I SA/Bd 737/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za grudzień 2003 r. postanowił - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych -ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy I SA/Bd 737/10 UZASADNIENIE Wraz ze skargą na wskazaną wyżej decyzję J.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w osobie R.S. z Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie lub P.S. z Okręgowej Rady Adwokackiej w Bydgoszczy. W urzędowym formularzu PPF wnioskujący zaznaczył, że aktualnie nie uzyskuje dochodów, przy czym poszukuje pracy. Wyjaśnił, że działalność gospodarcza prowadzona w okresie od 1993 do 2009 roku przynosiła na przestrzeni ostatnich dwóch lat stratę. Wnioskujący więc, ze względu na brak możliwości płatniczych nie reguluje zaległych zobowiązań kredytowych oraz podatkowych. W konsekwencji toczących się postępowań egzekucyjnych skutkujących zajęciem kont oraz ruchomości został ograniczony w korzystaniu z rachunków bankowych. Wnioskujący pozostaje wyłącznie na utrzymaniu rodziców – emerytów, z którymi zamieszkuje, a środki uzyskiwane z wykonywania prac dorywczych przeznacza na regulowanie obowiązku alimentacyjnego. Jako majątek wskazał samochód osobowy marki Mazda 121, wyprodukowany w 1996 roku. W sprawie zważono, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył pomoc prawną mającą zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić stosownych opłat. Ze względu jednak, że pomoc ta jest także formą dofinansowania pochodzącą z budżetu państwa, to przyznanie jej powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w procesie jest bezsprzecznie i obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 ustawy p.p.s.a., pomoc prawna może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na tak określone granice prawa pomocy, skarżący winien uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Do wykazania tej ewentualności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie oceniono, że J.K. spełnia przesłanki dla uwzględnienia jego żądania. Przyjęte rozstrzygnięcie podyktowane było analizą sytuacji materialnej skarżącego dokonaną w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy zarejestrowanym pod sygnaturą akt I SA/Bd 369/10. Jak wynika z akt tej sprawy, skarżący odpowiadając na wezwanie Sądu przedstawił dokumenty potwierdzające prezentowane w formularzu PPF informacje o swojej złej sytuacji finansowej. Brak dochodów i znaczne zadłużenie wnioskującego zostało uwiarygodnione poprzez przedłożenie zawiadomień o wszczęciu egzekucji przez Bank Polską Kasę Opieki S.A. z siedzibą w Warszawie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Dyrektora Izby Celnej w T. czy aktualnego wyciągu z BNP PARIBAS Fortis, w którym zainteresowany zalega ze spłatą kredytu obrotowego. W takich okolicznościach sprawy zasadnym jest więc stwierdzenie, że skarżący uzyskując dochody z pracy dorywczej, pozostając w głównej mierze na utrzymaniu rodziców, przy braku składników majątkowych, nie jest w stanie partycypować w kosztach zainicjowanego postępowania. Zasadnym więc było przyznanie J.K. prawa pomocy w poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż wnioskujący znajduje się ze względu na zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Warto również podkreślić, że na zdolności płatnicze skarżącego nie bez wpływu pozostają ciążące na nim obowiązek alimentacyjny oraz podatkowy. Z kolei próby obciążenia kosztami niniejszego postępowania rodziców J. K., z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym bez wątpienia prowadziłyby do zakłócenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny dysponującej miesięcznym dochodem w kwocie 2.610 zł brutto. Z tych powodów, mając na uwadze ratio legis instytucji prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.