I SA/Bd 717/18

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-12-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędzia WSA Mirella Łent (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o ustanowieniu zastawu skarbowego, informujące dłużnika zajętej wierzytelności o tym fakcie, stanowi akt lub czynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 PPSA?
Ratio decidendi
Zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o ustanowieniu zastawu skarbowego, informujące dłużnika zajętej wierzytelności o tym fakcie, nie jest decyzją ani postanowieniem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie mieści się ono w katalogu aktów lub czynności podlegających kontroli sądowej określonym w art. 3 § 2 PPSA, ponieważ nie dotyczy bezpośrednio uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa. Dopiero czynność wpisu do rejestru zastawów skarbowych przez właściwy organ (w tym przypadku Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S.) rodzi skutki prawne i może być przedmiotem zaskarżenia.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące ustanowienia zastawu skarbowego na jej udziałach. Spółka argumentowała, że ustanowienie zastawu nastąpiło bez stosownego wniosku, co wywiodła z braku odpowiedzi na jej żądanie przesłania dokumentacji będącej podstawą wpisu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę i postanowił ją odrzucić.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018r. sprawy ze skargi Z. o. w B. na zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie ustanowienia zastawu skarbowego postanawia: odrzucić skargę I SA/Bd 717/18 Uzasadnienie Skarżąca spółka złożyła do tut. Sądu skargę z 21 sierpnia 2018r. zatytułowaną "na ustanowienie zastawu skarbowego na udziałach w Z. P.-C. sp. z o.o.". Jak uzasadniono ustanowienie odbyło się bez stosownego wniosku. Brak wniosku wywiedziono z braku odpowiedzi na żądanie, jakie wystosowała spółka do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. o przesłanie dokumentacji będącej podstawą wpisu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302, t.j.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rozpoznając skargę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. I tak na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W sprawie bezspornie i z odzwierciedleniem w aktach sprawy, skarżąca otrzymała informację z 16 lipca 2018r. o dokonaniu wpisu do rejestru zastawów skarbowych (k. 20) od Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S., którą to informację odebrano 8 sierpnia 2018r. (k. 19). Ten konkretny organ (w S.) na podstawie § 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 października 2017r. w sprawie wyznaczenia organu do prowadzenia Rejestru Zastawów Skarbowych (Dz.U. poz.1919) został wyznaczony na podstawie art. 43 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r. poz. 201, 648, 768, 935, 1428 i 1537) –zw. dalej "O.p.", do prowadzenia Rejestru Zastawów Skarbowych. Procedura co do wpisu została uregulowana w art. 43 – 45 O.p. i wynika z niej, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. był organem występującym z wnioskiem o wpis, natomiast wpisu dokonał Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S.. Ponieważ zgodnie z art. 45 § 1 O.p. zastaw skarbowy powstaje z dniem wpisu do rejestru zastawów, ustanowienie jest czynnością jakiej dokonał Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S.. Tymczasem ze skargi wynika, że skarżąca nie zgadza się z działaniami Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., gdyż powołuje się na zawiadomienie tego organu z 17 lipca 2018r., tenże organ wybiera na pośrednika skargi, którą ostatecznie kieruje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Co więcej skargę opiera na zaniechaniu polegającym na braku przesłania wniosku o wpis, przekładając to na brak wniosku w ogóle, co, na marginesie, należy uznać za pewne nadużycie, gdyż nie zawsze brak dostarczenia dokumentów oznacza ich brak. Mając powyższe na względzie, w ocenie tut. Sądu, złożona skarga dotyczy zawiadomienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. adresowanego na Z. P.-C. sp. z o.o. (k. 16). Zaskarżone pismo to pismo, w którym organ informuje dłużnika zajętej wierzytelności o ustanowieniu zastawu skarbowego na udziałach spółki. Pismo takie nie należy do katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie jest ani decyzją, ani zaskarżalnym postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym. Nie stanowi ono ani żadnego aktu, ani też czynności wymienionych w cytowanym przepisie, ponieważ nie dotyczy żadnych uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa. Charakter taki ma dopiero czynność naczelnika urzędu skarbowego, który zgodnie z treścią art. 43 § 1 O.p. prowadzi rejestr zastawów. To z jego czynności, polegającej na wpisie do rejestru zastawów skarbowych lub wykreśleniu z tego rejestru, wynikają dla podatnika określone obowiązki lub prawa. Z tego też względu orzecznictwo i doktryna przyjmują możliwość zaskarżenia tej czynności do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 28 kwietnia 2014r., I SA/Ke 193/14 wraz z piśmiennictwem tam powołanym). Jest jednak bezspornym i oczywistym w sprawie, że to nie ta czynność była przedmiotem skargi. Mimo tytułu skargi, skarżąca całkowicie pomija działania Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S., o jakich to działaniach wiedziała i jakie to działania były jedynie skuteczne dla ustanowienia zastawu. W świetle powyższego oznacza to, że przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna. To zaś powoduje, że na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a, należało ją odrzucić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło