I SA/Bd 749/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2008 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu W dniu 12 października 2007 r. J. M. złożył za pośrednictwem organu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B.. Organ odwoławczy w dniu 11 listopada 2007r. przekazał skargę wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zarządzeniem z dnia 05 grudnia 2007r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył termin rozprawy w sprawie przedmiotowej skargi na dzień 19 grudnia 2007r. o czym skarżący został skutecznie zawiadomiony w dniu 08 grudnia 2007r. Jednocześnie poinformowany został, iż stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe. W dniu 10 grudnia 2007r. skarżący złożył do Sądu wniosek o zmianę terminu rozprawy na termin późniejszy. W uzasadnieniu wskazał, iż jest kierowcą ciężarówki i w związku z charakterem wykonywanej pracy wyjeżdża za granicę. Wskazał również, że koniec roku powoduje zwiększenie ilości wyjazdów. W dniu 19 grudnia 2007r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o odroczenie terminu rozprawy. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę J. M. W dniu 31 stycznia 2008r. skarżący złożył w Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, składając jednocześnie wniosek o jego sporządzenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w związku z wykonywanym zwodem stale przebywa poza miejscem zamieszkania i o zapadłym w sprawie rozstrzygnięciu dowiedział się dopiero w 2008r. po powrocie do domu. Podniósł, iż nie był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika i gdyby był na rozprawie Sąd pouczyłby go o sposobie zaskarżenia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy skarżącemu winien być przywrócony terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zasadą jest, iż zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 141. § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2, który stanowi iż w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie wyrok zapadł w dniu 19 grudnia 2007r. w związku z czym termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia (z uwagi na fakt iż dzień 26 grudnia jest dniem ustawowo wolnym od pracy) upłynął z dniem 27 grudnia 2007r. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę na treść art. 6 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jeżeli więc wojewódzki sąd administracyjny w zawiadomieniu o rozprawie informuje stronę o tym, że jej obecność nie jest obowiązkowa, to konsekwentnie powinien pouczyć ją, że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie podlega doręczeniu stronie, a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia tego wyroku. W przedmiotowej sprawie w zawiadomieniu o terminie rozprawy, które skarżący odebrał zawarto pouczenie w którym umieszczono m.in. zapis: 1. "Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. 2. Sentencji wyroku ogłoszonego na rozprawie nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie, z wyjątkiem strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego która była nieobecna na rozprawie z powodu pozbawienia wolności. 3. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną." W związku z powyższym w ocenie Sądu skarżący posiadał wiedzę o konsekwencjach niedochowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w właściwym terminie. W świetle postanowień zawartych w art. 87 oraz w art. 86 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ww. ustawy). Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ponadto o braku winy w uchybieniu terminu można dowodzić wyłącznie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2005r. sygn. akt II FZ 672/2005 oraz z dnia 02.10.2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 nr 23 str. 1059). Zauważyć bowiem należy, że art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to zatem Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22.07.1999 r., sygn. akt I PKN 273/99, OSNAP 2000 nr 20, poz. 757). W tym miejscu Sąd pragnie przywołać również postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r. sygn. akt I SAB/Wa 78/2005, w którym czytamy -brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając na uwadze powyższe wywody, rozpatrując złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę braku winy Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie kryterium to nie zostało przez stronę spełnione. We wniosku z dnia 10 grudnia 2007r. o zmianę terminu rozprawy skarżący podnosi argument częstych wyjazdów zagranicznych. Z kontekstu tej wypowiedzi wynika, że pobyty skarżącego za granicą mimo, iż częste wiązały się z okresami pobytu w kraju (związanymi choćby z koniecznością rozpoczęcia realizacji kolejnego zlecenia). Jednocześnie w związku z okresem świątecznym z całą pewnością skarżący przebywał w miejscu zamieszkania. Nie posiadając wiedzy o sposobie rozpatrzenia jego wniosku o zmianę terminu rozprawy, znając konsekwencje wynikające z niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia winien dla ochrony własnych interesów wykazać minimalne choć zainteresowanie swoją sprawą ( mógł on np. telefonicznie uzyskać informację o wyniku rozprawy). Data złożenia wniosku o przywrócenie terminu – 31 stycznia 2008r. świadczy o tym, że nie dochował należytej staranności w tym zakresie. Sąd pragnie w tym miejscu przywołać postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 02 czerwca 1997r. sygn. akr I PKN 194/97, w którym stwierdzono, iż nieobecność na rozprawie w sytuacji gdy strona mogła dowiedzieć się o tym, że zapadł na niej wyrok, nie usprawiedliwia spóźnienia w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu żądania doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem. Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 86 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.