a nie umowa.
W ocenie Kolegium brak było także podstaw do domagania się przez podatnika, aby czynność nazwana przez strony "umową" została uznana
w postępowaniu odwoławczym za decyzję administracyjną. Organ zauważył, że zgodnie z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania
i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. W tym aspekcie za bezzasadny organ uznał zarzut naruszenia art. 122, 180, 187 § 1, 191, 199a Ordynaci podatkowej.
W ocenie Kolegium, nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 2 i art. 8 Konstytucji RP, poprzez nieprzestrzeganie zasady "ochrony praw nabytych".
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji
w zaskarżonej decyzji art. 10 i art. 64 ust. 1-2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej Kolegium zauważyło, że wskazane przez podatnika przepisy nie odnoszą się do przedmiotu sprawy i ich naruszenie w ocenie organu odwoławczego nie zostało uzasadnione.
W skardze do Sądu strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, zarzucając jej:
1. rażące naruszenie art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 199a Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że umowa z dnia 26 lutego 2001r. nie wywołuje skutków prawnych w postaci zwolnienia skarżącego z obowiązku zapłaty podatku, gdy prawidłowa ocena ww. aktu winna doprowadzić organ do wniosku, iż wskutek jej zawarcia P. został zwolniony z obowiązku uiszczenia należności; a na wypadek nieuwzględnienia, iż pismo nazwane "umowa z dnia 26 lutego 2001r." nie stanowi umowy w znaczeniu cywilnoprawnym, gdy prawidłowe dokonanie oceny materiału dowodowego winno doprowadzić organ do wniosku, iż
w niniejszym przypadku mamy do czynienia z:
• decyzją administracyjną (w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), na mocy której przyznano skarżącemu zwolnienie z podatku, a zatem zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 247 § 1 pkt 4. O.p.
• albo innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na mocy którego przyznano skarżącemu zwolnienie z podatku (w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) a zatem zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 247 § 1 pkt 4 O.p.,
2. naruszenie art. 2 w związku z art. 64 § 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez nieprzestrzeganie zasady "ochrony praw nabytych" oraz określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości pomimo uprzedniego umownego zwolnienia skarżącego od tego podatku; a na wypadek nieuwzględnienia
3. naruszenie art. 2 w związku z art. 64 § 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z § 1 uchwały Nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. poprzez nieprzestrzeganie zasady "ochrony praw nabytych" oraz określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości pomimo uprzedniego zwolnienia skarżącego od tego podatku.
W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła zarzuty przedstawione w odwołaniu. Ponownie stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest dla niej niekorzystna, albowiem Kolegium nie tylko nie uznało, że nie przysługuje jej zwolnienie we wskazanej przez nią wysokości ale także zanegowało istnienie tego zwolnienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 27 lutego 2009r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącej spółki datowane na dzień 20 lutego 2009r. ustosunkowujące się do odpowiedzi na skargę organu odwoławczego. Skarżąca spółka podtrzymuje w całości zarzuty skargi, wnioski oraz argumenty natury faktycznej jak i prawnej, zawarte w skardze. Ponawia argument ochrony praw nabytych i tu wskazuje na 2 wyroki Trybunału Konstytucyjnego tj. na przywołany przez nią w skardze wyrok z dnia 25 czerwca 2002 sygn. akt K 45/01 jak i wyrok z dnia 7 lutego 2001 w sprawie K 27/00.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia :
• przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy,
• przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie,
• albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.)
• lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca od 2002 r. korzystała ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie uchwały nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. w sprawie ustalenia zwolnienia w podatku od nieruchomości. W przedmiocie zwolnienia od podatku od nieruchomości spółka zawarła również w dniu 26 lutego 2001 r. umowę z Gminą P. Z uwagi na to, że powyższa uchwała utraciła moc z dniem 24 lutego 2005 r. i nie spełniała warunków programu pomocowego, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, organ I instancji pomoc udzielaną skarżącej potraktował jako pomoc de minimis, której wysokość nie mogła przekroczyć [...] EURO. Organ ustalił, że na dzień złożenia deklaracji podatkowej, tj.16 stycznia 2007 r. spółka otrzymała pomoc de minimis w kwocie [...] EURO, a zatem nie mogła skorzystać z pomocy.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2008 r. uchylająca decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art.233 §2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W świetle powyższego uregulowania organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy i zachodzi konieczność przeprowadzenia go w znacznej części.
Należy podkreślić, że decyzja kasacyjna nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art.233 §2 Ordynacji. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niedopuszczalna jest jego wykładnia rozszerzająca (wyrok NSA z dnia 23 lutego 2000 r., I SA/Lu 1688/98). Stosując ten przepis, organ odwoławczy musi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek w nim wymienionych.
Treść analizowanego artykułu wskazuje, że wydanie decyzji kasacyjnej jest uzasadnione, gdy :
1) organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części),
2) postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (np. czynności przeprowadził pracownik wyłączony ze sprawy, stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu), co powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w powyższym zakresie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2008, Wrocław 2008, s.887-888).
Nie w każdym zatem przypadku uchybienia przepisom procesowym możliwe jest uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Jest to uzasadnione tylko wówczas, gdy naruszenie tych przepisów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W przeciwnym razie organ odwoławczy jest zobowiązany rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.
W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało jako przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia:
1) brak wskazania przez organ I instancji, czy zastosowane zwolnienie od podatku od nieruchomości za 2007 r. ma podstawę w uchwale nr II/9/06 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 8 grudnia 2006 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek oraz zwolnień w podatku od nieruchomości oraz niewskazanie z jakiego tytułu zwolnienie to powstało;
2) brak wniosku o udzielenie pomocy de minimis (w ocenie Kolegium złożenie deklaracji podatkowej, w której podatnik wskazuje na zwolnienie od podatku od nieruchomości wynikające z nieobowiązującej uchwały nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o udzielenie pomocy de minimis);
3) niewyjaśnienie w jednoznaczny sposób jakich zwolnień, z jakiego tytułu i na jakiej podstawie udzielono podatnikowi. Według Kolegium organ I instancji powinien w precyzyjny sposób wskazać podstawę prawną zastosowanego zwolnienia (art. 210 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej);
4) powołanie się przez organ I instancji na przepis, który w dniu wydania decyzji nie obowiązywał. Art.2 pkt 4 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej został uchylony na podstawie art.1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 25 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która weszła w życie z dniem 14 czerwca 2008 r. Z tym dniem także inne brzmienie otrzymał powołany przez organ I instancji art.2 pkt 10 wymienionej ustawy.
Oceniając prawidłowość zastosowania przez organ odwoławczy art.233 § 2 Ordynacji podatkowej z punktu widzenia powyższych przyczyn należy stwierdzić, co następuje:
- odnośnie pkt 1) – Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wysokość zwolnienia, a tym samym i zobowiązania w podatku od nieruchomości została ustalona na podstawie uchwały nr II/9/06 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 6 grudnia 2006 r. (uchwała nr XX/138/2000 utraciła moc z dniem 24 lutego 2005 r.). Stwierdziło, że uchwała ta wprowadzała zwolnienia z różnych tytułów, lecz nie wynikało z niej, aby zwolnienia te stanowiły pomoc de minimis. Burmistrz P. podkreślił, że spółka nie korzystała z programów pomocowych objętych uchwałami Rady Miejskiej nr XIX/142/04, nr XIX/ 143/04, nr XXIV/173/05. Wśród tych uchwał nie wymieniono uchwały nr XXVII/190/05.
W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązało organ I instancji do wyjaśnienia, czy zwolnienie od podatku od nieruchomości za 2007 r. ma podstawę w uchwale nr II/9/06 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 6 grudnia 2006 r. oraz z jakiego tytułu zwolnienie to powstało.
Należy podkreślić, że na podstawie powyższej uchwały zwolnienie to obejmuje: grunty i budynki przeznaczone na cele kulturalne i sportowe, grunty i budynki przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej i bezpieczeństwa publicznego, piwnice znajdujące się we wszystkich budynkach (z wyjątkiem zajmowanych na wykonywanie działalności gospodarczej) oraz przeznaczone i wykorzystane na garaże, grunty i budowle przeznaczone na cele związane z infrastrukturą komunalną gminy, budynki lub ich części wykorzystywane do rozwoju kultury informacyjnej na terenach wiejskich;
- odnośnie pkt 2) – organ odwoławczy nie wytłumaczył w jaki sposób brak, jego zdaniem, wniosku o udzielenie pomocy de minimis skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części i jakie działania powinien podjąć organ I instancji;
- odnośnie pkt 3) – z decyzji organu I instancji wynika, że spółce została udzielona następująca pomoc publiczna: 15 stycznia 2002 r. w kwocie [...] zł, 15 stycznia 2003 r. w kwocie [...] zł, 15 stycznia 2004 r. w kwocie [...] zł oraz 17 stycznia 2005 r. w kwocie [...] zł. oraz 16 stycznia 2006r. [...] zł.
Z wypełnionego przez skarżącą formularza pomocy publicznej ( k- 26) wynika, że podstawą udzielenia pomocy za lata 2002 – 2004 była uchwała nr XX/138/2000, natomiast w 2005 r. – decyzja nr [...]
Należy zauważyć, że zgodnie z art.37 ust.1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej podmiot ubiegający się o pomoc de minimis był zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy, wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w ciągu 3 ostatnich lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy.
Natomiast podmiot ubiegający się o pomoc inną, niż pomoc de minimis, był zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierającej w szczególności dane o dacie jej udzielenia, podstawie prawnej, formie i przeznaczeniu. Wzór formularza informacji o otrzymanej pomocy publicznej innej niż pomoc de minimis zawierało rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie informacji o otrzymanej pomocy publicznej innej niż pomoc de minimis (Dz. U. Nr 191, poz.1960).
W aktach sprawy brak jest zaświadczeń o udzielonej spółce pomocy de minimis za ostatnie 3 lata poprzedzające dzień wystąpienia o udzielenie pomocy, natomiast w odniesieniu do pomocy innej niż pomoc de minimis wypełniony przez skarżącą formularz nie odpowiada wzorowi zawartemu w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Wzór zastosowany przez spółkę wynikał z poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie wzoru formularza informacji o pomocy publicznej uzyskanej przez przedsiębiorcę (Dz. U. Nr 196, poz.1654).
Należy zauważyć, że zgodnie z art.37 ust.5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. do czasu przekazania przez beneficjenta pomocy wymaganych zaświadczeń lub informacji, pomoc nie może być udzielona temu beneficjentowi.
Tym samym organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji, aczkolwiek z powodów nie całkowicie tożsamych niż wyżej wskazane;
- odnośnie pkt 4) – ponieważ rozpatrywana sprawa dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 rok, dla jej rozstrzygnięcia należy odwołać się do brzmienia ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej w wersji obowiązującej w 2006 r., a nie na dzień wydania decyzji przez organ I instancji. W 2006 r. art.2 pkt 4 powyższej ustawy stanowił, że ilekroć w ustawie jest mowa o rozporządzeniu o pomocy de minimis - należy przez to rozumieć rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis (Dz. Urz. WE L 10 z 13.01.2001).
Natomiast w myśl art.2 pkt 10 tej ustawy przez pomoc de minimis rozumiano pomoc spełniającą przesłanki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia o pomocy de minimis.
Stosując te przepisy Burmistrz P. nie naruszył prawa i organ odwoławczy w żaden sposób nie wyjaśnił w jaki sposób powołanie się przez organ I instancji na te przepisy skutkowało koniecznością zastosowania art.233 §2 Ordynacji podatkowej.
Reasumując – organ odwoławczy zasadnie, na podstawie art.233 §2 Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, aczkolwiek nie wszystkie wskazane przez ten organ przyczyny zastosowania art.233 §2 zostały przekonywująco uzasadnione.
Organ odwoławczy ustosunkował się również do zarzutów merytorycznych strony zawartych w odwołaniu. Stwierdził, że zawarta umowa cywilnoprawna z Gminą P. z dnia [...] nie może kreować obowiązków i zwalniać z nich na gruncie prawa publicznego. Zdaniem Kolegium umowy tej nie można traktować jako decyzji administracyjnej. Zarzut naruszenia art.122,180,187 §1, 191 i 199a Ordynacji organ uznał za bezzasadny. W opinii Kolegium nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art.2 i 8 Konstytucji w skutek nieprzestrzegania zasady ochrony praw nabytych. W przedmiocie naruszenia art.10 i art. 64 ust.1-2 Konstytucji Kolegium zauważyło, że przepisy te nie odnoszą się do przedmiotu sprawy.
Zdaniem Sądu, skoro decyzja kasacyjna może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to organ odwoławczy przy jej wydawaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Wymieniony organ nie rozstrzyga wówczas o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2001 r., III SA 734/00). Odnosząc się merytorycznie do zarzutów spółki organ odwoławczy naruszył art.233 §2 Ordynacji podatkowej, lecz naruszenie to nie ma wpływu na wynik sprawy. W myśl art.145 § 1 pkt 1 lit. c) powyższej ustawy sąd powinien uchylić decyzję, gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a w konsekwencji na ukształtowanie stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s.458).
W skardze strona podnosi wyłącznie zarzuty merytoryczne:
1) rażącego naruszenia art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 199a Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że:
- umowa z dnia 26 lutego 2001 r. nie wywołuje skutków prawnych w postaci zwolnienia skarżącej od obowiązku zapłaty podatku,
- pismo nazwane "umowa z dnia 26 lutego 2001 r." nie stanowi decyzji administracyjnej, na mocy której przyznano skarżącej zwolnienie od podatku, albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na mocy którego przyznano stronie zwolnienie, co rażąco narusza art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej;
2) naruszenie art.2 w związku z art. 64 §2 Konstytucji poprzez nieprzestrzeganie zasady "ochrony praw nabytych" oraz określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości pomimo uprzedniego umownego zwolnienia skarżącego od tego podatku,
3) naruszenie art.2 w związku z art. 64 §2 Konstytucji w zw. z § 1 uchwały Nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. poprzez nieprzestrzeganie zasady ochrony praw nabytych.
Spółka nie formułuje żadnych zarzutów związanych z błędnym zastosowaniem przez organ odwoławczy art.233 §2 Ordynacji podatkowej.
Należy zauważyć, że decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Jest ona wydawana na podstawie przepisu procesowego. Zarzuty skarżącej nie pozostają w związku z podjętym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięciem kasacyjnym. Zarzuty te strona może ewentualnie podnieść, jeżeli organ zajmie w sprawie stanowisko merytoryczne.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło