I SA/Bd 738/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia ulgi w podatku rolnym za lata 2005, 2006, 2008. 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego Ł. K. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Pismem z dnia 22 lutego 2010 r. A.P. wniósł do Wójta Gminy C. o zaniechanie poboru podatku rolnego za lata 2005, 2006 i 2008 z powodu wystąpienia klęski suszy. Po dwukrotnym uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji przez organ odwoławczy i ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] Wójt Gminy C.udzielił skarżącemu ulgi w podatku rolnym w wysokości proporcjonalnej do rozmiarów strat w uprawach. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona wniosła odwołanie. Stwierdziła, że zaskarżona decyzja oparta była na błędnym założeniu, że procentowe straty na polu równają się z faktycznymi stratami w danym sezonie wegetacyjnym. Odwołujący się podkreślił, że straty powyższej 30% są równoznaczne z dopłacaniem do danej uprawy w roku klęski. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołano się na treść art. 13c ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r., Nr 136, poz. 969 ze zm.), zwana dalej u.p.r. i wyjaśniono, że w wypadku wystąpienia klęski żywiołowej, która spowodowała określone szkody, na wniosek podatnika udzielana jest ulga w podatku rolnym. Może ona przybrać postać zaniechania ustalania podatku lub zaniechania jego poboru zarówno w roku wystąpienia klęski jak i w następnym roku podatkowym. Organ podniósł, że przepis art. 13c ust. 1 u.p.r. wyraźnie uzależnia rozmiary ulgi od rozmiarów strat spowodowanych przez klęskę żywiołową. Kolegium zwróciło uwagę, że podatek rolny jest podatkiem o charakterze majątkowo-przychodowym. Z jednej strony jego konstrukcja ma w pewnym stopniu uzależniać wysokość płaconego podatku od przychodów (lecz nie od dochodów) uzyskiwanych z uprawy ziemi. Z drugiej zaś strony, podatek ten należy płacić nawet, jeśli ziemia spodziewanych (bądź żadnych) przychodów nie przynosi. W konsekwencji, obowiązek zapłaty podatku rolnego istnieje nawet wówczas, gdy gospodarstwo rolne nie przyniosło żadnego dochodu. Organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z treści art. 13c u.p.r. w wypadku wystąpienia klęski żywiołowej powodującej szkody w ziemiopłodach, organ podatkowy udziela ulgi, jednakże ulga ta wcale nie jest uzależniona od sytuacji finansowej podatnika, a jedynie od szkód w uprawach. Kolegium podało, że podatnik, który ma problemy finansowe i nie jest w stanie zapłacić podatku, może zwrócić się o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przewidzianych w art. 67a Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do podatku rolnego za 2006 r. organ wyjaśnił, że jego ciężar został całkowicie zniesiony, w części przez decyzję z dnia [...] (52%), w pozostałej części zaś zaskarżoną decyzją (48%). Również zaległość podatkowa za 2005 r. została już wcześniej w znaczącej części umorzona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Ponownie stwierdziła, że zaskarżona decyzja oparta była na błędnym założeniu, że procentowe straty na polu równają się z faktycznymi stratami w danym sezonie wegetacyjnym. Skarżący podkreślił, że straty powyższej 30% są równoznaczne z dopłacaniem do danej uprawy w roku klęski, co miało miejsce w latach 2005, 2006, 2008 i 2010r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. W sprawie zastosowanie miał art. 13 c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r., Nr 136, poz. 969 ze zm.), zgodnie z którym w razie wystąpienia klęski żywiołowej, która spowodowała istotne szkody w budynkach, ziemiopłodach, inwentarzu żywym lub martwym albo w drzewostanie, przyznaje się podatnikom ulgi w podatku rolnym przez zaniechanie jego ustalania albo poboru w całości lub w części, w wysokości zależnej od rozmiarów strat spowodowanych klęską w gospodarstwie rolnym. WSA wyjaśnia, że z tego przepisu jednoznacznie wynika, że warunkiem przyznania ulgi w podatku rolnym przez zaniechanie jego ustalenia lub poboru w całości lub w części jest równoczesne wystąpienie dwóch ściśle ze sobą powiązanych przesłanek, tj. klęski żywiołowej przez sprowadzenie tą klęską istotnej szkody w budynkach, ziemiopłodach, inwentarzu żywym lub martwym albo w drzewostanie. Bezspornie powyżej wskazane warunki wystąpiły w sprawie. Sporną jest wysokość ulgi, którą ustawodawca uzależnił od rozmiarów strat spowodowanych klęską w gospodarstwie rolnym. Organ przyjął to w wysokości: 42% podatku rolnego za 2005r., 48% podatku rolnego za 2006r., 42% podatku rolnego za 2008r. Oparł się o protokoły sporządzone przez Komisję powołaną zarządzeniem wojewody. Tymczasem zdaniem skarżącego decyzja jest błędna, gdyż nie uzyskał on przychodu z gospodarstwa w żadnej części. Błędnym, w jego ocenie jest utożsamienie strat z roczną produkcją w gospodarstwie. W ocenie Sądu organ poprawnie odczytał przepis prawa, zebrał i ocenił materiał dowodowy. WSA wyjaśnia, że ustawodawca nie uzależnił wysokości ulgi od ogólnej sytuacji majątkowej rolnika czy wysokości dochodu uzyskanego z gospodarstwa. Takie uzależnienie wymagałoby innego zapisu. Jednak w przepisie posłużono się wyrażeniem "straty spowodowane klęską w gospodarstwie rolnym". Pojęcie to nie zostało dookreślone przez ustawodawcę. W rozumieniu potocznym strata to pewien ubytek, który zgodnie z zapisem prawnym został przypisany do gospodarstwa rolnego i tak przyjęły to organy. W zapisie prawa wręcz wskazano na istotę wystąpienia konkretnych zdarzeń, tj. skutków klęski w postaci szkód w budynkach, ziemiopłodach, inwentarzu żywym lub martwym albo w drzewostanie, zatem nawet, gdy wystąpiłaby klęska żywiołowa, w wyniku której rolnik zostałby pozbawiony możliwości uzyskania dochodu ale klęska nie spowodowałaby wykazanych szkód, to przesłanki z powołanego przepisu nie wystąpiłyby. Z protokołów (k. 35-39 akt administracyjnych) wynika, że wysokość strat odniesiono do konkretnych upraw (ziemiopłodów), których powierzchnię określono w ogóle, przypisano im średnią roczną produkcję w gospodarstwie rolnym, wyliczono procent strat i według niego wyliczono kwotę obniżenia przychodu. Co do tych wielkości skarżący nie wniósł zastrzeżeń. Stosunek przychodu obniżonego do średniej rocznej produkcji, był ułamkiem według jakiego obliczono kwotę ulgi. Takie wyliczenie mieści się w granicach dopuszczalnych art. 13c ust. 1 ustawy podatkowej. Organ prawidłowo przyjął, że klęska żywiołowa wystąpiła, stosownie do zapisu prawnego wskazał na szkodę w ziemiopłodach i wyliczył związaną z tymi zdarzeniami stratę. W związku z tym, stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 i 3 p.p.s.a., a także § 14 ust. 2 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.). Czyli 240zł (koszty pomocy) plus 55, 20zł (VAT). D. Dudra M. Łent L. Kleczkowski