I SA/Bd 700/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2025-05-27

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Mirella Łent, Joanna Ziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, a także za niedopełnienie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy, jest zasadna, gdy przedsiębiorca twierdzi, że przewozy miały charakter niezarobkowy lub prywatny i nie podlegały przepisom ustawy o transporcie drogowym?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, a także za niedopełnienie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy, jest zasadna, gdy przedsiębiorca nie udowodnił, że przewozy miały charakter niehandlowy, prywatny lub były zwolnione z przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy, a sama licencja transportowa i zgłoszenie pojazdu do tej licencji wskazują na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na M. K. za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i obowiązku pobierania danych z karty kierowcy. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błędy proceduralne i błędną interpretację prawa, twierdząc, że przewozy miały charakter prywatny lub niezarobkowy i nie podlegały przepisom ustawy o transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając kary za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie sędzia WSA Mirella Łent asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr BP.501.856.2024.2250.PO15.600413 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę W dniu [...] marca 2024 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł na M. K. (dalej także jako: "Skarżący") za naruszenie stwierdzone w toku kontroli przeprowadzonej [...] stycznia 2024 r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej nr [...], w miejscowości P., pojazdu marki [...] o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował M. K.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz strony. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut oraz za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny 30 minut, a także niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych i naruszanie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie. Przedstawił liczne zastrzeżenia co do sposobu przeprowadzenia kontroli. Ponadto podniósł, iż kontrolujący odmówili mu prawa uzupełnienia wydruków w zakresie przyczyn przekroczenia dopuszczalnych norm. Wskazał, iż część przejazdów odbywała się na wyłączeniu z zakresu stosowania rozporządzenia 561/2006 na podstawie art. 3, a organ niezasadnie obliguje go do przedstawienia dowodów potwierdzających ten fakt. Odnośnie naruszenia Ip. 6.3.17 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej także jako: "u.t.d.") Skarżący podniósł, iż wykonując samodzielnie przewozy ma prawo wykazywać ewidencję w formie dziennych wydruków z tachografu. Odnośnie do naruszenia Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Skarżący wskazał, iż w tym okresie korzystał z pojazdu prywatnie. Wniósł o ponowne szczegółowe i wnikliwe rozpatrzenie sprawy. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako: "GITD") utrzymał w całości w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia Ip. 5.11.1, 5.11.3, 6.3.5, 6.3.17 załącznika nr [...] do u.t.d. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał stosowne przepisy prawa i podał, że w przedmiotowej sprawie na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego stwierdzono, iż kierowca M. K. naruszył przepisy o czasie prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy. Organ szczegółowo opisał daty i godziny, w których nastąpiło naruszenie Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazując, że kierowca M. K.: a) w dniu [...] grudnia 2023 r. - od godz. 05:50 do godz. 13:36 prowadził pojazd przez 6 godzin 9 minut; brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut; norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 1 godzinę 39 minut; b) w dniu [...] stycznia 2024 r. - od godz. 06:47 do godz. 11:41 prowadził pojazd przez 4 godziny 32 minuty; brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut; norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 2 minuty; c) w dniu [...] stycznia 2024 r. - od godz. 03:27 do godz. 08:34 prowadził pojazd przez 4 godziny 51 minut; brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut; norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 21 minut; d) w dniu [...] stycznia 2024 r. - od godz. 07:46 do godz. 16:54 prowadził pojazd przez 7 godzin 14 minut; brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut; norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 2 godziny 44 minuty; e) w dniu [...] stycznia 2024 r. - od godz. 07:03 do godz. 11:53 prowadził pojazd przez 4 godziny 36 minut; brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut; norma 4 godziny 30 minut została przekroczona o 6 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy. Powyższe zdaniem organu stanowiło naruszenie art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.; dalej także jako: "rozporządzenie nr 561/2006"). Łączna kara za wszystkie stwierdzone w sprawie przypadki naruszenia wyniosła [...] zł (na podstawie Ip. 5.11.1 i lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d.). Ponadto zdaniem organu M. K. naruszył obowiązujące przepisy prawa bowiem w dniu [...] stycznia 2024 r. o godz. 17:19 wylogował swoją kartę kierowcy i do godz. 20:51 prowadził pojazd nie rejestrując swojej aktywności za pomocą tachografu. Organ wskazał, że powyższe stanowiło naruszenie art. 32 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1; dalej także jako: "rozporządzenie nr 165/2014"). Z uwagi na powyższe organ zastosował sankcję w wysokości [...] zł (na podstawie Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d.). za niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych. Dodatkowo stwierdzono naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy, o którym mowa w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L.2010.168.16; dalej także jako: "rozporządzenie nr 581/2010"). Organ podał, że analiza danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy M. K. wykazała, iż poprzedniego odczytu danych z karty dokonano w dniu [...] czerwca 2023 r. Pomiędzy odczytem z dnia [...] czerwca 2023 r. a dniem [...] stycznia 2024 r. (dzień kontroli) zapisano 219 dni kalendarzowych, w tym 53 dni zarejestrowanej działalności. Maksymalny 28-dniowy okres na wczytanie danych został przekroczony o 25 dni. Organ zauważył, że przytoczone przez organ przepisy prawa nie uzależniają wskazanego obowiązku od tego czy przedsiębiorca samodzielnie prowadzi pojazd w ramach swojej działalności czy też zatrudnia innych kierowców. Zdaniem organu Skarżący powinien wczytywać dane z karty kierowcy w określonym przepisami prawa terminie. Wczytywanie to nie jest równoznaczne z prowadzeniem ewidencji, a ma stanowić kopiowanie danych cyfrowych wraz z podpisem cyfrowym zapisanych w pamięci karty. Tym samym argumentację Skarżącego organ uznał za bezzasadną. Z uwagi na powyższe GITD zaakceptował stanowisko organu I instancji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł na podstawie Ip. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. Odnośnie argumentacji Skarżącego, iż kontrolujący bezzasadnie odmówili kierowcy uzupełnienia wydruków w zakresie przyczyn przekroczenia dopuszczalnych norm, GITD podał, że kierowca powinien już w trakcie kontroli dysponować stosownie opisanymi wydrukami, a nie opisywać je podczas kontroli. Zarzut Skarżącego potwierdził zdaniem organu, że wydruki nie zostały opisane zgodnie z przepisami prawa Odnośnie argumentacji Skarżącego, iż do popełnienia części naruszeń nie doszło, z uwagi na fakt, iż w tych okresach pojazd wykorzystywany był do niezarobkowego przewozu drogowego, organ odwoławczy wskazał, iż Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów jednoznacznie obrazujących charakter wskazanych przewozów. Skarżący jest profesjonalnym podmiotem zajmującym się krajowym transportem drogowym rzeczy, posiadającym licencję, do której na dzień kontroli był zgłoszony kontrolowany pojazd marki [...]. Tym samym chcąc wykorzystywać wskazany pojazd w ramach innej niż transportowa działalności gospodarczej Skarżący powinien każdorazowo dysponować jednoznacznym dowodem obrazującym charakter wykonywanego przejazdu. Przejazdy, które Skarżący wymienił, tj. na potrzeby działalności podmiotu niepowiązanego z usługami transportowymi, w rozumieniu wskazanej definicji nie stanowią przewozów niehandlowych, a przejazdy drogowe na potrzeby własne. Organ wskazał przy tym, że przewozy drogowe wykonywane na potrzeby własne pojazdem, którego masa całkowita przekracza 3,5 t, nie są zwolnione z obowiązku rejestrowania aktywności, prędkości i przebytej drogi przy pomocy karty kierowcy. Odnosząc się do przedstawienia przez Skarżącego dodatkowo uprawnień mechanika, które zdaniem Skarżącego świadczą o możliwości zastosowania wyłączenia zawartego w art. 3 lit. aa pkt i oraz ii, a także art. 3 lit. g oraz art. 3 lit. h, organ odwoławczy wyjaśnił, iż fakt posiadania przez przedsiębiorcę uprawnień do zajmowania się eksploatacją urządzeń i sieci, nie świadczy w żadnym stopniu o charakterze przewozów wykonywanych w okresie kontroli. Skarżący nie wykazał, iż w wymienionych w naruszeniach przypadkach pojazd znajdował się w naprawie lub konserwacji a przejazdy były wykonywane przez uprawnionych do tego mechaników czy serwisantów. Skarżący nie wykazał również, że przewozy odbywały się w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa a transport nie miał charakteru zarobkowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż Skarżący podejmując się działalności transportowej, posiadając wymaganą licencję i zgłaszając do niej pojazd, wykorzystując go na potrzeby prywatne powinien każdorazowo dysponować jednoznacznym dowodem obrazującym charakter przejazdu i pozwalającym na zastosowanie danego wyłączenia. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której przedsiębiorca w przypadku kontroli bez okazania stosownych dowodów dowolnie wskazuje, które przejazdy wykonywał w ramach działalności transportowej, a które nie. W przypadkach przejazdów prywatnych Skarżący dysponowałby chociażby fakturami za paliwo, gdyż wykorzystując pojazd w innych celach niż działalność gospodarcza powinien dysponować oddzielnym paliwem, którego zakup nie stanowiłby kosztów tejże działalności. Tym samym organ uznał, iż Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających na uwolnienie go od odpowiedzialności. W związku z powyższym argumentacja Skarżącego w ocenie organu odwoławczego pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Odnosząc się do zastrzeżeń Skarżącego dotyczących sposobu przeprowadzenia kontroli i zawartych w protokole ustaleń, organ odwoławczy wskazał, iż zarówno na protokole kontroli, jak i na załączniku nr 1 do tego protokołu, widnieje jego własnoręczny podpis. Ponadto każda ze stron protokołu i załącznika została przez Skarżącego zaparafowana co świadczy o tym, iż miał on możliwość zapoznać się ze szczegółowym opisem naruszeń. Skarżący miał również możliwość wypowiedzieć się w sprawie podczas przesłuchania w charakterze strony, z którego to protokół również podpisał bez wskazywania poprawek czy uzupełnień. Skarżący także w toku postępowania mógł przedstawić swoje stanowisko, z którego to prawa skorzystał. Do argumentów Skarżącego organ odniósł się podczas wydawania decyzji. Tym samym zarzuty Skarżącego w ocenie organu odwoławczego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Następnie GITD podał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92b i art. 92c u.t.d. za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Organ podkreślił, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości oraz uchylenie aktu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej także jako: "k.p.a."), ze względu na to, że istotne dowody okazały się fałszywe. Skarżący podał, że w trakcie długiej kontroli nie było pytań o paliwo, o zbiorniki z paliwem, faktury VAT, czy wykonuje usługi płatne czy jeździ w wolnym czasie bez karty kierowcy. Z protokołu kontroli wynika, iż kontrolujący na podstawie okazanych dokumentów zrobili ze Skarżącego pracującego kierowcę zatrudnionego w [...] M. K.. Skarżący podniósł, że organy interpretują prawo nieprawidłowo, ponieważ jeżeli Skarżący ma prawo jazdy zawodowe i licencję transportową to nie ma już prawa korzystania prywatnie z własnego pojazdu do 7,5 tony. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] listopada 2024 r. i z [...] listopada 2024 r. Skarżący wniósł o przesłuchanie go w charakterze strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Sprawę rozpoznano na rozprawie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej kryteriami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie podstawą przeprowadzenia kontroli Skarżącego były przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej także jako: "u.t.d."). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej. Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zaskarżoną decyzją została wymierzona kara pieniężna w związku z naruszeniami ujawnionymi podczas przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2024 r. kontroli. W protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2024 r. wskazano naruszenia art. 7 rozporządzenia nr 561/2006, który stanowi, że po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. W przypadku kierowcy wykonującego okazjonalne przewozy osób przerwę, o której mowa w akapicie pierwszym, można również zastąpić dwiema przerwami, z których każda musi mieć długość co najmniej 15 minut, rozłożonymi w okresie prowadzenia pojazdu, o którym mowa w akapicie pierwszym, w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. W przypadku pracy w załodze kilkuosobowej kierowca może wykorzystać przerwę trwającą 45 minut w pojeździe kierowanym przez innego kierowcę, pod warunkiem że kierowca, który ma przerwę, nie jest zaangażowany w pomoc kierowcy prowadzącemu pojazd. Zgodnie z lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 100 zł. Stosownie zaś do lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie [...]zł. W protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2024 r. wskazano również naruszenia art. 1 rozporządzenia nr 581/2010, który stanowi, że niniejsze rozporządzenie ustanawia maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy do celów art. 10 ust. 5 lit. a) ppkt (i) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (ust.1). Do celów niniejszego rozporządzenia "odpowiednie dane" oznaczają wszelkie dane zarejestrowane przez tachograf cyfrowy oprócz szczegółowych danych dotyczących prędkości (ust. 2). Stosownie do art. 1 ust. 3 rozporządzenia 581/2010 maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej; b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Odpowiednie dane należy wczytywać w sposób zapobiegający ich utracie (ust. 4). Zgodnie z lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę - sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie [...]zł. Następnie w protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2024 r. wskazano naruszenie art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, który stanowi, że przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zgodnie z lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie [...]zł. Celem ww. regulacji prawnych jest zapewnienie odpowiedniego czasu pracy kierowców i możliwości kontrolowania przestrzegania przepisów prawa w tym zakresie. Wypełnianie ww. obowiązków następuje poprzez korzystanie przez kierowców z urządzeń rejestrujących ich czas pracy oraz terminowe pobieranie odpowiednich danych. W skardze do tut. Sądu oraz w toku rozprawy w dniu [...] grudnia 2024 r. Skarżący podnosił, że istotne dowody w sprawie okazały się fałszywe. Sąd nie znalazł jednak podstaw, aby zakwestionować czynności kontrolujących oraz organu I i II instancji podejmowane w toku niniejszej sprawy i zmierzające do jej wyjaśnienia. Treść protokołu kontroli, zawarte w nim dane oraz złożone na protokole i załącznikach do niego podpisy (w tym podpis Skarżącego) nie zostały skutecznie podważone. Krytycznie przy tym należy odnieść się do stanowiska Skarżącego, iż podpisał protokół kontroli, ponieważ nie chciał się narażać na zarzut, że nie współpracuje z organem zaś zastrzeżeń nie złożył bo kontrolujący mu to uniemożliwili, gdyż się spieszyli. W kontekście powyższych twierdzeń Sąd zwraca uwagę, że Skarżącemu umożliwiono w toku postępowania złożenie pisma procesowego z dnia [...] lutego 2024 r. wraz z materiałem dowodowym oraz korektę do wyjaśnień z dnia [...] lutego 2024 r. Przedstawione w tych pismach stanowisko zostało rozważone przez organ w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zostały wyczerpująco zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W szczególności utrwalone w protokole kontroli okoliczności stanowią wystarczającą podstawę dla wykazania naruszeń, o których mowa w treści zaskarżonej decyzji. Dowody zgromadzone w aktach sprawy zostały następnie zdaniem Sądu prawidłowo ocenione, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a. Nadmienić należy, że w toku postępowania administracyjnego Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2024 r. (k. 30 i następne akt adm.) wskazywał, że w trakcie kontroli funkcjonariusze ITD odmówili stosownego uzupełnienia okazanego wydruku z tachografu na miejscu. Odnosząc się do powyższego podać należy, że w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wyraźnie określono sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców - poprzez wskazanie przez kierowcę powodów takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego, na wydruku z urządzenia rejestrującego lub na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca docelowego lub odpowiedniego miejsca postoju. W związku z powyższym jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę do ustalenia odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców, wymaganych przerw i odpoczynków jest adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy, uczyniona najpóźniej po przybyciu na miejsce postoju. Zgłoszenie późniejsze nie ma znaczenia (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 775/17). W ocenie Sądu w związku z tym posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi na te okoliczności, byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem. Dlatego też ani wyjaśnienia, ani oświadczenia Skarżącego składane w toku postępowania, nie mogły posłużyć organom za podstawę ewentualnego uwolnienia od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1060/17). W związku z powyższym należało zaaprobować stan faktyczny ustalony przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego - przedstawiony w części wstępnej niniejszego uzasadnienia i przyjęty przez Sąd za podstawę wyrokowania. Wskazać zatem należy, że z protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2024 r. znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że kontrola została przeprowadzona względem firmy M. K. [...]. W protokole wskazano nr licencji, którą posługiwał się kontrolowany. W protokole zaznaczono, że przewóz odbywał się z miejscowości C. do miejscowości S.. Jako rodzaj transportu wskazano: krajowy transport drogowy rzeczy. Rubryka "rodzaj przewozu na potrzeby własne" pozostała niewypełniona. W załączniku nr 1 do protokołu wskazano stwierdzone naruszenia przepisów prawa odnoszące się do kontrolowanego przewozu oraz przejazdów wcześniejszych. Protokół wraz z załącznikiem nr 1 został podpisany przez Skarżącego bez zastrzeżeń i poprawek. Za protokołem w aktach sprawy znajduje się kopia prawa jazdy Skarżącego, wypis z licencji wskazanej w treści protokołu, dowód rejestracyjny pojazdu, dokument WZ. Następnie w aktach znajdują się: wydruk danych z odczytu, wydruk z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, protokół z przesłuchania strony. W aktach znajdują się również zdjęcia pojazdu. Skarżący w skardze zaprezentował stanowisko, iż pozostaje niewyjaśniona kwestia czy ustawodawca daje Skarżącemu prawo korzystać z własnego pojazdu do 7,5 tony prywatnie, jak i w działalności, do załatwiania szeregu spraw między innymi administracyjnych, które nie są zaliczane do czynności transportowych. Skarżący podnosił przy tym, że zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej i teraz jeździ z ładunkiem bez działalności, np. dla córek, które się budują. Odnosząc się do powyższego podać należy, że fakt realizowania przewozu zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony uzasadnia zastosowanie do przewozu przepisów ustawy o transporcie drogowym na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. Przepis ten stanowi, że przepisów ustawy (u.t.d.) nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony: a) w krajowym transporcie drogowym rzeczy, w przypadku gdy przedsiębiorca wykonuje wyłącznie krajowy transport drogowy rzeczy; b) w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Wyliczenie wyłączeń spod zakresu przedmiotowego ustawy o transporcie drogowym stanowi katalog zamknięty (numerus clausus) i nie podlega rozszerzeniu. Innymi słowy, ustawa ma zastosowanie do wszystkich przewozów drogowych, których nie można zaklasyfikować do przewozów wymienionych w art. 3 ust. 1 u.t.d. O tym, czy w konkretnym przypadku znajdują zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym, decyduje przede wszystkim charakter wykonywanego przewozu (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2728/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 124/22). Zatem a contrario, co do zasady, każdy przypadek przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, w tym także w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, podlega regulacji ustawy o transporcie drogowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2264/15). W związku z powyższym pojazd, który został poddany kontroli spełniał przesłankę do objęcia przewozów nim realizowanych przepisami ustawy o transporcie drogowym. Z protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2024 r. oraz załączonego do niego dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika bowiem, że masa całkowita pojazdu, którym poruszał się Skarżący przekraczała 3,5 tony. Okoliczność tę (masę całkowitą pojazdu) Skarżący potwierdził również w treści skargi. Tym samym słusznie organ nałożył na Skarżącego karę pieniężną za opisane we wstępnej części uzasadnienia naruszenia, przy czym wysokość kar za poszczególne naruszenia obowiązków w zakresie przestrzegania czasu pracy kierowcy, terminowego pobierania danych z karty kierowcy, wyjęcia wykresówek lub karty kierowcy została ustalona na podstawie załącznika nr 3 do u.t.d. Decyzja organu I instancji, jak i zaskarżona decyzja zawierają wskazanie konkretnych punktów załącznika nr 3 do u.t.d., na podstawie których Skarżącemu wymierzono karę pieniężną. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie budzi w związku z tym wątpliwości Sądu. Odnosząc się do argumentów Skarżącego dotyczących kwestii realizowania przewozów prywatnie, nie w ramach działalności gospodarczej tylko na rzecz rodziny, wskazać należy, że w art. 4 pkt 4 u.t.d. jest uregulowana kwestia wykonywania niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne. Przewozem takim jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający wskazane w ustawie warunki. Jednym z nich jest to, że rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin. Przewóz, podczas którego została przeprowadzona kontrola w dniu [...] stycznia 2024 r. realizowany przez Skarżącego nie wypełniał definicji przewozu niezarobkowego. Podczas kontroli stwierdzono, że przewóz odbywał się z miejscowości C. do miejscowości S.. Jako rodzaj transportu wskazano: krajowy transport drogowy rzeczy. Rubryka "rodzaj przewozu na potrzeby własne" pozostała niewypełniona. Za protokołem w aktach sprawy znajduje się dokument WZ obejmujący 12 szt. palet o wadze brutto wraz z towarem 775 kg. W dokumencie WZ wskazano jako rodzaj towaru różne "osłonki", jako sprzedawcę [...] sp. z o.o. z C. a jako odbiorcę [...] sp. j. ze S.. Przewożone rzeczy nie były zatem własnością Skarżącego. Ta okoliczność wyklucza możliwość przyjęcia, że transport był realizowany jako niezarobkowy, bowiem ustalenie niezarobkowego charakteru przewozu wymaga spełnienia wszystkich warunków z art. 4 pkt 4 u.t.d. (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1753/14). Nie sposób przyjąć, iż Skarżący realizował przewóz na potrzeby własne, skoro realizował go na czyjąś rzecz, co wynika z udostępnionego dokumentu WZ. W toku przeprowadzonego postępowania Skarżący nie podał żadnych danych, które wskazywałyby na niezarobkowy charakter przewozu drogowego pozostałych przejazdów, co do których organ stwierdził naruszenia przepisów prawa. Odnosząc się do postulowanego przez Skarżącego zastosowania względem niego wyłączenia spod regulacji rozporządzenia nr 561/2006 wskazać należy, że rozporządzenie nr 561/2006 w art. 3 lit. h stanowi, że nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Pojęcie "niehandlowy przewóz" posiada definicję legalną sformułowaną w art. 4 lit. r rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którą "niehandlowy przewóz" oznacza każdy przewóz drogowy inny niż przewóz zarobkowy lub na potrzeby własne, za który nie otrzymuje się bezpośredniego ani pośredniego wynagrodzenia i który nie generuje bezpośrednio ani pośrednio żadnego dochodu dla kierowcy pojazdu ani nikogo innego oraz który nie ma związku z działalnością zawodową ani zarobkową. Mając powyższe na uwadze zasadnie organ stwierdził, że Skarżący nie wykazał aby realizowane przez niego przewozy podlegające kontroli stanowiły niehandlowy przewóz rzeczy. W przedmiotowej sprawie skontrolowany pojazd prowadzony przez Skarżącego przewoził ładunek w postaci plastikowych doniczek z jednego przedsiębiorstwa do drugiego. Właścicielem towaru nie był Skarżący. W trakcie kontroli Skarżący okazał posiadaną licencję i podpisał protokół kontroli obejmujący informację, że kontrola została przeprowadzona względem firmy M. K. [...]. W toku przeprowadzonego przesłuchania Skarżący nie podał żadnych danych, które wskazywałyby na niehandlowy przewóz realizowany zarówno w dniu kontroli, jak i w dniach wcześniejszych. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia stanowiska Skarżącego, iż posiadanie uprawnień mechanika świadczy o możliwości zastosowania względem Skarżącego wyłączenia zawartego w art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006. Przepis ten stanowi, że rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Zdaniem Sądu ciężar udowodnienia okoliczności dotyczących zastosowania wyłączenia zawartego w art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 spoczywał w toku postępowania na Skarżącym. M. K. nie przedstawił jednak dowodów odnoszących się do konkretnych przejazdów, podczas których stwierdzono nieprawidłowości a jedynie sformułował ogólną na temat posiadanych uprawnień. Skarżący nie wykazał, że konkretne przejazdy były realizowane w ramach prób drogowych do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji. Podobnie Skarżący nie wykazał także (pomimo takiego obowiązku ciążącego na Skarżącym), że zastosowanie względem niego znajduje wyłączenie, o którym mowa w art. 3 lit. aa pkt i oraz ii rozporządzenia nr 561/2006. Przepis ten stanowi bowiem, że rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do: (i) przewozu materiałów, sprzętu lub urządzeń do użytku kierowcy w trakcie pracy, lub (ii) dostawy rzeczy wyprodukowanych metodami rzemieślniczymi, wyłącznie w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa oraz pod warunkiem że prowadzenie takich pojazdów nie stanowi głównego zajęcia kierowcy, a transport nie ma charakteru zarobkowego. Twierdzenia Skarżącego w powyższym zakresie stanowiły wyłącznie polemikę ze stanowiskiem organu, bez odniesienia się do konkretnych przejazdów. Skarżący nie wykazał, że przewozy odbywały się w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa a transport nie miał charakteru zarobkowego. Skarżący na pytania kontrolujących nie udzielał konkretnych odpowiedzi ani nie wskazał żadnej osoby, która potwierdziłaby prezentowane przez Skarżącego stanowisko dotyczące charakteru realizowanych przejazdów (protokół z przesłuchania strony - k. 16 i następne akt adm.). Krytycznie należy przy tym odnieść się do twierdzenia Skarżącego, iż zawiesił on prowadzenie działalności gospodarczej i aktualnie jeździ z ładunkiem bez działalności. Wprawdzie w informacji z CEiDG (k. 14 akt adm.) została ujawniona data zawieszenia działalności gospodarczej przez Skarżącego – [...] stycznia 2023 r. – jednak równocześnie protokół wskazujący na realizowanie przejazdu pod firmą [...] M. K. zawiera podpis Skarżącego, co świadczy o tym, iż zaakceptował ujawnione w protokole dane. Do protokołu tego załączone zostały także dokumenty dotyczące posiadanej licencji dla M. K. [...]. Z notatki z dnia [...] marca 2024 r. (k. 19 akt adm.) wynika, że poddany kontroli pojazd został zgłoszony do posiadanej licencji. Zdaniem Sądu zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej (i ujawnienie tego w CEiDG) nie zwalniało Skarżącego z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym w przypadku realizowania przejazdów opisanych w protokole kontroli. Organ rozważył również możliwość zastosowania względem Skarżącego art. 92c ust. 1 i art. 92b ust. 1 u.t.d. Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Norma wynikająca z art. 92c ust. 1 u.t.d. odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W art. 92c ust. 1 u.t.d. chodzi o zdarzenia nieoczekiwane, niedające się przewidzieć, a nie związane z doborem i świadomym zachowaniem kierowców. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Do wskazanych w zaskarżonej decyzji naruszeń doszło w okolicznościach, które Skarżący powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Dla przyjęcia jego odpowiedzialności wystarczające było ustalenie, że nastąpiło naruszenie obowiązków wynikających z u.t.d. Stan faktyczny sprawy nie wskazuje na wystąpienie przesłanek skutkujących możliwością odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92b ust. 1 u.t.d., który stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Skarżący w toku postępowania kwestionował konieczność przestrzegania przepisów u.t.d. oraz ww. rozporządzeń. Przypomnieć należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku. Tym samym w ocenie Sądu brak jest podstaw do odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W konsekwencji powyższego słusznie GITD stwierdził, że zasadne było wymierzenie Skarżącemu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenia obowiązków w transporcie drogowym stwierdzone podczas kontroli w dniu [...] stycznia 2024 r. Zdaniem Sądu wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze – stanowiące polemikę ze stanowiskiem organu - za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Końcowo podać należy, że Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski Skarżącego sformułowane w piśmie z dnia [...] listopada 2024 r. i z dnia [...] listopada 2024 r. o przesłuchanie Skarżącego w charakterze strony. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi możliwe jest przeprowadzenie jedynie dowodu z dokumentu, co wprost wynika z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Przywołany przepis stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W powołaniu na ten przepis nie jest możliwe przeprowadzenie przez sąd administracyjny dowodu z przesłuchania świadków czy stron, albowiem przeprowadzenie takiego dowodu nie jest przewidziane w ramach procedury obowiązującej przed sądem administracyjnym. Należy przy tym zaznaczyć, że przebieg rozprawy przed sądem administracyjnym reguluje art. 106 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że po złożeniu sprawozdania, strony - najpierw skarżący, a potem organ - zgłaszają ustnie swoje żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków. Przewodniczący udziela głosu pozostałym stronom według ustalonej przez siebie kolejności. Stosownie do art. 106 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie Skarżący przedstawił swoje stanowisko przed Sądem podczas rozprawy w dniu [...] grudnia 2024 r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło