I SA/Bd 74/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanowił: 1. oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej 2. ustanowić radcę prawnego W następstwie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalającego skargę wyroku z dnia 10 marca 2010 r. P. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Żądanie swoje uzasadnił względami finansowymi, gdyż jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności. Aktualnie utrzymuje się z zasiłku w wysokości 520 zł miesięcznie. Mieszka wraz żoną, lecz nie korzysta z posiadanych przez nią środków, gdyż małżonkowie pozostają rozdzielności majątkowej. Wnioskodawca przeznacza 200 zł na utrzymanie lokalu mieszkalnego. Oświadczył też, że nie posiada konta bankowego oraz nie składa zeznania podatkowego za rok ubiegły. Odpowiadając na wezwanie Sądu dokonał oceny, że dochody żony przebywającej na " nauczycielskim urlopie zdrowotnym" pozostają bez wpływu na jego możliwości finansowe. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2010r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej oraz odmówił ustanowienia radcy prawnego uzasadniając swoje stanowisko tym, że przedstawione informacje oraz dokumenty nie zawierają dostatecznych danych, koniecznych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych zainteresowanego w szczególności wnioskodawca nie ujawnił sytuacji finansowej współmałżonki, co podważa wiarygodność prezentowanej przez niego argumentacji. W sprzeciwie z dnia 23 kwietnia 2010r. strona podniosła, że jej miesięczny dochód wynosi 520 zł, z którego do opłat czynszowych dokłada się kwotą 200zł , w konsekwencji czego na utrzymanie pozostaje 320 zł. Dochód żony wynosi ok. 2000zł miesięcznie i opłacane są z niego wydatki na mieszkanie oraz spłacane dwa kredyty (w tym jeden w CHF) w łącznej kwocie ok. 1600zł miesięcznie. Żona utrzymuje się z pozostałej kwoty ok. 400zł miesięcznie. Uzasadnia to zdaniem strony brak możliwości wygospodarowania środków na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący podniósł, iż żona z pieniędzy, jakie jej pozostają na życie również nie jest w stanie wesprzeć go finansowo nie doznając uszczerbku jej koniecznego utrzymania, nawet gdyby pomiędzy małżonkami nie było rozdzielności majątkowej. Wnioskodawca wskazał, iż po zapoznaniu się z uzasadnieniem postanowienia referendarza odnośnie sytuacji prawnej małżonków zrozumiał, że powinien dostarczyć Sądowi dokumenty świadczące o dochodach żony. Podniósł ponadto, że nieuwzględnienie przez Sąd wniosku spowoduje brak możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Wraz ze sprzeciwem strona przedstawiła zeznanie podatkowe małżonki za 2009r., wyciąg z jej konta bankowego oraz dokumenty potwierdzające fakt zaciągnięcia kredytów oraz wysokość rat z tego tytułu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że skarżący korzysta w niniejszej sprawie, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości, gdyż zaskarżona przez niego sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia "z zakresu ubezpieczeń społecznych" wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii, a więc i te, które dotyczą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wobec świadczenia wypłaconego przez ZUS. Stąd wniosek podlega w tej części, jako bezprzedmiotowy, oddaleniu. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Należy również zauważyć, że użyte w przepisie 246 § 1 określenie "gdy wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04). Do oceny Sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd dokonał jego analizy również w kontekście możliwości pomocy rodziny (w tym przypadku żony) przy pozyskaniu przez stronę środków na opłacenie pełnomocnika. Zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącego oraz jego rodziny uzasadniają zdaniem Sądu przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd wziął pod uwagę niski dochód skarżącego w kwocie 520,00 zł. Jednocześnie analiza przedstawionych wraz ze sprzeciwem dokumentów obrazujących sytuację materialną jego żony (w szczególności wyciągu z konta bankowego) wykazała, iż uzyskuje ona dochód w wysokości 2159,45 zł miesięcznie. Z konta dokonywano regularnych wpłat z tytułu: czynszu – w wysokości 371,42 zł, dzierżawy garażu – w kwocie 21,96 zł, TV – w kwocie 21,25 zł, opłaty za energię elektryczną w kwocie 191,47 zł, ubezpieczenia 345,57 zł. Na podstawie zaś dokumentów, potwierdzających fakt zaciągnięcia kredytów ustalono, że łączna wysokość rat kredytów wynosi ok. 1.100,00 – 1.200,00 zł (w zależności od kursu CHF). Badając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, iż skarżący z uwagi na konieczne koszty utrzymania nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych kwot na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący we wniosku nie wskazał wprawdzie jaką kwotę przeznacza na zakup żywności i odzieży. Jednakże biorąc pod uwagę, iż po dokonaniu opłat w dyspozycji rodziny pozostaje kwota około 520 - 620 zł to powyższa okoliczność, przy przyjęciu najniższej wysokości tych wydatków, nie powoduje trudności w obiektywnej ocenie realnych możliwości finansowych skarżącego. Powyższe w ocenie Sądu potwierdza, iż skarżący nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych kwot na opłacenie kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. W związku z tym Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.