I SA/Bd 731/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Ż. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wzywające stronę do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z gospodarstwa o pow. [...]ha nie posiada środków na opłacenie wpisu w kwocie ... zł (łączny wpis w dwóch sprawach - .... zł). Podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i dwiema córkami. W rubryce dotyczącej majątku wymienił dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz budynki gospodarcze. Pozostałych rubryk formularza PPF skarżący nie wypełnił. Rozpatrując wniosek, Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wezwał stronę do jego uzupełnienia ze względu na wątpliwości dotyczące stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, poprzez nadesłanie stosownych dokumentów i oświadczeń. Ponieważ wezwanie strony pozostało bez odpowiedzi, postanowieniem z dnia 12 października 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił przyznania prawa pomocy. W złożonym sprzeciwie skarżący nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia 25 października 2010 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 października 2010 r. który nie został odrzucony przez Sąd. W świetle art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 wskazanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Należy również zauważyć, że wykładnia określenia "gdy wykaże" użytego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oznacza, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 09 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09). W rozpatrywanej sprawie złożony przez skarżącego formularz PPF, który jest podstawowym źródłem uzyskania informacji o sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, nie zawiera w zasadzie żadnych danych, które pozwalałyby na ustalenie obiektywnej sytuacji strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w złożonym wniosku wskazał jedynie na stan rodzinny, posiadane nieruchomości oraz podał, że z gospodarstwa o pow. [...]ha nie posiada środków. Nie podał natomiast żadnych informacji w zakresie swoich dochodów oraz dochodów osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Złożony wniosek nie zawiera w zasadzie żadnego uzasadnienia, które potwierdzałoby powołaną przez skarżącego okoliczność braku środków na uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu w kwocie [....] zł. Ponadto należy wskazać, że skarżący w żaden sposób nie ustosunkował się do zarządzenia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wezwał stronę do uzupełnienia wniosku ze względu na wątpliwości dotyczące jej stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych poprzez nadesłanie stosownych dokumentów i oświadczeń. Wezwanie wnioskodawcy w tym zakresie pozostało bez odpowiedzi. W złożonym sprzeciwie strona również nie podała żadnych danych uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, Sąd stwierdza, że skarżący w trakcie całego postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie wykazał, mimo istniejącego w tym względzie po stronie wnioskodawcy ciężaru dowodu, jaka jest jego sytuacja finansowa i tym samym uniemożliwił przeprowadzenie analizy jego zdolności płatniczych. Sąd nie uzyskał od skarżącego żadnych informacji dotyczących dochodu jego, jak i jego małżonki. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.