I SA/Bd 750/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-12-15
Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Mirella Łent, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2011 r. uległo przedawnieniu, mimo doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przez organ inny niż prowadzący postępowanie wymiarowe?Ratio decidendi
Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2011 r. uległo przedawnieniu, ponieważ doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, który nie prowadził postępowania wymiarowego, nie było skuteczne i nie spowodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Rozliczenie za grudzień 2011 r. jest prawidłowe, ponieważ nie objęto go zarzutem przedawnienia.Stan faktyczny
Spółka Z.M. "S.-M." Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2011 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego do przeniesienia za grudzień 2011 r. Organy zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup blachy stalowej, uznając, że transakcje nie były rzeczywiste i spółka nie dochowała należytej staranności. Spółka zarzuciła m.in. przedawnienie zobowiązania podatkowego oraz naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej miesięcy od stycznia do listopada 2011 r. i oddalił skargę w pozostałej części (dotyczącej grudnia 2011 r.). Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie sędzia WSA Mirella Łent (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Z.M. " S. -M." Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części za miesiące od stycznia do listopada 2011 r., 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.na rzecz Z.M. " S. -M." Sp. z o.o. w B. kwotę 18.036,00 zł (osiemnaście tysięcy trzydzieści sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2011r. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc grudzień 2011r. Organ zakwestionował na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia [...] marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dotyczących zakupu blachy stalowej na wartość ogółem netto [...] zł, podatek VAT [...] zł. Zdaniem organu, ww. faktury wystawione przez S.-M. Sp. z o.o. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Ponadto skarżąca spółka błędnie wykazała wartości wynikające z rejestrów dotyczących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i dokonała nieprawidłowego zaokrąglania kwot wynikających z rejestrów zakupów i sprzedaży.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego, pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2011r. rozpoczął swój bieg z dniem [...] stycznia 2012r. i upływałby z dniem [...] grudnia 2016r. Natomiast pięcioletni okres przedawnienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc grudzień 2011r., rozpoczął swój bieg z dniem [...] stycznia 2013r. i upływałby z dniem [...] grudnia 2017r. Organ stwierdził jednak, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") w związku z doręczeniem spółce przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] września 2016r. zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2011r. z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie postępowanie było prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., natomiast organem zobowiązanym (na podstawie art. 70c O.p.) do zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B.. Nadto w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych brak było pełnomocnictwa ogólnego złożonego przez spółkę, ustanawiającego pełnomocnika do reprezentowania podatnika. W związku z tym - zdaniem organu odwoławczego - nie było podstaw aby przyjmować, że zawiadomienie o którym mowa w art. 70c O.p. należało doręczyć pełnomocnikowi, a nie spółce. Inny organ prowadził postępowanie wymiarowe, a inny był zobowiązany do dokonania czynności określonej w art. 70c O.p. W konsekwencji doręczenie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. ww. zawiadomienia bezpośrednio spółce nie narusza prawa. Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest w takiej sytuacji pismem procesowym doręczanym w toku i w ramach toczącego się postępowania.
Następnie organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż dostawca M.-G. oraz podmioty, które miały rzekomo dostarczać towar dla tej spółki, uczestniczyły w procederze wprowadzania do obrotu wyłącznie "pustych" faktur VAT na sprzedaż blachy stalowej, tj. bez pokrycia w towarze. Jednocześnie w toku postępowania skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych dowodów podważających stwierdzony w powyższych decyzjach stan faktyczny. Stąd zasadnym było ustalenie, że zakwestionowane faktury VAT wystawione przez M.-G. nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży. Zdaniem organu, ani spółka M.-G., ani jej "dostawcy", którzy mieli rzekomo uczestniczyć w obrocie blachą stalową, tj.: S. E. sp. z o.o. oraz S. sp. z o.o. nie posiadały zaplecza pozwalającego na prowadzenie tego typu działalności gospodarczej, a zgromadzone dowody dotyczące transakcji spółki M.-G. ze spółką S. potwierdzają, iż dostawy blachy między tymi podmiotami nie zostały przeprowadzone.
Organ wywiódł w konkluzji, iż zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca nie przeprowadziła działań mieszczących się w pojęciu należytej staranności. Spółka S.-M. miała wszelkie dane, by prawidłowo ocenić wiarygodność kontrahenta i odstąpić od transakcji mających na celu oszustwo podatkowe z wykorzystaniem nierzetelnych dokumentów sprzedaży. Weryfikacja kontrahenta pod kątem możliwości dysponowania towarem i analiza wszystkich okoliczności towarzyszących zawieranym transakcjom nie wymagała podjęcia przez spółkę wyjątkowych działań, a jedynie kierowania się rozsądkiem, regułami doświadczenia życiowego i zasadami ograniczonego zaufania kupieckiego, obowiązującymi w obrocie gospodarczym. Zdaniem organu, pracownicy spółki S.-M. mieli świadomość, że spółka M.-G. nie posiadała: magazynów odpowiednich do składowania blachy stalowej, zaplecza transportowego oraz nie zatrudniała odpowiedniej ilości pracowników.
W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i uznał, że zasadnie było na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT odmówienie stronie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistego przebiegu operacji.
W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie:
- art. 120 w zw. z art. 208 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w obrocie prawnym decyzję organu pierwszej instancji w zakresie zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2011r. po przedawnieniu zobowiązania podatkowego za ten okres oraz przy obowiązku umorzenia postępowania za okres objęty przedawnieniem;
- art. 120 w zw. z art. 15 § 1 w zw. z art. 70c O.p. poprzez uznanie, że zawiadomienie dokonane przez organ z naruszeniem właściwości rzeczowej, z pominięciem pełnomocnika ustanowionego w sprawie, jest skuteczną czynnością powiadomienia wywołującą skutki prawne w postaci zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
- art. 120 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w celu udowodnienia z góry założonej tezy, niezebranie całego materiału dowodowego, pominięcie istotnych elementów stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez stronę;
- art. 120 w zw. z art. 123 i art. 188 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę na udowodnienie okoliczności istotnych dla prowadzonego postępowania i podważającego ustalenia w zakresie stanu faktycznego dokonanego przez organ pierwszej instancji;
- art. 120 i art. 121 w zw. z art. 191 oraz art. 194 § 1 i art. 193 § 2 O.p. w zw. z art. 99 ust. 12 ustawy o VAT, poprzez dokonanie oceny zebranego materiału z przekroczeniem granicy swobody oceny materiału dowodowego, z naruszeniem obowiązku budowania zaufania do organów podatkowych, z pominięciem istotnych materiałów zebranych w postępowaniu, pogwałceniem domniemania rzetelności prowadzonych ksiąg podatkowych i rzetelności złożonych deklaracji;
- art. 120 w zw. z art. 210 § 4 O.p. poprzez niepełne uzasadnienie faktyczne przedmiotowej decyzji, pominięcie bez uzasadnienia istotnych okoliczności faktycznych i materiałów zebranych w postępowaniu;
- art. 120 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez zastosowanie normy prawnej w stanie faktycznym sprzecznym z jej hipotezą;
- art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 2 lit. a szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1997r. w sprawie harmonizacji ustawodawstwa państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej dyrektywą Rady 2002/38/WE z dnia 7 maja 2002r., poprzez pozbawienie skarżącej prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zapłaconego przez skarżącą, wynikającego z faktur otrzymanych przez skarżącą, naruszenie fundamentalnej zasady neutralności podatku od towarów i usług dla podatnika.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację w niej zawartą.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2017r. Spółka podtrzymała zarzuty oraz zaprezentowaną w skardze argumentację. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu w przedmiocie zagadnienia przedawnienia zobowiązania. Zarzuciła błędy w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym wskazując w tym zakresie m.in. na błędy w rozliczeniu materiału zużytego do produkcji wózków. Nie zgodziła się również z tezą o braku po stronie skarżącej należytej staranności przy dokonywaniu spornych transakcji.
Wyrokiem z dnia 5 września 2017r. sygn. akt I SA/Bd 672/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółki. Rozpatrując wniesioną skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 września 2020r. sygn. akt I FSK 1949/17 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Sąd uwzględnił skargę kasacyjną w zakresie zarzutu związanego z przedawnieniem zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2011r. i nie uwzględnił skargi kasacyjnej w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie rozstrzygnięcia co do miesięcy od stycznia do listopada 2011r., natomiast nie narusza prawa w rozliczeniu za grudzień.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 - t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 – t.j., dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2020r., I FSK 1949/17, w którym uznano skargę kasacyjną za zasadną.
Stosownie do art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie wykładnią oznacza, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznawał sprawę (art. 183 p.p.s.a.) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie, sąd pierwszej instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168 § 3 p.p.s.a., art. 183 § 1 p.p.s.a. i art. 190 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 15 września 2020r., II GSK 244/20). Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wskazał naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 2020r., I GSK 853/17, z przepisu art. 153 p.p.s.a. wynika, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Jak wskazano w wyroku, skoro w przedmiotowej sprawie ustanowionemu przez Spółkę pełnomocnikowi nie doręczono zawiadomienia z [...] września 2016r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w stosunku do reprezentowanego przez niego podatnika, nie nastąpiło tym samym zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT od stycznia do listopada 2011r. na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie organ podatkowy nie wskazał na wystąpienie innej niż określona w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego, nie twierdził też, że bieg tego terminu uległ przerwaniu, zatem uznać należy, iż zobowiązanie w podatku VAT za miesiące od stycznia do listopada 2011r. uległo przedawnieniu.
Zatem pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2011r. rozpoczął swój bieg z dniem [...] stycznia 2012r. i upływał z dniem [...] grudnia 2016r. Natomiast pięcioletni okres przedawnienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc grudzień 2011r., rozpoczął swój bieg z dniem [...] stycznia 2013r. i upływał z dniem [...] grudnia 2017r. Jako, iż jak wskazano powyżej z uwagi na nieskuteczność doręczenia zawiadomienia nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia przyjąć należy, że zobowiązania podatkowe za miesiące od stycznia do listopada uległy przedawnieniu.
Natomiast w kwestii rozliczenia zobowiązania za grudzień 2011r., którego nie dotyczą tezy sformułowane w przywołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że autorowi skargi kasacyjnej nie udało się skutecznie podważyć ustaleń organów zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji i przyjętych jako podstawa rozstrzygnięcia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku ustosunkował się do sposobu ustalenia stanu faktycznego uznając trafnie, że został ustalony zupełnie, a oceniony w sposób spójny i logiczny. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2016r. (k.3013-3014, t. 10/11) odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu organizacji produkcji ze specjalnością obróbka skrawaniem w celu przygotowania analizy ilości niezbędnych blach stalowych dla wyprodukowania dostarczonych wózków jezdnych oraz dostarczonych konstrukcji stalowych dla innych kontrahentów z uwzględnieniem ilości sprzedanego przez Spółkę złomu stalowego w 2011r. Organ uzasadnił swoje stanowisko tym, że okoliczność, iż M.-G. nie była w posiadaniu blachy stalowej jednoznacznie wykazano. Udowodniono też, że rzekomi dostawcy do M.-G. także jej nie posiadali. W związku z tym nie ma znaczenia ile ton blachy stalowej było ujętych na wystawionych przez M.- G. fakturach, jak również nie zaprzecza to ilości wyprodukowanych w 2011r. dla P. ram wózków. Jednak nie zmienia to faktu, że blacha do ich wyprodukowania nie pochodziła od Spółki M.-G.. Podkreślono też, że prezesi Spółek, które miały być dostawcami do M.-G. zeznali pod odpowiedzialnością karną, że nie handlowali blachą stalową, a prowadzona przez nich działalność gospodarcza była fikcyjna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organ podał przyczyny, z powodu których odmówił uwzględnienia wniosku, a przedstawiona argumentacja nie budzi zastrzeżeń w świetle zebranego materiału dowodowego i tym samym nie narusza art. 188 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji trafnie również zwrócił uwagę na brak niczym nie ograniczonego obowiązku poszukiwania środków dowodowych przez organy. Strona skarżąca zupełnie pomija ustalenia dowodowe dokonane przez organy i ocenione przez Sąd pierwszej instancji, z których wynika, iż kontrahent skarżącej – spółka M.-G. – w 2011r. nie dokonał na jej rzecz dostaw blachy stalowej, tak więc czynności wykazane w fakturach wystawione przez ten podmiot nie zostały faktycznie wykonane. Pogląd ten wzmacniają ustalenia dotyczące rzekomych dostawców blachy stalowej do M. – G.. Sp. z o.o. – spółek S. E. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o. oraz S. Sp. z o.o. Strona skarżąca konsekwentnie zarzucając braki dowodowe zdaje się nie dostrzegać tych okoliczności i faktu, że kwestie te dostatecznie wyjaśniono w toku postępowania podatkowego oraz zostały one prawidłowo ocenione przez Sąd pierwszej instancji mimo, że niezgodnie z wolą skarżącego.
Celem postępowania dowodowego jest odpowiedź na pytanie, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada pod określoną normę podatkowego prawa materialnego. Z obowiązku tego Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiązał się prawidłowo. Należy wskazać, iż ocena zebranego materiału dowodowego była spójna i logiczna, odtworzono przebieg i ciąg zdarzeń w sprawie, sposób przemieszczania towarów, dokonano próby odtworzenia przebiegu operacji, oceny okoliczności ekonomicznych i prawnych w zakresie kwestionowanych transakcji. Sąd pierwszej instancji odniósł się do podnoszonych przez stronę w skardze zarzutów i wskazał, iż w sprawie organy ponad wszelką wątpliwość dowiodły, że strona skarżąca dokonała odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż przywołane na nich podmioty nie wykonały czynności w nich wskazanych. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zarzucanych w skardze kasacyjnej uchybień dotyczących prawidłowości przebiegu postępowania dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 6 września 2017r., I SA/Bd 672/17, ostatecznie zgodził się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że zebrany materiał dowodowy przesądza, iż Spółki M.-G., S. E., S., a także S. /N. nie dokonywały transakcji obrotu blachą stalową. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że ww. podmioty nie prowadziły działalności gospodarczej, uczestniczyły jedynie w tworzeniu faktur na sprzedaż blachy stalowej, które faktycznie nie stanowiły odzwierciedlenia realnych transakcji. Spółki te nie sprzedały i nie dostarczały do skarżącej Spółki S.-M. żadnego towaru, gdyż nim nie dysponowały. Spółki te nie przedłożyły żadnej dokumentacji; Spółka S. po zmianie udziałowca na obywatela [...] M. B. nie przedłożyła dokumentów do kontroli. W podobny sposób działały Spółki S. a następnie N. , po przejęciu udziałów i zmianie Prezesa Zarządu z J. G.. Po zmianie siedziby nie dopełniły obowiązku przerejestrowania działalności do właściwego urzędu skarbowego, w ten sposób unikając kontroli podatkowej oraz nie składając deklaracji podatkowych. Spółka M.-G. nie była w posiadaniu blachy stalowej, którą miałaby sprzedać skarżącej Spółce, bowiem nie ma dowodów, aby dysponowała tym towarem. Wskazywała, że towarem fizycznie nie dysponowała, ponieważ "szedł" on bezpośrednio do Spółki skarżącej. Tymczasem jak wynika z materiału dowodowego kolejne Spółki wymienione w łańcuchu dostaw także nim nie dysponowały. W ramach postępowania kontrolnego zgromadzono wiele dowodów, które nie potwierdziły przeprowadzenia transakcji obrotu blachą stalową, tj. dotyczące transportu, kierowców, rozładunku, przeładunku, posiadanych urządzeń, placów, magazynów, liczby pracowników. Zarówno Spółka M.-G., jak i wskazani rzekomi jej dostawcy, którzy mieli dostarczać blachę bezpośrednio do Skarżącej, żadnej blachy nie posiadali. Działalność tych podmiotów w zakresie obrotu blachą stalową ograniczała się do wystawiania faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistych operacji gospodarczych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w sprawie wyroku jasno tez uznał w zakresie art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a i pkt 4a ustawy o podatku od towarów i usług, iż trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ocenił okoliczności i dowody w sprawie, pod kątem wykazania przez organ podatkowy świadomości strony skarżącej uczestniczenia w oszustwie podatkowym i w dalszej kolejności prawa strony skarżącej do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT niedokumentujących rzeczywistych transakcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 6 września 2017r., I SA/Bd 672/17, uznał, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwalało stwierdzić, że strona skarżąca wiedziała lub powinna wiedzieć, że transakcje potwierdzone zakwestionowanymi fakturami VAT stanowiły oszustwo i nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń. Zasadnie uznano, że skarżąca Spółka nie dołożyła należytej staranności, aby w jakikolwiek sposób sprawdzić Spółkę M.-G. jako dostawcę blachy stalowej na rynku. Trafnie wskazano na takie okoliczności, jak funkcjonowanie skarżącej na rynku od wielu lat i niewątpliwie posiadanie wiedzy co do branży konstrukcji stalowych. W związku z tym elementarnym obowiązkiem było sprawdzenie kontrahenta, tym bardziej, gdy dotyczy to podmiotu nieznanego jako dostawcy blachy stalowej, a wyłącznie jako dostawcy śrub. Skarżąca też miała wiedzę, co do konieczności uzyskania od dostawcy rzetelnych certyfikatów, a których zabrakło w niniejszej sprawie. Co więcej kontrahent ten oferował blachę po cenie wyższej niż kontrahent sprawdzony, od którego skarżąca nabywała blachę po cenie niższej. Sąd pierwszej instancji miał podstawy aby zgodzić się z organami, że zachowania skarżącej nie można postrzegać jako zgodnego z zasadami ostrożności kupieckiej, racjonalności doboru i weryfikacji kontrahenta. Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług.
Mając treść uzasadnień zarówno wyroku sądu pierwszej jak i drugiej instancji, obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ponownie rozpoznając sprawę i kontrolując zaskarżoną decyzję, którą objęto wszystkie miesiące 2011r. po uwzględnieniu okoliczności i oceny sprawy przedstawionej powyżej, doszedł do przekonania, że rozliczenie za grudzień 2011r., jako nieprzedawnione, jest prawidłowe w świetle prawa.
Mając na względzie powyższe oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i nast. p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło