I SA/Bd 744/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-12-03
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego, nie badając prawidłowości danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni gruntu i nie odnosząc się do wniosku o zwolnienie z opodatkowania gruntu zajętego pod rów melioracyjny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania dowodowego (art. 122, 187 § 1, 191 Op.) poprzez niewyczerpujące zebranie i zbadanie materiału dowodowego. Ponadto, organ nie uzasadnił w sposób przekonujący swojej decyzji i nie odniósł się do zarzutów strony dotyczących zwolnienia z opodatkowania gruntu zajętego pod rów melioracyjny, naruszając tym samym zasadę przekonywania (art. 124 Op.).Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił skarżącemu łączną kwotę zobowiązania pieniężnego na 2013 rok. Skarżący odwołał się, kwestionując powierzchnię gruntu podlegającą opodatkowaniu i wnioskując o zwolnienie z opodatkowania części gruntu zajętej pod rów melioracyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków, a podatnik powinien sam zainicjować ich zmianę. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że powierzchnia gruntu została zawyżona i pominięto kwestię zwolnienia z opodatkowania rowu melioracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
1. Decyzją z dnia [...]2013r. Wójt Gminy . ustalił skarżącemu, R. S. oraz M. S. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. w kwocie [...] zł.
2. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł odwołanie, w którym zakwestionował wielkość powierzchni gruntu podlegający opodatkowaniu. Jednocześnie strona wniosła o zwolnienie od podatku części powierzchni na której znajduje się rów melioracyjny.
3. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 2, art, 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r.
o podatku rolnym, (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.).
Zdaniem organu z powyższych regulacji wynika, że organy podatkowe ustalając wymiar podatku nie mogą samodzielnie wbrew zapisom w ewidencji gruntów
i budynków dokonywać samodzielnych ustaleń. Podatnik kwestionując zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów winien zainicjować ich zmianę we właściwym organie (Starostwo Powiatowe). Dopóki zmiany nie zostaną naniesione w ewidencji gruntów i budynków organy podatkowe są związane ich zapisami. Jednocześnie organ podkreślił, że wysokość stawek podatku od nieruchomości określono na podstawie uchwały Rady Gminy D. z dnia [...]2012 r. w sprawie obniżenia ceny skupu żyta do celów wymiaru podatku rolnego za rok podatkowy 2013. Nr XIV/113/12 (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2012 r., poz. 3153) oraz § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 oraz ust. 3 pkt 3 uchwały Rady Gminy D. z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w tym podatku (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2012 r., poz. 3156).
4. W skardze skierowanej do Sądu strona podniosła, że powierzchnia gruntu przyjęta do wyliczenia zobowiązania podatkowego została zawyżona o [...] m² oraz całkowicie pominięto kwestię zwolnienia z opłaty powierzchnię zajętą pod rów melioracyjny.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że jak wynika
z pisma Wójta Gminy D. z dnia [...] 2013r. na skutek podziału działki nr [...] o pow. [...] ha nastąpił przybytek powierzchni o sporne [...] m².
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Skargę należało uznać za zasadną.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270
ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd stwierdził naruszenie art. 122, 187 § 1 oraz 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. t.j. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm.), dalej zwana Op.
7. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy przyjęły prawidłową powierzchnię gruntu podlegającą opodatkowaniu podatkiem rolnym oraz czy zasadnie odmówiły podatnikowi zwolnienia podatkowego od gruntu, na którym znajduje się rów melioracyjny.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe
w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego.
Zdaniem Sądu ustalenia w tym zakresie nie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 Op.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 Op.), gdyż organ nie zbadał okoliczności wymaganych prawem. Zgodnie z art. 122 Op, w toku postępowania organy maja obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy mają dane z ewidencji gruntów
i budynków. Konieczność uwzględniania danych zawartych w ewidencji gruntów przy wymiarze podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego wynika także z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w przedmiotowej ewidencji powinny być uwzględniane przez organy podatkowe dokonujące wymiaru podatków. Pogląd odmawiający organom ustalającym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości prawa do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, jest szeroko prezentowany
w orzecznictwie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów
i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych
w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte
w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków prowadzona jest
na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia
29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38. poz. 454). Organem ewidencyjnym jest starosta, a w miastach na prawach powiatu - Prezydent Miasta. Jednym z podstawowych zadań nałożonych na starostę jako organ ewidencyjny jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w aktualnym stanie, tj. zgodności
z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dane zawarte
w ewidencji podlegają aktualizacji wyłącznie z urzędu lub na wniosek określonych podmiotów (m.in. właścicieli, użytkowników wieczystych gruntów, trwałych zarządców). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych; opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych; dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył w wyczerpujący sposób materiału dowodowego w sprawie oraz nie uzasadnił też w przekonywujący sposób swojej decyzji.
Otóż organ na str. 2 decyzji wskazuje, że kwestią sporna w sprawie
jest opodatkowanie gruntu o powierzchni [...] m². Powyższe stwierdzenie jest dla Sądu niezrozumiałe albowiem skarżący kwestionuje zasadność opodatkowania [...] m²,
tj. przybytku powierzchni na skutek podziału spornej działki w 2011r. Dalej
w uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdza, że na podstawie wypisu z ewidencji gruntów z dnia [...]2011 r. sporządzonego przez Starostę Ś. dla nieruchomości położonej w D., nr działki [...]tut. Kolegium ustaliło, że podatnik jest współwłaścicielem gruntów o łącznej powierzchni [...]ha, sklasyfikowanych jako: Sad - [...]ha, Rowy o powierzchni [...] ha oraz tereny mieszkaniowe
o powierzchni [...] ha. Opodatkowaniu podlegały wyłącznie tereny mieszkaniowe Nadto tut. Kolegium ustaliło, że stan faktyczny od ustalenia podatnikowi podatku
w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2011 r., decyzja podatkową z dnia [...] 2011 r. Nr [...] nie uległ zmianie. Wbrew stanowisku organu stan faktyczny od wydania decyzji z dnia [...]2011r. uległ zmianie, co jednoznacznie wynika z pisma Wójta Gminy D. z dnia [...] 2013r. oraz załączonego do niego zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków. Z załącznika wynika, że w dniu [...] 2011r. dokonano zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków w ten sposób, że działkę nr [...]o pow. [...] ha podzielono na dwie działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.
Po podziale łączna pow. działek wynosi [...] ha. Ponadto w aktach sprawy
brak jest wypisu z rejestru gruntów na dzień [...] 2013r. Sąd wyjaśnia, że dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonym orzeczeniu jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść
do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany
w sprawie przepis prawa materialnego. W przekonaniu Sądu tak zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do rozstrzygających wywodów w zakresie zastosowania prawa materialnego. Powyższe oznacza, że naruszono art. 122, 187 § 1, 191 Ordynacji podatkowej, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie odniósł się do wywodów strony zawartych w odwołaniu dotyczących zwolnienia z opodatkowania powierzchni zajętych pod rów melioracyjny czym naruszył zasadę przekonywania wyrażoną w art. 124 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie decyzji jest elementem składowym decyzji. Braku uzasadnienia bądź jego niepełności nie mogą zastąpić wskazane dopiero w odpowiedzi na skargę motywy działania organu.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło