I SA/Bd 754/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-02-19

Skład orzekający: Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzedniego, prawomocnie odrzuconego wniosku?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej ani nie przedstawiła nowych okoliczności faktycznych uzasadniających odmienną ocenę jej zdolności płatniczych w stosunku do prawomocnie odrzuconego wcześniejszego wniosku. Sąd, rozpoznając kolejny wniosek, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej zawartej w prawomocnym postanowieniu, chyba że nastąpiły zmiany okoliczności sprawy, np. pogorszenie sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie odrzucony postanowieniem z dnia 08 listopada 2013 r. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie wskazując jednak na zmianę swojej sytuacji materialnej ani nowych okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2013r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W urzędowym formularzu PPF skarżąca podała, że od [...] do [...] odbywa staż w [...] i z tego tytułu otrzymuje stypendium w kwocie [...]zł. Opisując swój stan rodzinny i majątkowy oświadczyła, że nie posiada innych osób na swoim utrzymaniu, nie dysponuje żadnym majątkiem, a z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej. Zarządzeniem z dnia 08 października 2013r. zobowiązano skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, że połowę stypendium otrzymywanego z tytułu odbywanego staży przeznacza na utrzymanie mieszkania, natomiast pozostałą cześć na zakup żywności i lekarstw. Jednocześnie oświadczyła, że nie posiada informacji o sytuacji finansowej męża. W załączeniu strona przedłożyła: zaświadczenie o wysokości czynszu, kartę informacyjną z pobytu w szpitalu, decyzję o przyznaniu stypendium, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz umowę rozdzielności majątkowej zawartej w formie aktu notarialnego. Postanowieniem z dnia 08 listopada 2013r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec nieuiszczenia należnego wpisu postanowieniem z dnia 22 stycznia 2014r. tut. Sąd odrzucił skargę. W dniu 14 lutego 2014r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącej złożony na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek skarżąca ponownie wskazała, że z mężem posiada rozdzielność majątkową. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności. Odbywa staż w [...] i z tego tytułu otrzymuje stypendium w kwocie [...] zł. Oświadczyła, że jest zameldowana w mieszkaniu męża i ponosi połowę wydatków na utrzymanie mieszkania. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżąca w rozpoznawanej sprawie wystąpiła już z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sadowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy, prawomocnym postanowieniem z dnia 08 listopada 2013r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, a postanowienie to nie upadło na skutek wniesienia sprzeciwu. Prawomocność orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie wyklucza oczywiście możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy. Warto jednak wspomnieć, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Referendarz sądowy, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może zatem odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje natomiast art. 165 p.p.s.a., jednakże pod warunkiem wykazania, że nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Tymczasem w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wskazała na zmianę swojej sytuacji materialnej ani nie wykazała nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska, co do oceny zdolności płatniczych strony. Nie wskazała również informacji dotyczących sytuacji materialnej męża (z którym jak wskazała pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej), których brak legł u podstaw oddalenia jej wcześniejszego wniosku. Skarżąca nie powołała się zatem na żadne nowe okoliczności, które dawałyby możliwość odmiennej oceny sytuacji osobistej i materialnej niż dokonana w postanowieniu z dnia 08 listopada 2013 r. Skoro zaś skarżąca nie wykazała zmiany okoliczności faktycznych warunkujących uznanie, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., ponownie należało odmówić stronie przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło