I SA/Bd 727/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W.z dnia [...] r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz J. U. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021r., powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021r., sygn. akt SK 39/19, skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] za lata 2016-2019. Organ podatkowy I instancji rozpatrzył wniosek podatnika jedynie w zakresie 2017 r., gdyż tylko w tym zakresie wydał decyzję w ostatniej instancji. W pozostałym zakresie rozstrzygnięcie wydało Inne (decyzja z dnia [...] września 2021r.). Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Prezydent M. [...] odmówił wznowienia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] za 2017 r., zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta M. [...] z dnia [...] kwietnia 2017r., z uwagi na złożenie wniosku z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt. 2 Ordynacji podatkowej (dalej: "O.p."). Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] września 2021 r. Inne utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniosło, że zgodnie z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Organ wyjaśnił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021r., sygn. akt SK 39/19, na który powołał się wnioskodawca został opublikowany w dniu 3 marca 2021r. (Dz.U. z 2021 r., poz.401), natomiast żądanie wznowienia postępowania podatnik złożył do Prezydenta M. [...] w dniu [...] czerwca 2021 r. W związku z tym organ stwierdził, że żądanie wznowienia postępowania zostało złożone z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art.241 § 2 pkt 2 O.p. W ocenie Kolegium twierdzenie strony, dotyczące braku wiedzy o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego i o wynikających z niego skutkach nie powoduje, że zawieszony zostaje bieg terminu na złożenie wniosku i nie powoduje liczenia terminu od momentu powzięcia wiadomości o orzeczeniu. Kolegium podniosło, że ogłaszanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w odpowiednim organie urzędowym przewiduje Konstytucja (art. 190 ust. 2). Tworzy to domniemanie, że jego treść jest powszechnie znana, tzn. że każdy obywatel zna obowiązujące i dotyczące jego sytuacji i zachowań prawo i nie może powoływać się na jego nieznajomość dla uzasadnienia własnych działań albo zaniechań. Okoliczność braku wiedzy o publikacji orzeczenia nie stanowi zatem obiektywnej przeszkody, która uniemożliwia stronie złożenie podania, a której to przeszkody nie była w stanie pokonać przez cały czas przy dołożeniu należytej staranności, jakiej należy wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Organ wyjaśnił, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego na etapie postępowania odwoławczego nie może być odrębnie rozpoznany, gdyż organ I instancji wydał już rozstrzygniecie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W skardze do tut. Sądu skarżący zaskarżył w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej: 1) rażące naruszenie procedury w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania poprzez nierozpoznanie zagadnienia wstępnego, jakim był wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, który został opublikowany 3 marca 2021 r. Skarżący podniósł, że we wniosku wskazał racjonalne powody, świadczące o tym, że złożenie wniosku po upływie terminu jest usprawiedliwione i powinien korzystać z ochrony prawnej stworzonej przez w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Strona zarzuciła, że SKO pominęło ten ważny element procedowania sprawy i od razu wydało, bez rozpoznania wniosku dotyczącego przywrócenia terminu, decyzję merytoryczną, z którą się nie zgadza. 2) zdaniem strony, wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego oprócz procedury w zakresie wznowienia postępowania jest również przepisem prawa materialnego i źródłem prawa wywołującym skutki w sferze np. nieważności decyzji, których legalność budzi wątpliwości. Dlatego też w oparciu o ten przepis podatnik może żądać stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. W ocenie skarżącego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego winien być wzięty pod uwagę przez SKO jako podstawa do rozpatrzenia sprawy z urzędu w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji, którą zaskarża, ponieważ jest ona wadliwa, jak również wadliwa jest decyzja Prezydenta M. [...] utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wskazując na powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Inne, jak również o uchylenie decyzji Prezydenta M. [...] oraz stwierdzenie ich nieważności. W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa o COVID"). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się w sprawie. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżący, powołując się o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, wniósł o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej we [...] przy. ul. [...] za lata 2016-2019. Samorządowy organ podatkowy odmówił wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta M. [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r., z uwagi na to, że żądanie strony zostało wniesione po upływie miesiąca od wejścia w życie powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organ wskazał, że wyrok ten wszedł w życie w dniu 3 marca 2021 r., natomiast żądanie wznowienia postępowania strona wniosła w dniu [...] czerwca 2021 r. Należy zauważyć, że w myśl art. 240 § 1 pkt 8 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postepowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie natomiast z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że termin wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. jest terminem zawitym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 lutego 2015 r., I SA/Sz 1126/14; wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 czerwca 2015 r., I SA/Lu 318/15). Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 ustawy o COVID, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). W rozpatrywanej sprawie w grę wchodzi regulacja zawarta w 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID, gdyż termin wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. jest terminem zawitym. Należy zauważyć, że w związku ze stanem epidemii ustawodawca wprowadził szereg przepisów szczególnych mających na celu zminimalizowanie negatywnych skutków prawnych związanych z nadzwyczajną sytuacją, w tym dotyczących biegu terminów prawa materialnego i procesowego. Na tle poprzednio obowiązującej regulacji zawartej w art. 15zzr ustawy o COVID zawierającej podobne przepisy co art. 15zzzzzn(2) ust. 1 (w tym pkt 5), NSA w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4485/21 wyraził pogląd, że wykładni zawartego w art.15zzr ustawy o COVID (obecnie w art. 15zzzzzn(2) ust. 1) pojęcia "prawo administracyjne" należy nadać szerokie rozumienie, " (...) a więc, że przepis ten reguluje bieg terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony przewidzianych w regulacjach prawnych, które zaliczyć można do szeroko rozumianego prawa administracyjnego - w tym i prawa podatkowego (...)". Sąd w składzie orzekającym ten podgląd w pełni podziela i uważa, że odnosi się to także do terminów zawitych zawartych w O.p., a więc także wynikającego z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. Od przewidzianego w art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID obowiązku nie przewidziano żadnych wyjątków. Oznacza to, że w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego (w tym w O.p.), od zachowania którego jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej w okresie stanu epidemii, organ powinien zastosować się do treści powyższego przepisu i wynikającego z niego obowiązku zawiadomienia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 923/21). W niniejszej sprawie brak jest dowodów na to, że organ dopełnił powyższy obowiązek. W rezultacie organ naruszył art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o COVID oraz art. 120 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wskazaną regulację zawartą w art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł. s.J.Szulc s.L.Kleczkowski s.T.Wójcik