I SA/Bd 73/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-03-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie, które zostało wniesione po terminie, bez wcześniejszego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo procesowe, rozpoznając odwołanie wniesione po terminie bez wcześniejszego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania skutkuje jego bezskutecznością, a organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego to uchybienie, chyba że wniosek o przywrócenie terminu zostanie uwzględniony. Rozpoznanie odwołania bez rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Prezydent G. określił K. S. wysokość zobowiązania w opłacie targowej. Strona wniosła odwołanie, które zostało wniesione po terminie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, nie rozpatrując formalnie wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję SKO, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz K. S. kwotę 160 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz K. S. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] 2006 r. Prezydent G. określił K. S. wysokość zobowiązania w opłacie targowej za okres od 01 do 30 kwietnia 2006 r. oraz od 02 do 31 maja 2006 r. w kwocie 350 zł. Organ I instancji wskazał, że strona prowadzi działalność handlową w wynajętym pomieszczeniu handlowym na targowisku miejskim w Grudziądzu i we wskazanych dniach uchyliła się od uiszczenia opłaty targowej z tego tytułu. Fakt ten stał się podstawą do określenia, zgodnie § 1 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej G. z dnia 01 grudnia 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłaty targowej, wysokości zobowiązania w opłacie targowej. Jednocześnie organ stwierdził, że skarżąca nie będąc podatnikiem podatku od nieruchomości, nie podlega zwolnieniu od opłaty targowej.
Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazała, że posiada stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej, którym jest wynajmowany boks handlowy na targowisku w Grudziądzu i powołując się na poglądy wyrażone w doktrynie i orzecznictwie sądowym stwierdziła, że powinna płacić z tego tytułu podatek od nieruchomości, a nie opłatę targową.
Decyzją z dnia [...] 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że nie ma podstaw do uznania, iż miejsce prowadzenia działalności handlowej nie znajduje się na targowisku, zwłaszcza, że § 1 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej G. z dnia [...] 2004 r. w sprawie zasad funkcjonowania targowisk i hal targowych w granicach administracyjnych Gminy – Miasto G. stanowi, że targowiska miejskie określa załącznik do uchwały, w której wskazano targowisko detaliczne położone przy ul. [...]. Przepisy przytoczonej uchwały stanowiąc prawo miejscowe są źródłami prawa powszechnie obowiązującego, które w zakresie swojego obowiązywania wiążą organy podatkowe właściwe w sprawie.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko, stąd uiszczanie czynszu umownego z tytułu najmu przedmiotowego boksu nie ma wpływu na obowiązek uiszczania opłaty targowej. Nie ma również podstaw do zwolnienia strony z obowiązku uiszczania opłaty targowej na podstawie art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym zwalnia się od opłaty targowej podmioty, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach.
Organ wskazał, że podatnikiem podatku od nieruchomości obejmującym przedmioty opodatkowania położone na targowisku jest przedsiębiorca prowadzący targowisko, tj. Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Nieruchomościami sp. z o. o. w G., będące zgodnie z wyciągiem z rejestru gruntów właścicielem targowiska. W konsekwencji na stronie nie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
Odnosząc się do przytoczonych przez skarżącą poglądów doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących definicji targowiska, organ stwierdził, że zostały one wyrażone w stanie prawnym, w którym obowiązywała inna definicja targowiska zawarta w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, stąd nie mogą być one wprost zastosowane do interpretacji obowiązujących przepisów prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że podatnik jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek uiszczania opłaty targowej w związku z prowadzeniem działalności w zakresie handlu na targowisku w G.
Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej posiada stałe miejsce wykonywania działalności, którym jest pasaż handlowy w G., na którym wynajmuje boks handlowy, za który płaci miesięczny czynsz umowny.
Powołując się na pogląd doktryny strona stwierdziła, że za targowiska nie mogą zostać uznane miejsca, w których zlokalizowane są wyłącznie stałe przedsiębiorstwa handlowe. Targowisko to miejsce, w którym każdy sprzedający musi mieć swobodny dostęp do miejsc sprzedaży. W obiekcie w G. nie każdy sprzedający ma swobodny dostęp do miejsca sprzedaży, lecz jedynie ci przedsiębiorcy, którzy zawarli umowy najmu.
Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu, że powołuje się na stan prawny już nieobowiązujący, gdyż w znowelizowanej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych obowiązuje nowa definicja targowisk. Utrwalona w orzecznictwie i literaturze prawniczej definicja targowiska nie zmieniła się i nadal obowiązuje zasada, że targowisko to nie miejsce, w którym zlokalizowane są stałe przedsiębiorstwa handlowe.
Wskazała, że prowadzi przedsiębiorstwo handlowe i zgodnie z zawartą umową najmu z Miejskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Nieruchomościami sp. z o. o. w G., przedmiotem umowy jest nieruchomość - boks, płaci z tego tytułu czynsz dzierżawny. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, skarżąca jako posiadacz samoistny jest podatnikiem podatku od nieruchomości za tę część nieruchomości, która jest przedmiotem umowy najmu. Nie ma więc obowiązku zapłaty opłaty targowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego, w związku z tym podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, aczkolwiek z innych przyczyn niż przywołane w skardze.
Podkreślić należy, że na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi. Oznacza to, że wniosek skarżącego wyznaczający zakres zaskarżenia nie pokrywa się z granicami rozpoznania przez sąd. Nie będąc związany granicami skargi Sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
Sąd zauważa, że decyzja organu I instancji została wydana dnia 3 sierpnia 2006r. ( doręczona – 7 sierpnia 2006r.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie noszą datę 23 sierpnia 2006r. (data wpływu do organu – 24 sierpnia 2006r.). Z treści podanego wniosku wynika, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi.
Na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało złożone w przewidzianym przepisami terminie (B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Wydawnictwo "Unimex", s. 763).
Stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. W przypadku jednak złożenia odwołania po terminie wraz z wnioskiem o jego przywrócenie, organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem wymienionego wniosku. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa – komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004, s.596).
Zauważyć należy, iż z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika, aby organ odwoławczy rozpatrzył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stosownie do trybu określonego w art. 162-163 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji również brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do kwestii terminu do wniesienia odwołania.
Na rozprawie przed tut. Sądem pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że nie ma żadnej wiedzy, aby jej wniosek z dnia 23 sierpnia 2006 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji został rozpoznany. Podaje nadto, że wniosek o przywrócenie terminu złożyła osobiście w Urzędzie w dniu 24 sierpnia 2006 r.
W sytuacji, w której odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminowi do jego wniesienia, niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania bez uprzedniego wydania postanowienia o przywróceniu terminu.,
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło