I SA/Bd 741/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2012r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 17 stycznia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności, przedmiotów wartościowych. Jako majątek nieruchomy wskazali nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Zarządzeniem z dnia 17 stycznia referendarz sądowy wezwał stronę do nadesłania dokumentów obrazujących jej sytuację finansową. W odpowiedzi wnioskodawcy oświadczyli, że miesięcznie ponoszą wydatki rzędu [...] zł. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi [...] zł netto ([...] zł brutto). Ponadto wnioskodawcy uzyskują dochód z tytułu najmu w wysokości [...] zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na podstawie przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 1270) – zwana dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). W powyższym przepisie mowa jest wyłącznie o wykazaniu takiej wyjątkowej sytuacji, potwierdzonej stosownymi dokumentami, w której wnioskodawca ze względu na okoliczności życiowe jest pozbawiony całkowicie środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja bytowa jest zachwiana w taki sposób, iż nie jest w stanie zapewnić sobie samodzielnie lub z pomocą innych osób, lub instytucji, w żaden sposób minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa jednak na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrotu: "gdy wykaże". Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa jest w powołanym wyżej przepisie. Ze względu na to, że wskazane przez stronę w oświadczeniu okoliczności nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy i budziły wątpliwości, referendarz sądowy stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. wezwał skarżącego do złożenia odpowiednich dokumentów obrazujących sytuację majątkową skarżącej oraz domowników. Z treści powyższego przepisu wynika, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa jest w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak wynika z informacji przedłożonych przez skarżących, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe którego miesięczny dochód z tytułu świadczeń emerytalnych łącznie wynosi [...] zł. Ponadto wnioskodawcy uzyskują dochód z tytułu najmu w wysokości [...] zł miesięcznie. A zatem łączny ich dochód wynosi [...] zł. zł, co z przeliczeniu na osobę wynosi on [...] zł. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, skarżący otrzymują stałe świadczenie emerytalne w łącznej wysokości [...] zł netto, a ponadto uzyskują dodatkowy przychód z tytułu umowy najmu w kwocie [...] zł. Jak wynika z porównania wysokości tych świadczeń oraz wskazanych przez skarżącą comiesięcznych wydatków – po ich opłaceniu skarżącym pozostają jeszcze środki pieniężne umożliwiające opłacenie kosztów toczącego się postępowania. Ponadto wskazać należy, że skarżący przedłożyli jedynie wybiórczo dokumenty na zarządzenie Referendarza sądowego. Nie przedstawili np. odpisów zeznań podatkowych, oświadczenia o tytule prawnym przysługującym do obecnie zamieszkiwanego lokalu, jak również wyciągu z rachunku bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy. Reasumując zatem powyższe wskazać należy, że trudno na podstawie tak skąpo udzielonych informacji mając na uwadze wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawców dochodów uznać, że spełniają przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. . Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 2 i art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.