I SA/Bd 7/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia 1. ustanowić adwokata, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie W dniu 21 stycznia 2013r. (uzupełniony w dniu 29 stycznia 2013r.0 wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, którego źródło utrzymania stanowi emerytura w kwocie 696 zł oraz prace dorywcze z których strona osiąga dochód w kwocie około 200 zł miesięcznie. Jak wynika z umowy znajdującej się w aktach administracyjnych skarżący wynajmuje od Miasta Bydgoszcz teren o pow. 809, 76 m² zabudowany garażem i budynkiem gospodarczym w którym wnioskodawca zamieszkuje. Z tytułu najmu strona ponosi koszt 325, 42 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a. Zgodnie z powołanym unormowaniem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu. Do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z treści art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że wnioskodawca spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika (niski dochód), że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Na koniec wyjaśnić należy skarżącemu, że wyznaczenie imienne adwokata jest wyłączną prerogatywą Okręgowej Rady Adwokackiej. Dziekan ORA wyznaczy dla skarżącego konkretnego pełnomocnika, który podejmie decyzję, co do dalszych czynności w sprawie. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy upoważniającej Sąd do ingerowania w decyzję organów samorządu korporacji prawniczych podejmowane w wykonaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Takich kompetencji nie przyznają Sądowi również przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 146, poz. 11188 ze zm.). Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.