I SA/Bd 756/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 20 kwietnia 2017r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 15 maja 2017r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 23 maja 2017r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał "uzasadnienie wniosku zgodnie z ostatnim wnioskiem złożonym do WSA w Bydgoszczy". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca w przedmiotowym wniosku oraz w poprzednim wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł netto. Jako majątek wnioskodawca wskazał mieszkanie o pow. [...] m˛. Skarżący oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazał, że ponosi miesięczne koszty związane ze spłatą kredytów w kwocie [...]zł; czynsz [...] zł; media [...] zł; koszty leczenia [...] zł; ubezpieczenie [...] zł; zajęcie komornicze [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś przepis ten wyraźnie wskazuje, że w takiej sytuacji wnioskodawca powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł miesięcznie. Po odliczeniu kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania [...] zł (czynsz oraz media) oraz zajęciem komorniczym [...] zł do dyspozycji skarżącego oraz jego żony pozostaje kwota [...]zł. Skarżący bez wątpienia ponosi koszty związane z zakupem środków czystości, higieny, odzieży, żywności oraz leków. Jednakże we wniosku skarżący nie wskazał, że jego sytuacja jest wyjątkowa, a koszty wskazane powyżej ponoszą wszyscy obywatele. Zatem skarżący nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Podkreślenia również wymaga, że aktualnie koszty sądowe sprowadzają się do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie [...]zł. Mając na uwadze uzyskiwany przez skarżącego oraz żonę skarżącego dochód, przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem wnioskodawca ma możliwość jednorazowo opłacić koszty związane z wniesieniem zażalenia. Wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06). Zdaniem orzekającego podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika. W pierwszej kolejności wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania nie ma procesowej konieczności powoływania zawodowego pełnomocnika, albowiem na postanowienie Sądu z dnia [...] maja 2017r., którym odrzucono skargę strony przysługuje zażalenie, o czym skarżący został pouczony, a czynność ta nie jest obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim. Po drugie regularne spłacanie rat kredytu (1200 zł miesięcznie) nie może korzystać z pierwszeństwa przed zapewnieniem środków finansowych na prowadzenie postępowania sądowego, które to sam skarżący zainicjował. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Po trzecie jak wynika z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) wynagrodzenie pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym przed sądem II instancji wynosi 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt d). Tym samym skoro skarżący uważa, że powinien być reprezentowany przez zawodowego pełnomocnictwa (jego udział nie jest obligatoryjny) to mając na uwadze wyżej przytoczone okoliczności jest w stanie sam wygospodarować stosowne środki celem pokrycia jego ewentualnego wynagrodzenia. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.