I SA/Bd 715/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 grudnia 2007r. sprawy ze skargi Ł. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz Ł. B. kwotę 100,00 (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że odwołanie Ł. B. z dnia [...] r. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie [...] zł zostało wniesione z uchybieniem przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej podał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została zaskarżona w imieniu podatnika przez jego pełnomocnika procesowego – doradcę podatkowego L. K. pismem z dnia [...]., które zostało przyjęte w Kancelarii Urzędu Skarbowego w dniu [...]r. Opóźnienie w przesłaniu zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało z faktu, iż na uzyskanym przez organ pierwszej instancji duplikacie zwrotki widniały dwie daty odbioru decyzji - jedna [...] r., a druga [...] r. Pismem z dnia [...]r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zwrócił się do Poczty Polskiej o jednoznaczne wskazanie daty odbioru zaskarżonej odwołaniem decyzji. W dniu [...]r. uzyskano ustną odpowiedź, iż list polecony o numerze [...], adresowany do B. G. mieszczącym się przy ul. K. [...] w B., został doręczony stronie w dniu [...]r. Powyższe zostało również potwierdzone pismem Urzędu Pocztowego nr [...] w B. z dnia [...] Fakt nadania przesyłki w dniu [...] dokumentuje także kserokopia 2 kart z książki nadawczej, przesłanej przy piśmie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że decyzja pierwszoinstancyjna staje się ostateczna i brak jest podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania sprawy w trybie kontroli instancyjnej. Organ wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego, zgodnie z dowodem potwierdzenia odbioru decyzji, została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] r. Zawierała ona pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania w ustawowym terminie, tj. 14 dni od daty doręczenia decyzji. Termin ten upłynął w dniu [...] r. Odwołanie natomiast podatnik wniósł [...] r. (data złożenia pisma w Kancelarii Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.), tj. po upływie terminu wymaganego prawem procesowym, bez jednoczesnego złożenia, w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej, prośby o jego przywrócenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 122, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu stwierdziła, że jej zdaniem organ podatkowy nie wyjaśnił dostatecznie okoliczności towarzyszących doręczeniu decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., która została odebrana w dniu [...] r. przez 84-letnią matkę L. K. (ówczesnego pełnomocnika), tj. M. E. Ponadto strona zaznaczyła, że około [...] r. do siedziby firmy L. K. przyszedł listonosz i poprosił, aby na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru, bowiem oryginał zagubiono, jako datę odbioru przesyłki wpisała [...] r., co zresztą uczyniła sądząc, iż otrzyma przesyłkę. Następnie w punkcie 1 rewersu zwrotnego potwierdzenia odbioru dopisała stwierdzenie, że pismo otrzymała w dniu [...] r. Ponadto skarżący, powołując się na wyrok WSA w Opolu z dnia 24 maja 2006 r. I SA/OP 74/06, podniósł, że w niniejszej sprawie duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru nie można uznać za dowód przesądzający o dacie doręczenia decyzji z dnia [...] r., bowiem zawiera on adnotacje naniesione przez L. K., które nie mogły znajdować się na oryginale potwierdzenia odbioru, gdyż zostało ono podpisane przez M. E. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto, powołując się na art. 3 pkt 19 ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe, organ podatkowy wyjaśnił, że dowody, na których się oparł wydając swoje rozstrzygnięcie, stanowiły dokumenty urzędowe mające decydujące znaczenie dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie można dać wiary zawartym w skardze twierdzeniom podatnika, iż przesyłka ta została odebrana w dniu [...]r., co miałyby potwierdzać powoływane przez pełnomocnika strony wyjaśnienia M. E., jak również L. K., gdyż takie oświadczenia nie były składane przed organami podatkowymi, a zatem nie mogły być przedmiotem oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż postanowienie to narusza prawo. Jako podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy wskazał art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Z tych też względów powyższe postanowienie powinno być wydane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i nie budzi wątpliwości. W myśl art.144 Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Dowodem doręczenia pisma jest pokwitowanie, czyli pisemne potwierdzenie odbioru pisma. Istotnym elementem pokwitowania jest, zgodnie z art.152 §1 Ordynacji podatkowej, data doręczenia pisma oraz podpis odbiorcy. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma prawidłowe ustalenie terminu, w którym nastąpiło doręczenie skarżącemu decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w zakresie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, doręczenie to nastąpiło w dniu [...] r., zatem termin do wniesienia odwołania przez stronę mijał w dniu [...]r. Strona złożyła natomiast odwołanie w dniu [...]r., a więc z naruszeniem terminu do jego wniesienia. W ocenie zaś skarżącego doręczenie decyzji podatkowej nastąpiło w dniu [...]r. i termin do wniesienia odwołania został zachowany. Należy zauważyć, że na duplikacie potwierdzenia odbioru decyzji zaznaczono, że przesyłkę doręczono adresatowi – pełnomocnikowi skarżącego L. K. i wskazano datę [...] r. Jednocześnie zamieszczono dopisek "(L.) (pełnomocnik) otrzymałam [...]r." Wobec faktu, że w sprawie zostały wskazane dwie daty doręczenia decyzji podatkowej ([...] r. i [...]r.), obowiązkiem organu podatkowego było podjęcie wszelkich działań umożliwiających usunięcie związanych z tym wątpliwości i ustalenie daty w sposób pewny. Należy podkreślić, że wątpliwości te pojawiły się już na etapie postępowania przed organem podatkowym, a nie dopiero na etapie skargi do Sądu. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wystąpił o wyjaśnienie tej kwestii do Poczty Polskiej. Z nadesłanej odpowiedzi wynika, że przesyłka została doręczona w dniu [...] r. W związku jednak ze wskazaniem także innej daty doręczenia decyzji ([...] r.), organ podatkowy powinien był zwrócić się również do skarżącego o wyjaśnienie tej sprawy i odnieść się do jego twierdzeń. Nie wiadomo na jakiej podstawie Poczta Polska utrzymuje, że przesyłkę doręczono w dniu [...] r. Jeżeli wynika to z jakiegoś dokumentu, to powinien on być dołączony do nadesłanej przez urząd pocztowy odpowiedzi. W ocenie Sądu duplikat potwierdzenia odbioru decyzji nie może stanowić dowodu, że została ona doręczona w dniu [...] r. Duplikat powinien odzwierciedlać treść oryginału. Jeżeli prawdą jest, jak twierdzi organ, że przesyłkę odebrano w dniu [...]r., to na oryginale nie mógł się znajdować dopisek - "(L.) (pełnomocnik) otrzymałam [...]r." Duplikat został sporządzony nieprawidłowo, co podważa wartość dowodową tego dokumentu. Wbrew twierdzeniom organu, zawartym w odpowiedzi na skargę, fakt, iż przesyłka została nadana w dniu [...] r. nie przesądza, że musiała być odebrana w dniu [...] r. W postępowaniu podatkowym materiał dowodowy powinien być zebrany w całości i w sposób wyczerpująco rozpatrzony, co wynika z art. 187 § 1 Ordynacji. Ponadto organ podatkowy jest zobowiązany uczynić zadość treści art. 122 tej ustawy, w świetle którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Tylko ustalenia dokonane w całokształcie zebranych dowodów, rozpatrzonych w wyczerpujący sposób mogą prowadzić do wydania rozstrzygnięcia o przekonywującej treści. Zdaniem Sądu organ podatkowy naruszył powyższe przepisy. W przypadku braku możliwości ustalenia w sposób jednoznaczny terminu doręczenia decyzji, przesyłka powinna zostać doręczona powtórnie. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski U. Wiśniewska