I SA/Bd 740/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-11-07

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności lub ważnego interesu osoby zobowiązanej, a także czy prawidłowo ocenił sytuację majątkową i rodzinną skarżącego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. W szczególności, nie w pełni wyjaśniono kwestię prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez skarżącego, co miało wpływ na ocenę jego sytuacji majątkowej. Ponadto, organ nie odniósł się do argumentacji skarżącego dotyczącej genezy powstania zaległości, związanej z nieporozumieniem przy likwidacji działalności gospodarczej, co mogło skutkować brakiem obowiązku opłacania składek.
Stan faktyczny
Skarżący L.K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani ważnego interesu osoby zobowiązanej. Skarżący podniósł, że jest na rencie, ma umiarkowany stopień niepełnosprawności, a zaległość powstała w związku z likwidacją działalności gospodarczej. ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując m.in. na prowadzone postępowanie egzekucyjne i brak stwierdzenia całkowitej nieściągalności. Skarżący w skardze do sądu administracyjnego kwestionował ustalenia ZUS dotyczące prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz genezy powstania zaległości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 listopada 2012 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości Syg. akt I SA/Bd 740/12 UZASADNIENIE 1. Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił L.K. (skarżącemu) umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek z powodu nie stwierdzenia całkowitej ich nieściągalności, o której stanowi art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej ustawa s.u.s.) oraz z uwagi na brak podstaw do umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. tj. ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. 2. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podał, że jest na rencie do maja 2013 roku i ma przyznaną na stałe grupę inwalidzką o niepełnosprawności. Skarżący wyjaśnił, że zaległość powstała w związku z tym, że chciał dorobić do renty 300 zł netto (brutto uzyskuje 843,90 zł) i dlatego podjął działalność gospodarczą, jednak z uwagi na problemy zdrowotne był zmuszony ją zlikwidować. 3. Skarżący wskazał, że mieszka u matki i sam prowadzi gospodarstwo domowe (sam się żywi). Wyjaśnił również, że na parterze mieszkają 3 osoby, każdy ma po 1 pokoju i wszystkie świadczenia dzielone są na 3 osoby. Płaci co dwa miesiące 96 zł za energię elektryczną, 64 zł -za wodę, 43 zł jako podatek od nieruchomości za cały rok, 350 zł- opał na zimę, a koszty butli gazowej na cały rok wynoszą 240 zł Do wniosku dołączył dokumenty o stanie zdrowia oraz potwierdzenie wpłaty gotówkowej z dnia 27 lutego 2012r na rzecz firmy ENEA S.A. na kwotę 288 zł . Dodał, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą: podatek od nieruchomości 23 zł, wieczysta dzierżawa 32 zł, woda 93 zł co 2 miesiące dzielone na 3 osoby, energia elektryczna 88 zł co 2 miesiące oraz gaz 20 zł. Zatem miesięczny koszt utrzymania mieszkania według wnioskodawcy wynosi 155,50 zł. 4. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy ZUS, zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy decyzję wydaną w ramach pierwszej instancji. 5. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał regulacje pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ustawy s.u.s. 6. Organ podał, że aktualnie wobec majątku skarżącego jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, wobec czego nie można stwierdzić, że zachodzi ustawowa przesłanka umorzenia należności określona art. 28 ust. 3 pkt. 5 ustawy s.u.s, zgodnie z którą należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład w przypadku, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Organ wskazał, że komornik sądowy prowadzi skuteczną egzekucję ze świadczenia rentowego skarżącego na poczet należności alimentacyjnych. W świetle powyższego, nie ma podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy s.u.s. 7. Organ wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umorzone, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Wskazał, że na podstawie tego przepisu, w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365 dalej Rozporządzenie), należności z tytułu składek mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Podkreślono przy tym, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania, iż zachodzi okoliczność stwarzająca możliwość umorzenia należności z tytułu składek. 8. W tym kontekście organ przedstawił sytuację materialną i rodzinną skarżącego. Wskazał, że w kwestionariuszu z 14 marca 2012r. o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że jest rozwiedziony i utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 287 zł przyznanego do dnia 31 maja 2012r. Nie posiada majątku ruchomego o znacznej wartości handlowej, jak również nieruchomości. Poza zadłużeniem na rzecz ZUS ma zobowiązania alimentacyjne, które realizuje komornik sądowy ze świadczenia rentowego. Koszty leczenia skarżącego pochłaniają ok. 90 zł miesięcznie. Organ podniósł, że skarżący nie podał wysokości ponoszonych kosztów utrzymania mieszkania. 9. Odnosząc się do argumentacji, że sam prowadzi gospodarstwo domowe organ wyjaśnił, że cechami charakterystycznymi prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, również niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko uzupełnione cechami stałości. ZUS podniósł, że skarżący mieszka wspólnie z pięcioma członkami rodziny, w kosztach utrzymania domu partycypuje z matką i synem w związku z czym w ocenie organu prowadzi on z nimi wspólne gospodarstwo domowe. 10. Na podstawie własnych danych ZUS ustalił, że skarżący otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 843,90 zł brutto miesięcznie, z którego dokonywane są potrącenia w wysokości 421,26 zł, na rękę otrzymuje 306,69 zł. Natomiast matka skarżącego, R. R., pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 1.264,42 zł netto, syn D. K. zarejestrowany jest w PUP w B. jako osoba bezrobotna a drugi syn, M., i jego małżonka zatrudnieni są w pełnym wymiarze czasu pracy i otrzymują stałe dochody. 11. Odnosząc się do wyjaśnień, że skarżący zlikwidował działalność ze względów zdrowotnych organ wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na przewlekłą chorobę pozbawiającą go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacanie należności, nie jest on w stanie spłacić zobowiązań wobec ZUS. Jednak w ocenie organu taka sytuacja nie ma miejsca, gdyż skarżący otrzymuje świadczenie rentowe, zatem jego stan zdrowia nie ma wpływu na wysokość osiąganego dochodu. Poza tym prowadził działalność gospodarczą od maja 2011r a orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności otrzymał 12 lipca 2004r., zatem niepełnosprawność nie przeszkadzała mu w prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. 12. Organ stwierdził, że trudności związane z uzyskiwaniem dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej powinny zostać wkalkulowane w ryzyko przedsiębiorcy i nie mogą stanowić automatycznie podstawy zastosowania ulgi czy umorzenia zobowiązań wobec ZUS. 13. Konkludując organ stwierdził, że skarżący nie wykazał należycie, że zobowiązanie z tytułu składek pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (wskazano przy tym na brak decyzji o uzyskiwanych zasiłkach z pomocy społecznej), jak również, że zaległości powstały na skutek nadzwyczajnego, niezależnego od strony zdarzenia losowego. Nie wystąpiła również sytuacja, w której ze względu na swą przewlekłą chorobę wnioskodawca pozbawiony byłby możliwości zarobkowania (brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności lub o całkowitej niezdolności do pracy), a także z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. W konsekwencji w ocenie ZUS brak jest podstaw do zastosowania przepisów umożliwiających umorzenie należności składkowych na podstawie art. 28 ustawy s.u.s. 14. W skardze do sądu administracyjnego skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem ZUS, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Wyjaśnił, że matka przyjęła go, ponieważ nie miał gdzie mieszkać. Żywi się sam i w miarę możliwości partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Podał, że jego dochód wynosi 900 zł brutto, po potrąceniu alimentów pozostaje mu 306 zł. Odnosząc się do argumentacji, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej wyjaśnił, iż z dochodem 800 zł nie spełnia kryteriów przyznania pomocy. Opieka społeczna nie bierze pod uwagę okoliczności, że obciążają go alimenty. 15. Skarżący podniósł, że ZUS w 2001r. nie przyznał mu renty w związku z czym zmuszony był korzystać z zasiłków pomocy społecznej. Pozyskane w ten sposób środki był jednak zmuszony zwrócić do MOPS po tym, jak sąd orzekł o błędnej decyzji ZUS, a ten wypłacił mu świadczenie. 16. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. 17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 18. Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. dalej ustawa p.p.s.a) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. 19. Podstawą rozstrzygnięcia organu w sprawie było stanowisko, że stan faktyczny sprawy nie pozwala na stwierdzenie, że zostały spełnione przesłanki z art. 28 ust 3 i 3a ustawy s.u.s. ZUS nie orzekał w sprawie na podstawie uznania administracyjnego, ale na bazie ustalonego stanu faktycznego uznał, że Skarżący nie spełnia wymogów ustawowych do umorzenia mu zaległych składek wraz z odsetkami. 20. Rozpatrując sprawę, na potrzeby kontroli legalności zaskarżonej decyzji, należy przypomnieć przepisy, które stanowią podstawę prawną dla ZUS do umorzenia należności z tytułu ubezpieczeń społecznych. Podstawą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 ustawy s.u.s. Wskazana ustawa w treści powołanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 cytowanej ustawy, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne. 21. Na podstawie pierwszego z powołanych przepisów, ZUS może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek, w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 1 i 2). Zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że doszło do całkowitej nieściągalności należności został określony w ust. 3 tego przepisu, zgodnie z którym, nieściągalność ta zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Żadna z przedstawionych w powyższym przepisie sytuacji nie zachodzi w sprawie, co nie było sporne między stronami. 22. Istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie pozostają natomiast postanowienia zawarte w art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s, w którym ustawodawca stworzył możliwość umorzenia określonych zaległości z tytułu składek, mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141 poz.1365 dalej Rozporządzenia), zgodnie z którym zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. 23. Należy podkreślić, że powołane przepisy dają organowi uprawnienie do umorzenia należności z tytułu składek w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet przy ustaleniu przez ZUS, że zachodzą przesłanki opisane we wskazanym przepisie, może on odmówić umorzenia należności, co jednak musi każdorazowo uzasadnić. W zależności od sposobu rozstrzygania przez organ tj. czy stwierdził on brak przesłanek do umorzenia, czy też uznając, że przesłanki są spełnione rozstrzygał w ramach uznania administracyjnego, inaczej kształtuje się zakres kontroli sądowej legalności wydanej decyzji. 24. W analizowanej sprawie ZUS nie orzekał jednak na podstawie uznania administracyjnego, lecz ustalił, że w stanie faktycznym nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia, wymienionych w § 3 Rozporządzenia. 25. Organ zgromadził i przedstawił dane dotyczące sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej Skarżącego. Ustalił, że Skarżący orzeczeniem z 10 maja 2010r został uznany za częściowo niezdolnego do pracy do dnia 31 maja 2013r, posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczające go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, jednakże dające możliwość pracy w warunkach chronionych. W orzeczeniu tym stwierdzono również, że ustalony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, a orzeczenie zostało wydane na stałe. Obecnie Skarżący otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 843,90 zł brutto miesięcznie, z którego dokonywane są potrącenia w wysokości 421,26 zł i na rękę otrzymuje kwotę 306,69 zł. Skarżący mieszka wspólnie z pięcioma członkami rodziny, w kosztach utrzymania domu partycypuje z matką i synem, co zdaniem organu prowadzi do wniosku, że prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe. 26. Ustalenia organu, co do faktu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz aktualnego stanu zdrowia Skarżącego, określającego jego możliwości zarobkowania były kwestionowane w skardze jak i we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. 27. Odnosząc się do ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia Sąd uznał, że nie wszystkie okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione w sposób pełny. Niejasny pozostaje wniosek organu, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z innymi członkami rodziny, w związku z faktem, że wspólnie partycypują w kosztach utrzymania nieruchomości, w której zamieszkują. Stwierdzenie ZUS, zawarte na str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym wyjaśnił, że "cechami charakterystycznymi prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, również niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby z którą się gospodarstwo domowe prowadzi..." pozostaje nieadekwatne do sytuacji przedstawianej przez skarżącego, który akcentuje, że kilku lokatorów płaci należności z tytułu zamieszkiwania przypadające na każdego z nich. Nie wynika by taki podział przekładał się na inne relacje pomiędzy nimi. Organ nie wyjaśnił, czy osoba, na którą skarżący płaci alimenty także zamieszkuje w tym domu. 28. Ustalenie powyższej okoliczności, co do prowadzenia wspólnego gospodarstwa jest istotne w sprawie o tyle, że organ dla ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego, dodaje przychody jego matki, R. R., i nie do końca czytelnie wyjaśnia, czy dodaje je do dochodów skarżącego. 29. W ocenie Sądu na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego składać się winny jeszcze inne jeszcze elementy, niż tylko "składanie" się na koszt utrzymania mieszkania przez lokatorów. Nie do końca czytelne jest stanowisko organu, czy uznając, że skarżący nie spełnia przesłanki z § 3 ust 1 pkt. 1 Rozporządzenia tj. że spłata należności pozbawiłaby go możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych, uwzględniał zarówno dochody skarżącego, jak i jego matki, czy też wyłącznie dochody skarżącego. Jeśli ZUS rozpatrywał na potrzeby wniosku o umorzenie wyłącznie dochody skarżącego, to wnioski, jakie wywiódł na bazie poczynionych ustaleń są nielogiczne. Ustalając bowiem, że skarżącemu, po zapłaceniu koniecznych kosztów (w tym potrąceń komorniczych) pozostaje do dyspozycji kwota ok. 300 zł, i która pozwala na zaspokajanie jego potrzeb życiowych nie znajduje racjonalnego uzasadnienia w świetle zasad doświadczenia życiowego. 30. Organ zaprezentował stanowisko, że, ponieważ skarżący otrzymuje świadczenie rentowe, zatem jego stan zdrowia nie ma wpływu na wysokość osiąganego dochodu; szczególnie, że skarżący prowadził działalność od maja 2011r mając orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności od 12 lipca 2004r. Nie uwzględnia ono jednak argumentacji skarżącego, który wskazał, że działalność rozpoczął, aby podreperować swój budżet lecz zmuszony był zakończyć właśnie z uwagi na to, że stan zdrowia nie pozwalał mu na jej prowadzenie. 31. Za istotną Sąd uznał także argumentację skarżącego, przedstawioną na rozprawie, co do genezy zaległości, których dotyczy wniosek o umorzenie. Skarżący wyjaśnił, że do zaległości doszło wskutek nieporozumienia przy okazji zgłaszania do ZUS likwidacji działalności gospodarczej. Podniósł, że miał zarejestrowaną od dawna działalność gospodarczą, która nie była jednak prowadzona; pominąwszy ten fakt następnie ponownie zarejestrował na krótki okres działalność gospodarczą i w ten sposób, wbrew intencji, zarejestrowane były dwie działalności, którym nadane były dwa odrębne numery. Skarżący udał się do siedziby ZUS z zamiarem zlikwidowania obu działalności, ale pracownik pomagający przy wypełnianiu stosownego dokumentu nie zrozumiał jego intencji, skarżący nie zwrócił uwagi na to, że wyrejestrowana została tylko "starsza" działalność a "nowsza" funkcjonowała jako istniejąca. Po jakimś czasie skarżący otrzymał informację z ZUS, że nie są opłacane składki z tytułu prowadzonej działalności. Skarżący w okresie, gdy rzeczywiście prowadził działalność gospodarczą odprowadzał do ZUS należne składki. 32. Powyższe wyjaśnienia skarżącego znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, tj. zawiadomieniu Prezydenta Miasta B. o wszczęciu postępowania w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej z dnia 22 czerwca 2011r. oraz decyzji tego organu z dnia 12 lipca 2011r. o wykreśleniu prowadzonej przez skarżącego działalności z ewidencji w związku z otrzymanym zawiadomieniem o zaprzestaniu prowadzenia działalności. 33. Do tej argumentacji oraz okoliczności faktycznych Zakład w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się. Przywołał wprawdzie treść art. 13 pkt. 4 ustawy s.u.s., zgodnie z którym obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność w następujących okresach tj. od dnia rozpoczęcia działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Jednak powołując się przy tym na wyroki Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2008r, (sygn. akt III AUa 534/08) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2006r. (sygn. akt III S.A./Wa 971/06), nie uwzględnił odmienności w stanach faktycznych; w powołanych wyrokach okres obowiązkowego ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej działalność gospodarczą odniesiono do obowiązku opłacenia składek bez względu na rentowność tej działalności. Tymczasem w sprawie skarżący powołuje się na likwidację działalności, a nie brak jej dochodowości, co oznacza, że w okresie, kiedy powstała zaległość nie zamierzał ani nie prowadził działalności gospodarczej. 34. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien przeprowadzić postępowanie i ustalić (przy udziale skarżącego), jakie znaczenie i przebieg miała wizyta skarżącego w ZUS, kiedy to, jak twierdzi, zgłosił zakończenie działalności gospodarczej. Nie można bowiem zaakceptować sytuacji, w której zaległość dotyczyłaby składek należnych z tytułu działalności, która w zamiarze i podjętych działaniach strony, miała zostać wyrejestrowana i w efekcie nie była prowadzona. Pozostawałyby wątpliwości, co zostało w rzeczywistości objęte składkami i czy taki stan faktyczny objęty jest ubezpieczeniem społecznym zgodnie z ustawą s.u.s. Twierdzenia skarżącego nie pozostają gołosłowne lecz korespondują z treścią decyzji o wykreśleniu działalności z ewidencji przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy tudzież zgłoszeniem tego faktu w ZUS. 35. Po ustaleniu powyższej okoliczności (ma ona wpływ na ustalenie, czy w ogóle powstał obowiązek a następnie zaległość w składkach) organ winien ponownie przeanalizować okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej Skarżącego, w kontekście oceny, czy zrealizowana została przesłanka z § 3 ust 1 pkt 1 Rozporządzenia. 36. Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 152 ustawy p.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło