I SA/Bd 747/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych obejmujących III i IV ratę łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007. oddala skargę I SA/Bd 747/08 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., zwane dalej Kolegium - decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie odmowy M. G. umorzenia zaległości podatkowych obejmujących III i IV ratę łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007. Kolegium w uzasadnieniu powtórzyło za organem I instancji, że materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że w sprawie przypadku nie zachodzi ważny interes podatnika, ani też interes publiczny, co w opinii organu oznacza, że zasadna jest odmowa umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący nie zgodził się z takim rozstrzygnięciem i złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Podniósł zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez zaliczenie do dochodów : udzielonych kredytów, jakie otrzymał w związku z klęskami żywiołowym, jak również strat poniesionych w związku z suszą z 2008 roku, jako dochodu w przeliczeniu na członka rodziny. Zakwestionował przeprowadzone czynności dowodowe w postaci przesłuchania świadków, które w jego opinii, nie miały nic wspólnego ze sprawą. Wskazał, że zostały złamane procedury prawne, zasady demokracji i praworządności. Podważył możliwość wykorzystania w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia, dokumentów dotyczących stanu technicznego dzierżawionych przez siebie budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy rozpoznając odwołanie strony wskazało, iż stosownie do art. 67b § 1 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) organ podatkowy, na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Organ podatkowy w związku z tym zobowiązany był ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki takie jak : ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. A następnie organ winien się odnieść do tego, czy sytuacja podatnika, na którą się powołuje, ustalona za pomocą dostępnych środków dowodowych, wyczerpuje wskazane dyrektywy wyboru i czy została spowodowana działaniem czynników, na które podatnik miał lub nie miał wpływu. Organ wskazał, że ważny interes podatnika zachodzi wówczas, gdy po uiszczeniu podatku nie będzie dysponował wraz z rodziną środkami na wyżywienie, mieszkanie, ubranie oraz inne potrzeby życiowe. Ważny interes podatnika to także zagrożenie utratą możliwości lub znacznym ograniczeniem możliwości zarobkowania (por. Komentarz do Ordynacji podatkowej pod red. C. Kosikowski, H Dzwonkowski, A Hachuła, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III w części dot. art. 67). Podstawy umorzenia zaległości podatkowej powinny nawiązywać do sytuacji finansowej podatnika i mieć na względzie ochronę minimalnego poziomu jego życia i członków rodziny, którym dostarcza środków utrzymania, a także uwzględniać możliwość kontynuacji działalności gospodarczej przez podatnika. Organ przywołał następnie przepis art. 122 cytowanej ustawy Ordynacja podatkowa, stanowiący zasadę prawdy materialnej, która to zasada służy zbudowaniu prawidłowej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego i odnosi się również do decyzji o charakterze uznaniowym. W ramach tego rodzaju decyzji organy podatkowe, ustalając okoliczności faktyczne sprawy, uprawnione są do własnej oceny interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika. O treści podstawy faktycznej orzeczenia oraz podejmowanego rozstrzygnięcia decydować jednak muszą każdorazowo okoliczności konkretnego przypadku, które dokładnie, a więc zgodnie z treścią art. 122 Ordynacji podatkowej, muszą być wyjaśnione przez organ prowadzący postępowanie. W opinii Kolegium Burmistrz N. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W ocenie organu odwoławczego doszedł do prawidłowego wniosku, mającego oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, na podstawie, którego uznano, iż w sprawie nie występuje zarówno ważny interes podatnika, jak też interes publiczny, przemawiający za udzieleniem stronie ulgi podatkowej. W opinii Kolegium decyzja uzasadniona została w sposób wnikliwy i wyczerpujący, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Decyzję podjęto po szczegółowej analizie sytuacji majątkowej strony oraz wszystkich okoliczności, na które strona powołała się w toku postępowania. Organ uwzględnił wszystkie wnioski dowodowe strony, a także przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe z urzędu. Organ odwoławczy stwierdził, opierając się o materiał dowodowy, że zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji nie zasługują na uwzględnienie. Organ podkreślił, że zgromadzone przez stronę oszczędności zostały ustalone na podstawie oświadczeń majątkowych, jakie strona będąc radnym złożyła w Starostwie Powiatowym w Ś. Dochód z gospodarstwa oszacowany został w przeliczeniu na członka rodziny podatnika po odliczeniu strat spowodowanych suszą z 2008 roku. Niezrozumiały jest zatem zarzut podatnika, że starty te zostały przedstawione jako jego dochód. Dopuszczenie z urzędu dowodów z przesłuchania świadków miało na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz ocenę, czy zachodzą przesłanki udzielenia ulgi podatkowej. Organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania, ani też zasad demokracji i praworządności, na które powołuje się skarżący w odwołaniu. Ocena stanu technicznego dzierżawionych przez stronę budynków miała na celu wykazanie, że podatnik świadomie zdecydował się na ponoszenie kosztów remontów i konserwacji dzierżawionych budynków, które wymagają dużych nakładów pieniężnych, co potwierdza przedłożony wraz z odwołaniem dokument opisujący stan techniczny tych budynków. Z tych powodów Kolegium orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Jednocześnie organ uznał, że organ I instancji odmawiając przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej nie wyszedł poza granice uznania administracyjnego. W skardze skierowanej do tut. Sądu strona podniosła, że jest ona krzywdząca, zaś sprawa rozpatrzona została pobieżnie. W ocenie skarżącego, w decyzji pominięto szereg istotnych dowodów, takich jak pismo skarżącego z dnia [...]r., w tym załączoną do tego pisma opinię wojewody z dnia [...] r. w sprawie klęski suszy w 2008 roku. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż z zarzutami skargi nie sposób się zgodzić. Sytuacja majątkowa strony, jak też wszelkie okoliczności, na które strona się powołała, w tym susza z roku 2008, zostały wzięte pod uwagę i rozważone w decyzji Burmistrza N. Kolegium uznało, że stan faktyczny w sprawie został ustalony w sposób wyczerpujący i wnikliwie rozpatrzony przez organ I instancji. Z tego względu w postępowaniu odwoławczym Kolegium oceniło, że nie zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego oraz, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z przepisami prawa. W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymuje stanowisko oraz argumentację prawną zawarte w zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Kolegium uznało, że przy wydaniu decyzji B. N nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania i w tym stanie rzeczy, w ocenie Kolegium, zachodziły przesłanki do utrzymania w mocy tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) (zwana dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269). Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe w sposób zasadny odmówiły stronie umorzenia zaległości podatkowych. Kwestię ulg w spłacie zobowiązań podatkowych reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm./, dalej Op. Z treści przepisu art. 67a § 1 pkt 3, w związku z art. 67 b § 1 pkt 2 ww. ustawy powołanego jako podstawa materialnoprawna zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych : • ważnym interesem podatnika • lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Takie sformułowanie przepisu przesądza o jego uznaniowości, co oznacza, że organ może a nie musi umorzyć zaległości podatnika. Zatem przepis art. 67a § 1 pkt 3 tejże ustawy dopuszcza możliwość m. innymi umorzeń w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zgodnie z przywołanym przepisem organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległość podatkową, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Należy zauważyć, że zaległość, stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania, dotyczy zaległości podatkowych obejmujących III i IV ratę łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007, w kwocie [...] zł. która to zaległość należy do źródeł dochodów własnych gminy. Organ zgodnie z zacytowanym przepisem art. 67 a § 3 może umorzyć zaległość – co oznacza, że Ustawodawca wyposażył organ w tzw. uznanie administracyjne pozwalające organowi nawet przy zaistnieniu przesłanki– ważnego interesu podatnika- rozstrzygnąć wbrew oczekiwaniu wnioskodawcy. Organ odwoławczy swą decyzję odmowną oparł na twierdzeniu, że w sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika. Z tym twierdzeniem organu należy się zgodzić, zważywszy na fakt, że przy ocenie interesu strony bada się sytuację majątkową podatnika . Jak wynika z załączonego do akt sprawy materiału dowodowego, zebranego w sposób wyczerpujący skarżący posiada dobrą sytuację majątkową. Podatnik posiada zabudowane gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha oraz dzierżawi od Agencji Nieruchomości Rolnych grunty wraz z budynkami o pow. [...] ha ponadto dzierżawi od ww. Agencji nieruchomość gruntową [...] ha w gminie B. Za rok 2006 otrzymał z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa płatności bezpośrednie w kwocie [...] zł. Z działalności agroturystycznej ( [...] pokoi) żona podatnika w roku [...] otrzymała dochód w wysokości [...] zł. oraz dochód z renty [...] zł. Podatnik z racji tego, że jest radnym otrzymał za rok [...] dietę w wysokości [...] zł. Z oświadczeń majątkowych za rok [...] i [...] r, wynika, że podatnik posiada dom o pow. [...] m2 o wartości około [...] zł. oraz mieszkanie o pow. [...] m2 – o wartości około [...] zł a także środki pieniężne w walucie polskiej na koniec roku [...] - [...] zł , a na koniec roku [...] strona miała środki pieniężne w wysokości [...] zł. co oznacza, że na przestrzeni roku doszło do przyrostu środków o [...] zł. Należy tu zauważyć, że w ww. latach podatnik poniósł duże straty w związku z suszą a później z zamarznięciem płodów rolnych. Ponadto podatnik posiada [...] samochody o wartości od [...] – [...] tys. każdy, samochód ciężarowy Star – [...] tys. [...] ciągniki , agregat uprawowy z [...]r. [...], przyczepy, [...] siewniki , [...] kultywatory i opryskiwacz. Podatnik na pytanie o kwotę dopłat bezpośrednich za rok 2007 - oświadczył, że nie pamięta tej kwoty. Zdaniem Sądu twierdzenie podatnika, że od [...]r. jego gospodarstwa rolne nie przynoszą żadnych zysków nie znajduje potwierdzenia w przedstawionych poniżej danych, zważywszy, że jak wynika z oświadczenia strony w roku [...] uprawiał [...] ha rzepaku ozimego, [...] ha pszenicy ozimej, [...] ha pszenżyta, [...] ha żyta , około [...]ha jęczmienia jarego, ok. [...] ha truskawek, [...] ha ziemniaków i około. [...] ha łąki. Reasumując należy zaznaczyć, że Instytucja umorzeń jest instytucją nadzwyczajną, co oznacza, że przesłanki warunkujące jej przyznanie także mają charakter wyjątkowy. Należy tu podkreślić, że ciężar dowodzenia, iż w sprawie zachodzi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny obciąża tę stronę, która z tego faktu zamierza wywodzić dla siebie korzystne skutki prawne. To oznacza, że to podatnik winien aktywnie uczestniczyć w postępowaniu dowodowym i przedstawiać z własnej inicjatywy takie okoliczności, które przemawiają za występowaniem ww. wskazanej przesłanki. Jak widać z akt administracyjnych organ uznał, że w sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika. A zatem organ odstąpił od uznania administracyjnego, stwierdzając po sprawdzeniu sytuacji majątkowej podatnika, że w sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika. Wniosek o umorzenie zaległości podatnik może składać nawet po uzyskaniu decyzji odmownej (która stała się prawomocna) , gdy w międzyczasie zaszły okoliczności uzasadniające umorzenie (III SA 398/99 wyrok NSA w warszawie z dnia 18 lutego 2000 r. Lex nr 40399 z tezą : "Odmowa umorzenia zaległości podatkowych (art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, czy art. 67 ordynacji podatkowej) nie stwarza stanu res iudicata i na podstawie powołanych przepisów można żądać umorzenia zaległości podatkowej tak długo, jak długo zaległość ta istnieje" Należy dodatkowo podkreślić, iż niniejsza sprawa w przypadku odmowy umorzenia zaległości nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej i wniosek o umorzenie przedmiotowej zaległości można składać, do czasu, gdy zaległość owa istnieje, co oznacza, że w przypadku pogorszenia sytuacji podatnika złożenie takiego wniosku będzie uzasadnione. Z uwagi na fakt, że średni dochód na członka rodziny kształtuje się w wysokości [...] zł. istnieje zatem możliwość uregulowania zobowiązań podatkowych. Na marginesie należy dodać, że podatnik korzystał w latach poprzedzających wniosek z wielu ulg( umorzenie [...] % zaległej raty podatku za rok [...] – [...] zł., umorzenie [...] % zaległej raty I i II za rok [...] – [...] zł.) oraz z uwagi na klęski żywiołowe otrzymał preferencyjne kredyty obrotowe z dopłatą oprocentowania udzielaną przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa ani materialnego ani procesowego, co oznacza, że skargę jako nieuzasadnioną Sąd oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).