I SA/Bd 759/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-12-16
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie podatkowej ze względu na trudną sytuację majątkową uniemożliwiającą poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, wykazując pogorszenie sytuacji majątkowej i niemożność poniesienia kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek o prawo pomocy należy rozpatrywać łącznie z wcześniejszym zwolnieniem od kosztów sądowych, które potwierdziło brak możliwości finansowych strony.Stan faktyczny
B.O. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej podatku dochodowego za 2006 rok. Wskazała na pogorszenie sytuacji materialnej gospodarstwa domowego, w tym wzrost wydatków po urodzeniu wnuka, przy niezmienionych dochodach. Wnioskodawczyni wraz z mężem wspiera finansowo córkę z niepełnosprawnym dzieckiem, a jedyny majątek stanowi mieszkanie. Wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanowił ustanowić adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w B.
I SA/Bd 759/10
UZASADNIENIE
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 września 2010 r. B.O. została w tej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Pismem z 28 października 2010 r. zwróciła się ponownie o przyznanie prawa pomocy. Wnosząc o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata P.S. z ORA w B. podała, że sytuacja materialna gospodarstwa domowego, do którego zalicza również córkę i jej dzieci, uległa pogorszeniu. W następstwie urodzenia wnuka we wrześniu tego roku wzrosły wydatki rodziny, lecz dochody niezmiennie wynoszą 4.440,35 zł brutto. Skarżąca nadal utrzymuje się z renty, emerytura męża wynosi 2.180,48 zł, a pensja córki 1.600 zł. Wnioskującą obciążają zobowiązania kredytowe, a jedyny majątek stanowi mieszkanie.
W sprawie zważono, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Modele postępowań sądowych respektują regułę, według której koszty sądowe ponosi ta strona, której działanie spowodowało ich powstanie (art.199 p.p.s.a.). Odstępstwem od niej jest instytucja pomocy prawnej mająca na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z art. 245 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje ustanowienie adwokata. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżąca winna uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie oceniono, że strona spełnia przesłanki dla uwzględnienia żądania. Rozpatrując przedmiotowy wniosek o ustanowienie adwokata należy mieć na uwadze postanowienie referendarza sądowego, którym stronę zwolniono od kosztów sądowych. W postanowieniu tym, po przeanalizowaniu zaprezentowanej sytuacji majątkowej i finansowej wskazano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie możliwości płatniczych ubiegającej się. Istotne znaczenie dla pozytywnej oceny wniosku miało ustalenie, że wnioskująca wraz z mężem wspomagają finansowo córkę znajdującą się w szczególnych okolicznościach życiowych zdeterminowanych niepełnosprawnością dziecka. Zasadnie zatem udzielono zainteresowanej pomocy prawnej poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłat należnych za czynności podejmowane przez Sąd.
Należy również zauważyć, że strona w kolejnym wniosku podniosła, że jej stan majątkowy oraz możliwości płatnicze od 23 września 2010 r. tj. od dnia zwolnienia od kosztów sądowych, uległy pogorszeniu. Ponowny formularz PPF zawiera podobne informacje o stanie majątkowym, jednakże możliwości płatnicze gospodarstwa domowego zostały ograniczone z powodu urodzenia wnuka. W takich okolicznościach sprawy przyjąć należy, że sytuacja majątkowa strony nie uległa poprawie. Skarżąca dysponując dochodem z tytułu renty przyznanej w następstwie choroby nowotworowej, stara się z mężem, w miarę możliwości, pomagać córce, której dochody nie są wygórowane, a niepełnosprawność wnuczki wymusza ponadstandartowe wydatki, którym K.B., bez wsparcia rodziców, nie jest w stanie podołać samodzielnie.
W kontekście zatem powyższego referendarz uwzględnił kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, dochodząc do przekonania, że B.O. nie jest w stanie partycypować także w kosztach opłacenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu.
Z tych powodów, mając na uwadze ratio legis prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło