I SA/Bd 740/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi H. Z.-P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz H. Z.-P. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania I SA/Bd 740/07 UZASADNIENIE Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w S.K. nr [...] z dnia [...] Organ wskazał, że H. Z.-P. w dniu [...]roku złożyła wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych wraz z wymaganymi załącznikami. W dniu [...] do Biura Powiatowego wpłynęła zmiana do wniosku, w której termin zalesienia przesunięto na [...]. Uzasadniając przedmiotową zmianę, producentka powołała się na ekspertyzę wykonaną przez Zespół Ochrony Lasu w S., zgodnie z którą przesunięcie terminu zalesienia było wskazane z uwagi na występowanie w glebie wysokiego zapędraczenia. Dnia [...] wystosowano do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień. Na podstawie danych z korekty złożonej [...] oraz danych z wniosku, w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego w S.K. wydał postanowienie nr [...] o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. W dniu [...] do Biura Powiatowego w S.K. wpłynęło oświadczenie H. Z.-P. o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem wydanym przez Nadleśniczego H.K.o zgodności wykonania zalesienia z planem zalesieniowym. Kierownik BP w S.K. decyzją z dnia [...]. nr [...] odmówił przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych w związku z tym, iż wnioskodawca nie spełnił warunków gwarantujących otrzymanie pomocy finansowej tj. nie dochował terminu Kpa przewidzianego na dokonanie zalesienia w § 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych (Dz. U. nr 187 poz. 1929 ze zm. ) zgodnie, z którym zalesienie wykonuje się nie później niż w okresie sadzenia przypadającym na wiosnę roku następnego po roku, w którym postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie na zalesianie gruntów rolnych zostało wydane. Decyzja zosta dostarczona wnioskodawcy [...]. W dniu [...] do Biura Powiatowego w S.K. wpłynęło odwołanie skarżącej, w którym wniosła o uchylenie wydanej decyzji. która nie zgadza się z decyzją wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego i wnosi o jej uchylenie. Odwołująca zarzuciła, iż nie została poinformowana o obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z którym powinna wykonać zalesienie po otrzymaniu postanowienia nie później niż na wiosnę roku następnego po roku, w którym postanowienie zostało wydane oraz że nie uchylono postanowienia, które stało się bezprzedmiotowe. Organ II instancji wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, podtrzymując stanowisko organu I instancji. W skardze skierowanej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 6, 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) poprzez ich niezastosowanie. Autor skargi przywołał zasady demokratycznego państwa prawa jako kształtujące zasadę zaufania obywateli do państwa. Podniósł, iż należy stosować zasadę ex retro non agit i wskazał , że tę zasadę należy zastosować do stanu faktycznego niniejszej sprawy. W opinii strony organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydając zaskarżone decyzje nie tylko nie stały na straży praworządności ale także nie miały na uwadze interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdził, że pełnomocnik skarżącej nie wniósł żadnych nowych istotnych aspektów, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu autor skargi poza przytoczeniem treści komentarzy i orzeczeń NSA oraz TK nie udowodnił, iż organy administracji w prowadzonym postępowaniu dokonały wskazanych powyżej naruszeń prawa procesowego. Organ wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania płatności na zalesienie są przepisy prawa powszechnie obowiązującego zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.) - które zostały prawidłowo ogłoszone we właściwym organie promulgacyjnym. Zgodnie z nowym brzmieniem § 8 ust. 1 wyznaczającym granice czasową dokonania zalesienia ma być ono wykonane nie później niż w okresie sadzenia przypadającym na wiosnę roku następującego po roku, w którym postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych zostało wydane. W tej sytuacji organ stwierdził, że skarżącej, która takie postanowienie otrzymała w dniu [...] , a wykonała zalesienie w dniu [...]. nie było możliwe przyznanie płatności producentowi rolnemu, który nie dochował ww. terminu, o którym mowa w cyt. § 8 ust. 1 zmienionego rozporządzenia. Zdaniem organu możliwość pozytywnego załatwienia sprawy zgodnie z interesem strony została wykluczona poprzez niezastosowanie się do ograniczenia czasowego wprowadzonego przedmiotową nowelizacją. Poza tym słusznego interesu skarżącej nie można utożsamiać z wydaniem korzystnej dla niej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia prawa , co oznacza, że skarga podlega uwzględnieniu. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy administracji publicznej prawidłowo orzekły, że skarżącej należy odmówić przyznania płatności na zalesienie z uwagi na przekroczenie terminu do wykonania sadzeń. Należy podkreślić, że kwestię dopłat reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.). Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych wraz z wymaganymi załącznikami złożyła w dniu [...] W dniu [...] do organu I instancji wpłynęła od producentki informacja, że z uwagi na zapędraczenie gleby i groźbę poważnych strat w drzewostanie ,( zgodnie z ekspertyzą Zespołu Ochrony Lasu w S. - akta administrracyjne k-19) zalesienie zostanie wykonane w [...]. Należy podkreślić, że organ I instancji wydając w dniu [...] postanowienie o spełnieniu przez skarżącą przesłanek do przyznania dotacji posiadał wiedzę o zmianie terminu zalesienia i ją zaakceptował. W tym okresie w cyt. powyżej rozporządzeniu nie było zakreślonego terminu do wykonania zalesienia, gdyż obowiązujące przepisy nie regulowały tej kwestii. Dopiero w dniu 14 marca 2006r. Ustawodawca zmienia przedmiotowe rozporządzenie wprowadzając w przepisie § 8 ust. 1 zapis, zgodnie z którym zalesienie wykonuje się nie później niż w okresie sadzenia przypadającego na wiosnę roku następnego po roku, w którym postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków zostało wydane. Zmiana przepisów weszła w życie w dniu 28 kwietnia 2006r. tj. po złożeniu wniosku i uzyskaniu przedmiotowego postanowienia o spełnieniu przesłanek do przyznania dopłat. Ustawodawca wprowadzając powyższą zmianę nie przewidział przepisów przejściowych. Skarżąca zgodnie z dokonanymi uprzednio ustaleniami wykonała zalesienie na obszarze [...] i w dniu [...] zawiadomiła organ o zakończeniu inwestycji. Poniosła z tego tytułu znaczne koszty licząc na dofinansowanie. Organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił przyznania płatności wskazując, iż producentka nie dotrzymała terminu, o którym mowa w noweli rozporządzenia z dnia 14 marca 2006r. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Organ o zmianie przepisów dowiedział się w marcu 2006r. i nie poinformował producentki, o tym, że wykonując zalesienie w kwietniu roku następnego nie może liczyć na dofinansowanie. Zdaniem Sądu takie postępowanie narusza zasady ogólne , o których mowa w art. 8 oraz art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) - Kpa. W myśl art. 8 cyt. powyżej ustawy Kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie, w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Natomiast przywołany powyżej przepis art. 9 Kpa nakłada na organy administracji obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Obie zasady są fundamentalne i winny być stosowane, przy czym nie chodzi tu o pomoc prawną a o obowiązek informacji zwłaszcza, że organy informację o zmianie przepisów posiadały na rok przed zalesieniem a takiej wiedzy producentka nie miała decydując się na wykonanie zalesienia na obszarze 6,41 ha gruntu. W orzecznictwie sadowym nadaje się zasadzie wynikającej z obowiązywania art. 8 Kpa szerszy zakres . Porównaj wyrok z dnia 20 lipca 1993r. SA/Wr 301/93 ( MoPod 1994r. Nr 1, s. 14) NSA przyjął : "zaskakiwanie obywateli nowymi rozwiązaniami prawnymi bez możliwości dostosowania swoich zachowań do nowego stanu prawnego oraz wprowadzanie w błąd obywateli przez przedstawicieli władzy państwowej zapowiedziami o przyszłym stanie prawnym, a następnie niedotrzymaniem tych zapowiedzi - nie jest do pogodzenia z zasadami zaufania obywateli do Państwa i zaufania do prawa. Nie można uzasadniać odmowę faktem braku przepisów przejściowych i kierować się wyłącznie zasadą bezpośredniego stosowania prawa zważywszy na fakt, że organ związany był wydanym w dniu 21 listopada 2005r. postanowieniem o spełnieniu niezbędnych przesłanek do uzyskania dopłat (wraz ze wszystkimi ustaleniami w tym także o przesunięciu terminu zalesienia na kwiecień 2007r.). Jak wynika z akt sprawy producentka wykonując nałożony obowiązek i mając zaufanie do organów została zaskoczona nowymi, niekorzystnymi dla siebie przepisami. Gdyby organ zachował się zgodnie z nałożonym w przepisach art. 8 i art. 9 Kpa obowiązkiem nie poniosła by szkody. Ponadto należy zauważyć, że prawo do niezwłocznej i szczegółowej informacji prawnej zawarte jest w art. 6 § 3 a Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Prawo do informacji przyjmuje Europejski Kodeks Dobrej Administracji w art. 10 ust. 3. Prawidłowość takiego stosowania prawa potwierdził TK w wyroku z 31 marca 1998 r., K 24/97, akcentując dopuszczalność bezpośredniego stosowania nowego prawa w sytuacji, gdy nowe unormowanie nie zaskakuje adresatów, którzy powinni się liczyć z konsekwencjami naruszeń dotychczasowych przepisów. Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji wyroku. W wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 , o kosztach na podstawie art. 200 cyt. ustawy.