I SA/Bd 732/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-08-26

Skład orzekający: Teresa Liwacz, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, odrzucając wycenę rzeczoznawcy skarżącego i opierając się na wycenie biegłego powołanego przez organ, a także odmawiając przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym. W ocenie sądu, organ odwoławczy zasadnie odrzucił wycenę rzeczoznawcy skarżącego ze względu na brak pełnego opisu zasadności i sposobu określenia zastosowanych korekt, a następnie oparł się na wycenie biegłego sądowego, uznając ją za bardziej wiarygodną. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów (konfrontacja rzeczoznawców, przesłuchanie sprzedawcy) była uzasadniona, gdyż nie dotyczyły one okoliczności istotnych dla prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy i zadeklarował podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w wysokości 18 487 zł, dołączając opinię rzeczoznawcy określającą wartość pojazdu w stanie uszkodzonym na 30 000 zł. Naczelnik Urzędu Celnego, a następnie Dyrektor Izby Celnej, zakwestionowali tę wycenę, powołując biegłego, który określił wartość pojazdu na 67 800 zł. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe w wysokości 8 716 zł. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w T. określił M. K. (skarżący) zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki J. G. Ch. CRD o pojemności skokowej nr nadwozia [...], rok produkcji 2007, w wysokości 8.716 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu podał, że z deklaracji złożonej przez stronę wynika, iż obowiązek podatkowy powstał w dniu [...]., zatem zastosowanie w sprawie znajdują przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011r. Nr 108, poz. 626 ze zm.) - dalej jako "u.p.a". Organ podkreślił, że z uwagi na fakt, iż pojemność silnika wynosiła 2987 cm3 stawka akcyzy, stosownie do art. 105 u.p.a., wnosi 18,6%. Następnie organ podał, że z umowy kupna samochodu sporządzonej w dniu [...]. wynika, że strona zapłaciła za przedmiotowy samochód 4 800 EUR, natomiast w złożonej w dniu [...]. deklaracji AKC-U jako podstawę opodatkowania zadeklarowała kwotę 18. 487 zł. Do deklaracji tej załączyła opinię z dnia [...]. wykonaną przez uprawnionego rzeczoznawcę, w której określił wartość bazową pojazdu na podstawie Systemu Info-Ekspert IV 2010 stosując odpowiednie korekty: za I rejestracją (-2 087 zł), za przebieg (+94 zł), za aktualność badań technicznych (-724 zł), za regionalną sytuacje rynkową (-10 350 zł), za indywidualny zakup za granicą (-8 280 zł), za koszt naprawy i uzupełnienia braków (-50 000 zł), za ubytek wartości z tytułu uszkodzeń (-4 140 zł). Według opinii wartość pojazdu w stanie uszkodzonym wyniosła 30.000 zł. W ocenie organu wycena powyższa nie zawierała pełnego opisu zasadności i sposobu określenia zastosowanych korekt. W odpowiedzi na wezwanie organu rzeczoznawca przedłożył kosztorys naprawy nr 866, opis opinii oraz pełną dokumentację fotograficzną. Powołany przez organ I instancji biegły rzeczoznawca, w wycenie z dnia [...]. nr [...] określił wartość bazowa przedmiotowego pojazdu w kwocie 105. 500 zł a następnie zastosował korekty za I rejestrację (-2 087 zł), za przebieg (+94 zł) i za aktualność badań technicznych (-724 zł). W związku z tym wartość rynkowa samochodu wyniosła 102 .783 zł. Biegły, ustalając wartość pojazdu w stanie uszkodzonym posłużył się wyliczeniami m.in. metodą zredukowanego kosztu naprawy oraz metodą stopnia uszkodzenia, wyliczając odpowiednio dla każdej z metod wartość pojazdu w stanie uszkodzonym. Metodą zredukowanego kosztu uzyskał wartość pojazdu w wysokości 67. 774 zł natomiast metodą stopnia uszkodzenia w wysokości 47.990 zł. Ostatecznie wartość przedmiotowego pojazdu na dzień [...]. biegły określił w wysokości 67. 800 zł. Organ I instancji w wyniku analizy porównawczej, podstawy opodatkowania zadeklarowanej przez podatnika - do wartości pojazdu ustalonej na podstawie wydanej wyceny nr [...] uznał, że różnica pomiędzy nimi wynosi 73%. W związku z tym zgodnie z art. 104 u.p.a. określił wartość bazową przedmiotowego samochodu w wysokości 67.800 zł. Organ odwoławczy, odpowiadając na zarzuty odwołania, przesłuchał w charakterze świadka P. R., który pomagał przy naprawie pojazdu. Jednocześnie w celu ustalenia, jak kształtowała się cena takiego modelu samochodu na rynku austriackim w dniu jego wewnątrwspólnotowego nabycia, organ powołał biegłego M. B., który ustalił wartość porównawczą, uśrednioną pojazdu w kwocie 26 600 EUR a mając na uwadze stan pojazdu wskazał, że wartość brutto takiego auta winna wynieść 14 600 EUR. W tej sytuacji, zdaniem organu kwota 4 800 EUR, za którą podatnik nabył pojazd odbiega o około 33% od średniej wartości pojazdów tej samej marki, o podobnych uszkodzeniach. Dyrektor zauważył, że zgodnie z opinią biegłego powołanego w postępowaniu odwoławczym wartość rynkowa samochodu brutto wynosiła 71. 700 zł, zatem podstawa opodatkowania wyniosłaby 49 .553 zł. Jednakże z uwagi na treść art. 234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa 9dz.U. z 2012r. poz. 749) – dalej jako: "O.p.", organ odwoławczy uwzględnił średnią wartość rynkową przedmiotowego pojazdu wskazaną przez organ I instancji. Odnośnie podnoszonej w odwołaniu kwestii braku przeprowadzenia konsultacji pomiędzy rzeczoznawcami, powołanymi przez obie strony sporu - organ wskazał, że biegły powołany przez organ I instancji jest wpisany na listę biegłych sądowych Sądu Okręgowego w T., zatem w opinii organu jego opinia cechuje się wyższym poziomem wiarygodności. W związku z tym brak jest podstaw do przeprowadzenia wnioskowanej konsultacji obu rzeczoznawców. W ocenie organu niezasadnym jest także wniosek strony zawarty w odwołaniu o wystąpienie do sprzedawcy samochodu firmy KFZ H. z A. oraz firmy ubezpieczeniowej w celu potwierdzenia stanu technicznego samochodu, albowiem istotą wszczętego postępowania było określenie prawidłowej podstawy opodatkowania w momencie powstania obowiązku podatkowego i porównanie jej do wysokości zadeklarowanej przez podatnika, a nie jego wartość przedmiotowego auta, w innym kraju w momencie kolizji drogowej. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia wniosła skargę do tut. Sądu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji obu instancji, zarzucając organowi, iż przy wydaniu decyzji naruszył przepisy prawa procesowego tj. art. 180 i 181 O.p. - poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę a mających istotne znaczenie dla sprawy. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że wnioskowane przez niego w toku postępowania dowody z przesłuchania świadka – zbywcy pojazdu oraz z konfrontacji rzeczoznawców, którzy wytworzyli dokumentację stanowiącą materiał dowodowy w sprawie miały jednoznacznie wykazać stan samochodu w momencie zakupu i wprowadzenia na teren Polski, co winno stanowić podstawę naliczenia podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) – dalej jako: "p.p.s.a." Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia zacytowanego przepisu wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu jest podatek akcyzowy zawarty w ustawie z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym. Zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. nabywca wewnątrzwspólnotowy w tym wypadku samochodu, który wcześniej nie był zarejestrowany na terytorium Polski, zobowiązany jest z dniem przemieszczenia auta do kraju złożyć deklarację i opłacić należny podatek akcyzowy. W tym wypadku obowiązek z tytułu akcyzy powstał w dniu 5 kwietnia 2010r. Z treści art. 104 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy wynika, że podstawą opodatkowania z tytułu ww. podatku jest kwota, jaką podatnik obowiązany jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy. W niniejszej sprawie organy zastosowały art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a., stanowiący wyjątek od wskazanej zasady ustalania podstawy opodatkowania. Zgodnie z art. 104 ust. 8 u.p.a., jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 u.p.a. bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Strona wskazała, że za nabycie samochodu osobowego marki J. G. Ch. CRD o pojemności skokowej nr nadwozia [...], rok produkcji 2007, zapłaciła 4.800 EURO wskazując jako podstawę opodatkowania kwotę równoważną w wysokości 18. 487 zł. Do deklaracji dołączyła opinię rzeczoznawcy z dnia [...]., z której wynikało, że wartość tego pojazdu z uwagi na stan uszkodzeń wynosi 30.000 zł. Organ nie zgodził się z taką wyceną i zażądał kosztorysu naprawy, opisu opinii oraz pełnej dokumentacji fotograficznej. Po jej otrzymaniu powołał rzeczoznawcę, który wycenił samochód na kwotę 105.500 zł wskazując, że cena rynkowa ww. auta to kwota 102.783 zł. Po zredukowaniu kosztów naprawy biegły ustalił metodą stopnia uszkodzenia wartość auta na kwotę 67.800 zł. W związku z czym organ uznał, że na podstawie art. 105 u.p.a. podatnik winien zapłacić podatek w wysokości 8. 716 zł. Zasadą wyrażoną w art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. jest ustalanie podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego na poziomie kwoty, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić. Organy podatkowe są jednak uprawnione do weryfikacji podstawy opodatkowania na podstawie art. 104 ust. 8 ustawy. Zgodnie z tym przepisem jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Tak było w niniejszej sprawie w związku z czym przeprowadzono postępowanie mające na celu ustalenie prawidłowej podstawy opodatkowania. Zastosowano przepis art. 104 ust. 11 u.p.a. w myśl, którego: "średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy". Strona zarzuca organom, że nie przeprowadziły wnioskowanych dowodów w postaci konfrontacji rzeczoznawców, występujących po obu stronach sporu oraz o zwrócenie się do firmy sprzedającej o potwierdzenie stanu technicznego auta w dniu kolizji. Według skarżącego naruszono w ten sposób art. 180 i 181 Ordynacji podatkowej. Oczywistym jest, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe określenie zakresu praw i obowiązków podatkowych strony postępowania. Kluczowe w tym względzie znaczenie ma art. 122 i jego konkretyzacja zawarta w art. 180 § 1, 187 § 1 w zw. z art. 188 O.p. Powołane przepisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. - stanowią wraz z art. 180 i art. 188 O.p. gwarancję procesową, że organ prowadzący postępowanie nie pominie dowodu, który może dostarczyć informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew stanowisku strony organ powołał świadków. Najpierw w osobie P. R., obecnego przy naprawach, a następnie kolejnego biegłego M. B., który ustalił wartość samochodu brutto na rynku austriackim na kwotę 14.600 EURO, mając na uwadze stan techniczny pojazdu, rok produkcji. Organ uznał, że w ten sposób ustalona wartość samochodu aż o 33 % odbiega od wartości zadeklarowanej przez stronę i po zastosowaniu art. 234 O.p. przyjął, iż podstawę opodatkowania przedmiotowego samochodu stanowi kwota 46.858 zł. W tym miejscu należy wskazać, że oddalenie wnioskowanych dowodów na podstawie art. 188 O.p. było zasadne, gdyż ich przedmiotem nie były okoliczności istotne dla sprawy, co uzasadniało odmowę ich przeprowadzenia, gdyż jak trafnie wskazał organ - istotą sporu jest prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania a nie stan techniczny zakupionego auta. Za trafne należy również uznać stanowisko organu, iż rzeczoznawca powołany przez organ, wpisany na listę biegłych sądowych jest osobą, od której można oczekiwać fachowości i wiarygodności, stąd konfrontacja rzeczoznawców była zbędna. Nadto skarżący przez cały czas postępowania brał udział w sprawie i do niego należało udowodnienie, że istotnie przedmiotowy samochód zakupił za 4.800 Euro a jego wartość tak jak podał wynosiła tylko 30.000 zł. Skarżący, przed wydaniem decyzji został powiadomiony o siedmiodniowym terminie na zapoznanie się z materiałem dowodowym, z przysługującego prawa jednak nie skorzystał. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. E. Kruppik – Świetlicka T. Liwacz H. Adamczewska – Wasilewicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło