I SA/Bd 727/12

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-11-08

Skład orzekający: Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jego dochody i wydatki wskazują, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawca przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na miesięczny dochód gospodarstwa domowego, posiadany dom oraz miesięczne wydatki. Sąd, analizując te dane w kontekście wysokości wpisu sądowego, uznał, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. postanowił: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012r. strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz żoną, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł Posiada dom o powierzchni [...] m². Ponadto strona oświadczyła, że innego majątku nie posiada. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego wzywające o nadesłanie dokumentów obrazujących sytuację materialną strony skarżący w piśmie z dnia 26 października 2012r. określił comiesięczne wydatki związane z koniecznym utrzymaniem rodziny na kwotę [...]zł ([...]). Strona przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego z dnia 23 października 2012r. z którego wynika że na rachunku bankowym dostępne środki stanowi kwota [...] zł oraz odpis zeznania podatkowego z którego wynika, że dochód wnioskodawcy oraz jego żony po odliczeniach składki na ubezpieczenie społeczne wyniósł 2011r [...]zł brutto. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega badaniu z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu oraz możliwości finansowych wnioskodawcy. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Wskazać również należy, że wpis tej samej wysokości musi uiścić żona skarżącego której sprawa zawisła przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Bd 855/12. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że wnioskodawca spełnia przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wnika z oświadczeń zawartych na urzędowym formularzu PPF oraz informacji zawartych w pismach z dnia 26 października 2012r. skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz żoną, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł. Posiada dom o powierzchni [...] m². Jak wynika z oświadczenia skarżącego oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych comiesięczne wydatki związane z koniecznym utrzymaniem rodziny wynoszą [...] zł przy comiesięcznych dochodach w kwocie [...] zł. Mając na uwadze fakt, że łączny wpis wyniesie 1000 zł uznać należało, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków na jego uiszczenie bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, zasadnym jest przyznanie stronie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż pozwoli to skarżącemu na realizację wynikającego z Konstytucji, prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło