I SA/Bd 741/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2012r. oddala skargę I SA/Bd 741/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy I. ustalił G. P. i S. P. wymiar podatku rolnego na 2012 r. w kwocie [...] zł od nieruchomości położonej w miejscowości D. (działki nr: [...] o powierzchni [...]ha). Organ I instancji wyjaśnił, że wysokość podatku rolnego ustalono na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz złożonej informacji w sprawie podatku rolnego, stosując stawki podatkowe określone w obowiązujących przepisach prawa, w tym w uchwale Rady Gminy I. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie obniżenia ceny skupu żyta dla wymiaru podatku rolnego w 2012 r. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy wnieśli o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucili, że niesłusznie organ opodatkował grunty podatkiem rolnym, bowiem obowiązek podatkowy wygasł z powodu nowej inwestycji przemysłowej budowanej na gruncie skarżących, na mocy decyzji Starosty I. z dnia [...]r. Podnieśli, że w związku z budową nowej inwestycji przemysłowej innej niż rolnicza, zajęto całą ich nieruchomość o powierzchni [...] ha. Podali również, że Wójt nie wydał decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz "nie odrolnił" działek objętych decyzją. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) podstawę opodatkowania tym podatkiem stanowi - dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Organ wskazał również, że z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) wynika, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. SKO wyjaśniło, że Gmina I. zaliczona jest do I okręgu podatkowego na postawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych podatku rolnego (Dz. U. Nr 143, poz. 1614 ze zm.). W ocenie organu odwoławczego, Wójt prawidłowo w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ustalił liczbę hektarów przeliczeniowych i na ich podstawie ustalił wysokość należnego podatku. Jednocześnie organ wskazał, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż podstawowym kryterium decydującym o sposobie opodatkowania gruntów są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że organ podatkowy jest nimi związany w zakresie wymiaru poszczególnych podatków. Wypis z ewidencji gruntów ma walor dokumentu urzędowego, o którym stanowi art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W ocenie organu odwoławczego, dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem rolnym nie ma znaczenia okoliczność posadowienia w latach [...] na terenie działek objętych opodatkowaniem podziemnej inwestycji liniowej. Okoliczność ta nie spowodowała bowiem zmiany klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów i budynków, która jest wiążąca dla organu podatkowego. Organ wskazał, że również bez wpływu na podstawę opodatkowania i na istnienie obowiązku podatkowego pozostaje okoliczność przemijającego wejścia na grunt skarżących, właściciela podziemnej linii wodociągowej w celu wykonania jej modernizacji. Na poparcie swojej argumentacji organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym na wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bd 525/09 w przedmiocie podatku rolnego ustalonego dla skarżących za 2008r. W skardze skierowanej do Sądu skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania podnosząc, że niesłusznie organ opodatkował grunty podatkiem rolnym, bowiem obowiązek podatkowy wygasł z powodu nowej inwestycji przemysłowej budowanej na gruncie skarżących, na mocy decyzji Starosty I. z dnia [...] r. Wskazali, że jest to nowa okoliczność w stosunku do stanu, w którym wydano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, a na który powołał się organ odwoławczy. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a. Skarżący podnieśli, że w całości podtrzymują argumentację zawartą w odwołaniu. Zarzucili organowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak doręczenia skarżącym zawiadomienia o wizji lokalnej w czasie budowy - od dnia [...] r. do dnia [...] r. - nowej inwestycji rurociągów podziemnych na ich działkach. Ponadto wskazali, że organ odwoławczy nie podjął niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący polemizują z organem w zakresie stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę, jednocześnie podtrzymując skargę w całości. Ponownie nawiązali do decyzji Starosty I. z dnia [...] r. wskazując, że nadal działki są we władaniu tego organu. Stwierdzili, że podana decyzja jest nowym dowodem w sprawie lub nową okolicznością i ma wpływ na odmienne rozstrzygnięcie. Organ obowiązany był odnieść ją do tej okoliczności i ustalić, czy obowiązek podatkowy wygasł w związku z robotami na nieruchomości. W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] r., z datą wpływu do tut. Sądu [...] r., skarżący złożyli wniosek o połączenie sześciu spraw, które pozostają ze sobą w związku faktycznym oraz prawnym i prowadzenia ich pod jedną sygnaturą. Zdaniem skarżących, połączenie tych spraw służyć będzie staranniejszemu ich rozpoznaniu. W związku z tym wniesiono o zmianę terminu rozprawy z dnia [...]r. Zaznaczono, że z sześciu spraw Sąd wyznaczył trzy (sygn. akt I SA/Bd 741/12, sygn. akt II SA/Bd 927/12 i sygn. akt II SA/Bd 928/12), a do Sądu wpłyną jeszcze kolejne trzy sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd zgodnie z powyższymi przepisami wskazuje, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podać, że zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Przedmiotem opodatkowania tym podatkiem objęte są zatem grunty sklasyfikowane wyłącznie w ewidencji gruntów i budynków. Sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, której przepis art. 21 stanowi wprost, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi - dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Z utrwalonych poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008r., sygn. II FSK 372/07), które podziela również ten Sąd wynika, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Podważenie zgodności tych zapisów ze stanem rzeczywistym, bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Skoro organy podatkowe w sprawie ustaliły, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż G. i S. P. są współwłaścicielami gruntów sklasyfikowanych w tej ewidencji jako grunty orne (k. 15 akt administracyjnych), to w świetle regulacji art. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym skarżący mają obowiązek zapłacenia podatku rolnego od tych gruntów. Na podstawie bowiem art. 3 ust. 1 tej ustawy podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) posiadaczami samoistnymi gruntów; 3)użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego albo b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Lasów Państwowych. Zasadniczym powodem, dla którego strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie wywiodła skargę do Sądu, jest zarzut, że organy podatkowe ustalając wysokość podatku rolnego nie wzięły pod uwagę faktu, iż przez działki stanowiące podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przechodzi podziemny rurociąg solankowy, a ponadto nie uwzględniono okoliczności, że decyzją z dnia [...] r. Starosta I. zobowiązał G. i S. P. do udostępnienia nieruchomości, która jest przedmiotem opodatkowania. Skarżący podnieśli, że cała nieruchomość jest we władaniu Starosty I.. W tym miejscu należy podkreślić, że zwolnienie gruntów skarżących z podatku rolnego nie jest możliwe z przyczyn podanych przez podatników. Zwolnienia od podatku rolnego zostały uregulowane w ustawie o podatku rolnym w art. 12. Przepis ten przesądza, które grunty są zwolnione od podatku rolnego m. in. z urzędu. W powyższym przepisie nie występuje przesłanka, na którą powołuje się strona skarżąca. Okoliczność ta nie spowodowała również zmiany klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Jak zaznaczono wcześniej, organ podatkowy nie miał podstaw do zmiany danych zawartych w tej ewidencji. Zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków powinien wszcząć procedurę ich zmiany przed organem prowadzącym ewidencję, którym jest starosta. Należy także podkreślić, że organ nie kwestionuje faktu przebiegu rurociągu przez działki skarżących, jak również obowiązku udostępnienia nieruchomości celem przeprowadzenia jego remontu. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia [...] r. (k. 11 akt administracyjnych), w którym I. K. S. potwierdziły, że rurociąg przebiega przez działki skarżących, a obecność rurociągu może mieć negatywny wpływ na uprawy. Jednakże Państwo P. odmówili podpisania umowy rekompensowania uciążliwości wynikających z eksploatacji rurociągu. W aktach administracyjnych znajduje się także kopia decyzji Starosty I. z dnia [...] r. zobowiązująca skarżących, jako właścicieli nieruchomości położonej w D., gmina I., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] do udostępnienia I. K. S. "S." S.A. z siedzibą w I. w pasie gruntu o szerokości [...]m wzdłuż dwóch nitek rurociągu wody przemysłowej M.-G. w celu wykonania remontu tego ciągu polegającego na: wymianie rurociągów stalowych w technologii bezwykopowej metodą krakingu statycznego, remoncie istniejących komór technologicznych i wymianie armatury w komorze. W uzasadnieniu stwierdzono, że natychmiastowe przystąpienie do prac modernizacyjnych ma zapobiec ryzyku wystąpienia awarii rurociągu. Zaznaczono, że z treści przepisów art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że osoba lub jednostka organizacyjna, która otrzymała zezwolenie, zobowiązana jest do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu przewodów lub urządzeń, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wówczas będzie zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności wykonanych przez wnioskodawcę przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienie nieruchomości, określony w decyzji starosta wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że okoliczność, iż po stronie skarżących ustalono obowiązek udostępnienia nieruchomości nie stanowi podstawy do zwolnienia z obowiązku podatkowego w podatku rolnym. Organ odwoławczy na s. 3 zaskarżonej decyzji jednoznacznie odniósł się do faktu modernizacji rurociągu i obowiązku udostępnienia w związku z tym nieruchomości. Organ stwierdził, że okoliczność ta nie ma wpływu "na podstawę opodatkowania i na istnienie obowiązku podatkowego" jako okoliczność przemijająca. Powyższe stanowisko organu, tut. Sąd ocenia jako prawidłowe. Podkreślić należy, że skarżący są właścicielami gruntów rolnych, natomiast przepisy ustawy o podatku rolnym (w tym w szczególności art. 12, art. 13, art. 13a – art. 13d) nie przewidują z mocy prawa zwolnienia od opodatkowania, bądź ulgi w podatku rolnym w sytuacji ustanowienia przez właściwy organ obowiązku udostępnienia nieruchomości. Nie budzi natomiast wątpliwości, że na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami skarżący mają prawo domagać się odszkodowania w sytuacjach w tych przepisach określonych. Wprawdzie w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku rolnym przewidziano zwolnienie jednakże w przypadku zaprzestania produkcji rolnej, a ponadto ewentualna ulga jest przyznawana na wniosek podatnika w odrębnym postępowaniu i w formie odrębnej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010r., sygn. akt III SA/Wa 1388/09). W skardze przywołano przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, które nie mają w sprawie zastosowania, lecz odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej, tj.: a) art. 120 ("Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa."), b) art. 122 ("W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.") oraz c) art. 123 § 1 ("Organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań."). Oceniając zaskarżoną decyzję w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z art. 187 § 1 O.p. (organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy). Podatnikom zapewniono czynny udział w postępowaniu, w tym celu SKO w B. zawiadomiło o możliwości wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego (pismo z dnia [...]r.). Właściwie zinterpretowano regulacje prawa materialnego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego i konieczność uwzględnienia skargi. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, brak podstaw do wyłączenia gruntów skarżących z opodatkowania podatkiem rolnym. Odnośnie wniosku skarżących z dnia [...]r. o połączenie sześciu spraw (w tym trzech zawisłych przed tut. Sądem i trzech, w których skargi dopiero zostaną wniesione) stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Strony powołują się na art. 111 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie którego sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą (art. 111 § 1); sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku (art. 111 § 2). Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że połączenie może dotyczyć tylko spraw toczących się przed sądem. Nie budzi wątpliwości, że strona domaga się, aby połączone były nie tylko sprawy, które toczą się przed tutejszym Sądem (sygn. akt I SA/Bd 741/12, sygn. akt II SA/Bd 927/12 i sygn. akt II SA/Bd 928/12), ale także trzy inne sprawy, co do których skargi jeszcze nie wpłynęły do Sądu. Podnieść należy, że połączenie kilku oddzielnych spraw może nastąpić, jeżeli: 1) mogły być objęte jedną skargą lub 2) pozostają one ze sobą w związku. Zdaniem sądu wymienione sprawy o podanych wyżej sygnaturach nie mogą być objęte jedną skargą. Są zaskarżone trzy różne akty administracyjne wydane przez dwa różne organy. W przedmiotowej sprawie zaskarżona jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku rolnego, natomiast w dwóch pozostałych - akty administracyjne - wydane przez Wojewodę. Ponadto należy mieć na uwadze przywołaną regulację prawną, zgodnie z którą sąd może połączyć sprawy, jeżeli pozostają one ze sobą w związku, a zatem nie ma takiego obowiązku. Mając na uwadze przywołane okoliczności należy stwierdzić, że brak jest także podstaw do odroczenia rozprawy z przyczyn podanych wyżej. Na podstawie art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Okoliczność, że do Sądu mogą zostać złożone jeszcze kolejne skargi nie stanowiło podstawy do odroczenia terminu rozprawy w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym uznając, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zgodna z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. L. Kleczkowski H.Adamczewska-Wasilewicz M. Łent