I SA/Bd 761/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-01-30

Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka miała prawo do żądania dopłat do ulgowych przejazdów na podstawie umowy o dowóz uczniów, a w konsekwencji czy kwota dotacji udzielona na podstawie wystawionych biletów miesięcznych podlega zwrotowi jako nienależnie pobrana?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedmiotem umowy zawartej między spółką a gminą nie była sprzedaż biletów miesięcznych, lecz usługa dowozu uczniów rozliczana według liczby przejechanych kilometrów. W związku z tym spółka nie miała prawa do ubiegania się o dopłaty do ulgowych przejazdów na podstawie wystawionych biletów, które nie zostały faktycznie sprzedane. Kwota dotacji pobrana bez podstawy prawnej podlega zwrotowi wraz z odsetkami od dnia stwierdzenia nieprawidłowości.
Stan faktyczny
Spółka K. zawarła z Gminą P. umowę na dowóz uczniów do szkół w roku szkolnym 2014/2015, rozliczaną według liczby przejechanych kilometrów. Spółka wystawiła bilety miesięczne z ulgą 49%, które jednak nie zostały faktycznie sprzedane gminie ani placówkom oświatowym. Organ stwierdził, że spółka nienależnie pobrała dotacje na podstawie tych biletów i nakazał ich zwrot wraz z odsetkami. Spółka zaskarżyła decyzję, kwestionując ustalenia organów i wskazując na spełnienie warunków do uzyskania dopłat.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę i oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia nienależnie pobranej kwoty dotacji podlegającej zwrotowi 1. oddala skargę, 2. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. Marszałek Województwa K. określił spółce "K. " sp. z o.o. w J. (skarżącej/spółce): kwotę dotacji w wysokości [...] zł, o którą spółka wnioskowała bez podstawy prawnej, za okres od sierpnia 2014 r. do czerwca 2015r., kwotę dotacji w wysokości [...] zł, której wypłata została wstrzymana decyzjami Zarządu Województwa K. z dnia [...].06.2015 r., [...].06.2015 r. oraz [...].07.2015 r. i zaliczyć ww. kwotę na poczet należności określonej w pkt 1, kwotę dotacji w wysokości [...] zł pobraną nienależnie przez spółkę za okres od sierpnia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. podlegająca zwrotowi na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa K. W uzasadnieniu wskazano, że spółka realizowała na terenie gminy P. usługę polegającą na dowozie uczniów z terenu gminy P. do szkół i oddziałów w roku szkolnym 2014/2015 na podstawie umowy, której przedmiotem nie był zakup biletów miesięcznych dla uczniów. W ocenie organu jedynie przy nabywaniu przez gminę biletów miesięcznych dla uczniów w celu wykonania obowiązku szkolnego określonego w art. 14a ust. 3 oraz art. 3 ustawy z dnia [...] września 1991 r. o systemie oświaty uwzględnia się ulgi z art. 5 ust. 1 ustawy o ulgowych przejazdach. Organ przedstawił zgromadzone w sprawie dokumenty. W ocenie organu Spółka przedstawiała do refundacji bilety miesięczne, które w rzeczywistości nie zostały sprzedane, a jedynie wyemitowane na potrzeby organu sprawdzającego zasadność ubiegania się o dotację do biletów ulgowych. Organ zauważył ponadto, że wartość faktur wystawionych za poszczególne miesiące realizacji umowy przez spółkę na szkoły z Gminy P. jest niższa, niż wynikałoby to z przemnożenia liczby biletów "zamówionych" przez cenę biletu miesięcznego wg aktualnego cennika/cenników. Organ przedstawił wyliczenia, które wskazują, że suma wartości sprzedaży wydrukowanych bez podstawy prawnej biletów miesięcznych i wartości faktur wystawionych przez spółkę na szkoły z Gminy P. wynosiła [...] zł. Tymczasem wartość wydrukowanych biletów miesięcznych (393.651,15 zł = 51%) i odpowiadającej im dopłaty (378.213,85 zł = 49%) wyniosła [...] zł. Kwoty te nie są tożsame, co zdaniem organu potwierdza fakt, że gmina P. nie nabywała biletów miesięcznych dla uczniów, lecz' usługę przewozu uczniów rozliczaną wg liczby przejechanych kilometrów i stawki za 1 km. W ocenie organu spółka występowała do Marszałka Województwa K. za okres sierpień 2014 – czerwiec 2015 o dotację z tytułu sprzedaży biletów miesięcznych z ulgą ustawową 49% (kategoria ulgi: uczeń) bez podstawy prawnej w łącznej kwocie [...]zł, w tym kwotę dotacji w wysokości [...] zł za okres od sierpnia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. pobrała nienależnie. Kwota dotacji w wysokości [...] zł została wstrzymana decyzjami Zarządu Województwa K. z dnia [...] czerwca 2015 r., [...] czerwca 2015 r. oraz [...] lipca 2015 r. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 6, 7, 8, 10, 77, 78, 79 w zw. z art. 80 i art. 107 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego: ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, przepisów ustawy o finansach publicznych oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji w całości i określiło, że: - kwota dotacji w wysokości [...] zł pobrana nienależnie przez spółkę za okres od sierpnia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. podlega zwrotowi na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa K. , - termin, od którego nalicza się odsetki, naliczane jak od zaległości podatkowych, liczony jest od stwierdzenia okoliczności pobrania nienależnej dotacji tj. od dnia [...] października 2015 r. do dnia zapłaty zaległości. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1138) regulujące uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego w regularnych przewozach osób, wykonywanych przez uprawnionych przewoźników kolejowych i autobusowych oraz określające zasady rekompensowania przewoźnikom kosztów związanych z finansowaniem ustawowych uprawnień do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów. Ponadto przywołano przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Organ wskazał, że spółka podpisała z Samorządem Województwa K. umowy, w których określono zasady przekazywania przewoźnikowi wykonującemu krajowe autobusowe przewozy pasażerskie dopłat do tych przewozów z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w przewozach pasażerów. Umowa nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. dotyczyła roku 2014, a umowa nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. dotyczyła roku 2015. Na podstawie tych umów spółka mogła dochodzić dopłat na pokrycie strat poniesionych przez przewoźnika w wyniku sprzedaży biletów w komunikacji publicznej osobom uprawnionym do ulg ustawowych. Zgodnie z treścią § 3 pkt 5 umowy przewoźnik, przy nabywaniu przez gminę biletów miesięcznych dla dzieci w celu wykonania obowiązku określonego w art. 14a ust. 3 oraz art. 17 ust.3 ustawy o systemie oświaty, zobowiązał się do stosowania ulgi z art. 5 ust. 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu drogowego i nie pobierania dodatkowej zapłaty z gminy za usługę dowozu dzieci. Wskazano, że spółka w dniu [...] sierpnia 2014 r. zawarła z Gminą P. umowę nr [...] na dowożenie/odwożenie dzieci i młodzieży do/z placówek oświatowych na terenie Gminy P. w roku szkolnym 2014/2015. Przedmiot umowy sprecyzowany został w § 1 ust. 1 umowy. Zgodnie z § 5 tej umowy Gmina zobowiązała się do zapłaty miesięcznego wynagrodzenia za wykonane usługi transportowe wg cen określonych w ofercie. Wskazano, że ubiegając się o uzyskanie zamówienia spółka była uczestnikiem ogłoszonego przez Gminę postępowania o udzielenia zamówienia publicznego w trybie zapytania o cenę. W specyfikacji istotnych warunków zamówienia, Gmina wskazała, że przy wyborze oferty będzie się kierowała ceną za 1 km – autokary powyżej 40 miejsc siedzących. Przedstawiając swoją ofertę spółka zaoferowała realizację usługi, podając koszt za przejazd 1 km na kwotę [...]zł netto + 8% VAT, tj. [...] zł brutto. Jednocześnie wartość całego zamówienia, zgodnie z § 5 pkt 4 umowy nie mogła przekroczyć [...] zł. Zgodnie z § 5 pkt 1 umowy zawartej miedzy Gminą P. a "K. " sp. z o.o. zamawiający zapłaci wykonawcy miesięczne wynagrodzenie za wykonane usługi transportowe, według cen określonych w ofercie. Organ wskazał, że spółka, dokonując rozliczenia kilometrów dowozowych dzieci do szkół na terenie gminy przedstawiała zamawiającemu – Gminie, comiesięczne rozliczenie przejechanych kilometrów (zgodnie z § 5 pkt 2 umowy). Po zatwierdzeniu wykazu przez przedstawiciela Gminy spółka wystawiała faktury VAT na właściwe placówki, które dokonywały zapłaty za wykonaną usługę transportową. Zdaniem organu sposób rozliczania spółki z Gmina był zgodny z procedurą określoną w § 5 pkt 2 umowy. Spółka przedstawiała zamawiającemu – Urzędowi Miejskiemu w P. zestawienie obejmujące: liczbę przejechanych kilometrów dziennie, autobusem spełniającym wymogi wynikające z umowy oraz liczbę dni nauki szkolnej w miesiącu. Kwotę należności za wykonaną usługę stanowił iloczyn łącznej liczby przejechanych kilometrów w miesiącu oraz stawki netto za 1 km. Wartość netto usługi powiększana była o należny podatek VAT. Wykaz obejmujący liczbę przejechanych kilometrów oraz kwotę wynagrodzenia należnego spółce potwierdzał właściwy rzeczowo pracownik Urzędu Miejskiego. Zatwierdzenie zestawienia dawało Spółce podstawę do wystawienia faktur VAT, na właściwe placówki oświatowe z terenu gminy, do których spółka realizowała dowóz dzieci. Jednocześnie organ wskazał, że w dokumentach przedstawionych przez spółkę nie ma żadnego dowodu wskazującego na przekazanie przez przewoźnika biletów miesięcznych placówkom oświatowym, do których dowożone były dzieci i młodzież. Przewóz dzieci był dokonywany na liniach objętych zezwoleniami Burmistrza P. nr [...] - [...]. Wskazano, że cena biletu miesięcznego na wszystkich liniach objętych w/w zezwoleniami wynosiła [...] zł. Dokonując rozliczenia z Gminą P z tytułu wykonanej usługi przewozu spółka w zestawieniu przedstawianym dla Urzędu M., ani w fakturach wystawianych dla poszczególnych placówek nie wykazywała liczby biletów ulgowych wystawionych i wydanych zamawiającemu w związku z wykonywaniem dowozu dzieci do szkół na terenie gminy P.. Organ podniósł, że gdyby Gmina nabywała bilety miesięczne dla dzieci objętych dowozem do szkół należność, za poszczególne miesiące mogłaby się różnić wyłącznie ze względu na liczbę sprzedanych biletów. Podkreślono, że liczba uczniów korzystających z dojazdów do szkoły podstawowej i gimnazjum w P. nie uległa zmianie. A zatem kwota, na jaką obciążone byłyby te placówki oświatowe stanowić powinna wielokrotność ceny biletu miesięcznego sprzedanego osobie uprawnionej przy zastosowaniu ulgi 49%, tj. wielokrotność kwoty [...]zł. W sytuacji, gdyby Spółka dokonywała sprzedaży biletów miesięcznych wartość zamówienia w roku szkolnym 2014/2015 przekroczyłaby kwotę [...]zł określoną w § 5 pkt 4 umowy. Łączna należność za sprzedane bilety w całym roku szkolnym wynosić powinna nie mniej niż [...] zł. Kolegium podało, że tymczasem za poszczególne miesiące spółka obciążała gminę na łączną kwot wynoszącą od [...] zł (luty 2015) do [...] zł (październik 2014). Każdorazowo kwota, na którą opiewały faktury była pochodną liczby przejechanych kilometrów w związku z realizacją usługi dowozu w poszczególnych miesiącach oraz stawki za 1 km, a łączna kwota należności z tego tytułu nie przekracza w roku szkolnym 2014/2015 kwoty [...]zł. Wskazano, że strona była stroną umów zawartych z Województwem K. odpowiednio w dniu [...] marca 2014 r. i w dniu [...] marca 2015 r., które określały zasady przekazywania przewoźnikowi wykonującemu krajowe autobusowe regularne przewozy osób dopłat do tych przewozów z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w przewozach pasażerów. Stosownie do treści § 3 pkt 5 umów, przewoźnik, przy nabywaniu przez gminę biletów miesięcznych dla dzieci w celu wykonania obowiązku określonego w art. 14a ust. 3 oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia [...] września 1991 r. o systemie oświaty nie pobiera dodatkowej zapłaty z gminy za usługę dowozu dzieci. Występując o przekazanie dopłaty do realizowanych przez spółkę przewozów z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w przewozach pasażerskich, spółka wykazywała należną kwotę dopłaty, wynikającą ze sprzedaży biletów odpowiednio z ulgą wynoszącą 49%, 51 %, 33% i 78%. Do wniosku o wypłatę dopłaty spółka dołączała zestawienie wskazujące liczbę sprzedanych biletów przy zastosowaniu odpowiedniej ulgi, kwotę dopłaty netto, należny podatek VAT oraz kwotę dopłaty brutto. Za poszczególne miesiące Spółka wystąpiła o refundację następujących kwot z tytułu sprzedaży biletów miesięcznych dla uczniów z ustawową ulgą wynoszącą 49%: - za sierpień 2014 r. – kwoty [...]zł, - za wrzesień 2014 r. – kwoty [...]zł, - za październik 2014 r. – kwoty [...]zł, - za listopad 2014 r. – kwoty [...]zł, - za grudzień 2014 r. – kwoty [...]zł, - za styczeń 2015 – kwoty [...]zł, - za luty 2015 – kwoty [...]zł. Organ podał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego kwotę dopłaty stanowi różnica pomiędzy wartością sprzedaży biletów obliczoną według cen nieuwzględniających ustawowych ulg a wartością sprzedaży tych biletów w cenach uwzględniających ulgi. Podniesiono, że organ I instancji wypłacił spółce wnioskowane kwoty. W wyniku podjętej przez K. Urząd Marszałkowski w T. kontroli celowości, prawidłowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi przeznaczonymi na dofinansowanie ulgowych przejazdów osób korzystających z autobusowego transportu publicznego, organ I instancji zakwestionował prawidłowość ubiegania się o dopłaty do biletów miesięcznych wystawionych przez Spółkę w związku z realizacją umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., którą Spółka zawarła z Gminą P., a której przedmiotem było dowożenie/odwożenie dzieci i młodzieży do/z placówek oświatowych na terenie Gminy P. w roku szkolnym 2014/2015. W trakcie prowadzonej kontroli organ I instancji, pismem z dnia: - [...] czerwca 2015 r. wstrzymał wypłatę kwoty [...]zł za marzec i kwiecień 2015 r., - [...] czerwca 2015 r. wstrzymał wypłatę kwoty [...]zł za maj 2015 r., - [...] sierpnia 2015 r. wstrzymał wypłatę kwoty [...]zł za czerwiec 2015 r. Łącznie organ I instancji wstrzymał wypłatę dotacji na kwotę [...]zł. Fakt pobrania przez Spółkę dotacji bez podstawy prawnej ujawniony został w protokole z badania i analizy dokumentów zebranych za okres sierpień 2014 – czerwiec 2015 r., w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie celowości, prawidłowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi przeznaczonymi na dofinansowanie ulgowych przejazdów osób korzystających z autobusowego transportu publicznego oraz postanowieniami umów z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] i z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]. Protokół sporządzony został w dniu [...] września 2015 r., a Stronę zapoznano z treścią protokołu w dniu [...] października 2015 r. W podsumowaniu protokołu wskazano, że Spółka ma kwotę dotacji nienależnie pobranych ma wpłacić w terminie 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji nienależnych wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych. Kolegium wskazało, że organ I instancji w wydanej decyzji określił kwotę dotacji, o którą spółka wystąpiła bez podstawy prawnej za okres od sierpnia 2014 r. do czerwca 2015 r., określił kwotę, wypłata której została wstrzymana decyzjami Zarządu Województwa K. oraz określił kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Spółka została zobowiązana do zwrotu następujących kwot: - za sierpień 2014 r. – [...] zł, - za wrzesień 2014 r. – [...] zł, - za październik 2014 r. – [...] zł, - za listopad 2014 r. – [...] zł, - za grudzień 2014 r. – [...] zł. W ocenie organu I instancji nienależnie pobraną kwotą dotacji, jest kwota, o którą spółka wystąpiła i którą wypłacono spółce w związku z wystawieniem miesięcznych biletów ulgowych dla uczniów objętych dowozem do szkół na terenie gminy P., który realizowany był przez spółkę na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Określając kwotę dotacji pobranych przez Spółkę bez podstawy prawnej organ I instancji uwzględnił zwrot bezpodstawnej dopłaty za grudzień, w wysokości [...] zł. Wskazano, że przepis art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego ma zastosowanie w przypadku nabywania przez gminę biletów miesięcznych dla dzieci w celu wykonania obowiązku określonego w art. 14a ust. 3 oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty. Przy sprzedawaniu biletów uwzględnia się ulgi, o których mowa w art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 1 ustawy tj. wyłącznie ulgi ustawowe, wynoszące w niniejszej sprawie 49%. Zastosowanie przez spółkę ulgi w innej wysokości wyłącza możliwość ubiegania się przez Spółkę o dofinansowanie celem wyrównania strat związanych ze sprzedażą biletów ulgowych. SKO podkreśliło, że Spółka w żaden sposób nie udokumentowała, że bilety miesięczne fizycznie wydane zostały zamawiającemu tj. Gminie P. lub poszczególnym placówkom oświatowym, które obciążono należnościami w związku z realizacją umowy o dowożeniu dzieci do szkół, celem przekazania ich uczniom uprawnionym do korzystania z bezpłatnego dojazdu do szkół. W ocenie Kolegium na ocenę sprawy nie ma wpływu fakt, że dowóz dzieci do placówek oświatowych na terenie gminy P. realizowany był w ramach linii regularnych, utworzonych przez przewoźnika w związku z realizacją umowy zawartej z Gminą oraz fakt, że spółka w celu uzyskania dotacji wygenerowała bilety miesięczne. Gmina P. nie nabywała biletów miesięcznych dla dzieci uprawnionych do bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do i ze szkoły. Na podstawie umowy nr [...], Gmina P. nabyła u skarżącej spółki usługę w postaci dowozu dzieci do placówek oświatowych zlokalizowanych na terenie gminy. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji zasadnie uznał, że spółka nie sprzedawała biletów miesięcznych z ulgą 49% uczniom, których dowóz do szkół na terenie gminy P. zapewniony został na podstawie umowy z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Kwota dotacji, która podlega zwrotowi, jako udzielona nienależnie, ustalona została na podstawie zestawienia biletów miesięcznych jakie spółka – wyłącznie w celu uzyskania dotacji – wystawiła uczniom, objętych dowozem. Za uzasadnione organ odwoławczy uznał twierdzenie, że spółka nie była uprawniona do otrzymania dopłat z tytułu sprzedaży biletów miesięcznych Gminie P. w celu realizacji dowozu dzieci do szkół na terenie gminy, realizowanych na podstawie umowy nr [...], zawartej przez spółkę z Gminą. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 169 ust. 6 ustawy o finansach publicznych nie może stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia, w którym organ określiłby kwotę dotacji, o którą spółka wnioskowała bez podstawy prawnej oraz kwotę dotacji, której wypłata została wstrzymana, co w niniejszej sprawie nastąpiło pismami z dnia [...] czerwca 2015 r., [...] czerwca 2015 r. oraz [...] sierpnia 2015 r. W konsekwencji zdaniem Kolegium w tej części decyzja organu I instancji wydana została bez podstawy prawnej. Zgodnie z art. 196 ust. 6 u.f.p. właściwy organ uprawniony jest wyłącznie do określenia kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki. Ponadto w sytuacji, gdy spółka pobrała dotacje nienależnie, odsetki powinny być naliczane zgodnie z przepisem art. 196 ust. 4 pkt 2 u.f.p. tj. od dnia stwierdzenia, że dotacja została nienależnie pobrana, którym jest dzień zapoznania się przedstawiciela spółki z protokołem. Jak z powyższego wynika odsetki w niniejszej sprawie liczone powinny być od dnia [...] października 2015 r., a nie jak określił w zaskarżonej decyzji organ I instancji od. dnia przekazanie każdej miesięcznej części dotacji. W złożonej do tut. Sądu skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie: art. 6, 7, 8, 10, 77, 78, 79 w zw. z art. 80 i art. 107 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, skutkującego określeniem niewłaściwego stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji wydaniem decyzji merytorycznej w postaci obowiązku zwrotu środków pieniężnych na rzecz Województwa K. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. art. 8a ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego poprzez jego błędna interpretację poprzez nieuzasadnione zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, czego skutkiem było wydanie błędnej decyzji dotyczącej obowiązku zwrotu środków pieniężnych i uznanie że skarżąca spółka bezzasadnie była uprawiona do otrzymywania dotacji z tytułu wykonywanej przez siebie działalności na rzecz Gminy P.. Uzasadniając zarzuty skargi strona stwierdziła, że podtrzymuje zarzuty podnoszone odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem spółki organ II instancji nie odniósł się tak naprawdę do podniesionych tam zarzutów naruszenia prawa procesowego, nie uzasadnił w żaden sposób swojego stanowiska w sposób merytoryczny, dokonał najprostszego zabiegu, jakim jest przyjęcie ustaleń stanu faktycznego sporządzonego przez organ I instancji za własne i wydanie w ten sposób decyzji merytorycznej. Strona podkreśliła, że na etapie postępowania odwoławczego nie korzystała z pomocy fachowego pełnomocnika, dlatego też uzasadnienie nieuwzględnienia jego zarzutów natury procesowej powinno być rzetelne i wyczerpujące w takim stopniu, aby podatnik wiedział, z jakich przyczyn podnoszone przez niego zarzuty okazały się bezpodstawne w ocenie organu. Takiego wyjaśnienia zabrakło w przedmiotowej decyzji, a SKO nie dokonało w żadnej mierze samodzielnej oceny postępowania dokonanego przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się także do podawanych przez spółkę zarzutów naruszenia prawa materialnego i do podawanych w ich uzasadnieniu orzeczeń sądów administracyjnych, co jest kluczowe dla wyjaśnienia sprawy – w szczególności wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt V WSA 3237/14, w którym wskazano, że powoływanie się na regulacje ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w żaden sposób nie uprawnia organu do arbitralnego uznania, że dopłaty nie przysługują, na podstawie zarzutu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym – tymczasem w uzasadnieniu decyzji organu I instancji powoływano się właśnie na zapisy tego aktu prawnego. Spółka podała, że spełniła wszystkie wymagania wskazane w art. 8a ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, a mianowicie spełnienie obowiązków polegających na: 1) posiadaniu zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, wydanego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, 2) stosowaniu kas rejestrujących posiadających pozytywną opinię ministra właściwego do spraw finansów publicznych, które umożliwiają określenie kwoty dopłat do przewozów w podziale na szczególne kategorie ulg ustawowych; 3) zawarciu umowy z samorządem województwa określającą zasady przekazywania przewoźnikom dopłat. Wszystkie te warunki zostały w całości spełnione przez skarżącą, która w sposób skuteczny zawarła z Gminą umowę na warunkach określonych w trybie ustawy o zamówieniach publicznych i faktycznie wykonywała działalność zgodnie z zawarta umową polegającą na świadczeniu usług transportowych. Tym samym uznać należy, że skarżąca spółka nabyła pełne prawo do otrzymywania dopłat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło w niniejszej sprawie ww. okoliczność zgodności wykonywanych przez skarżącą działań z przedmiotem zawartej umowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie Sądu, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza prawa zarówno procesowego, jak i materialnego, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu. Zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy organy zasadnie uznały, iż skarżąca nie miała prawa do żądania dopłat z uwagi na fakt, że przedmiotem umowy zawartej z Gminą w dniu [...] sierpnia 2014 r. nie była sprzedaż Gminie indywidualnych biletów miesięcznych, a usługa polegająca na dowozie i przywozie uczniów mieszkających na terenie Gminy. W konsekwencji, czy kwota dotacji, którą udzielono, podlega zwrotowi. Bezsporne w sprawie jest to, że Gmina w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie zapytania o cenę, wybrała ofertę skarżącej spółki, gdyż kierowała się ceną za 1 kilometr. W ofercie spółka podała, że koszt 1 km to kwota [...]zł + 8 % podatek VAT – czyli [...] zł brutto. W umowie z dnia [...] sierpnia 2014r. w § 1 w punkcie 1 postanowiono: "Zamawiający powierza, a Wykonawca zobowiązuje się do dowożenia/odwożenia dzieci i młodzieży do/z placówek oświatowych na terenie Gminy P. w roku szkolnym 2014/2015 z wyłączeniem przerw świątecznych i ferii zimowych." W punkcie 2 § 1 strony ustaliły, że: "rozpoczęcie realizacji zamówienia nastąpi od dnia [...] września 2014 r., na warunkach określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia ofercie wykonawcy z dnia [...] sierpnia 2014r. oraz w niniejszej umowie." Zatem przedmiotem umowy nie była sprzedaż Gminie miesięcznych biletów dla uczniów a dowóz/przywóz dzieci i młodzieży od i do placówek oświatowych. Jak wynika z zawartej przez skarżącą umowy rozliczanie następowało przez pomnożenie przejechanych kilometrów przez kwotę [...]zł brutto, wynikającą z oferty skarżącej. Strony jednomyślnie ustaliły, że wartość całego zamówienia, zgodnie z § 5 pkt 4 umowy nie mogła przekroczyć [...] zł. Ma rację organ uznając, iż tylko przy nabywaniu przez gminę biletów miesięcznych dla uczniów w celu wykonania obowiązku szkolnego, o którym mowa w art. 14 a ust. 3 oraz art. 3 ustawy z dnia [...] września 1991 r. o systemie oświaty uwzględnia się ulgi z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem art. 5 a cyt. ustawy – przy sprzedaży biletów uwzględnia się ulgi, o których mowa w art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 1 ww. ustawy – czyli wyłącznie ulgi ustawowe wynoszące w niniejszej sprawie 49 %. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, opartego na zebranym materiale dowodowym – spółka rozliczała się z Gminą z ilości przejechanych kilometrów, na podstawie comiesięcznego rozliczenia przejechanych kilometrów, zgodnie z § 5 pkt 2 umowy z dnia 14 sierpnia 2014 r. Zestawienie obejmowało: liczbę przejechanych kilometrów dziennie, autobusem spełniającym wymogi wynikające z umowy oraz liczbę dni nauki szkolnej w miesiącu. Kwotę należności za wykonaną usługę stanowił iloczyn łącznej liczby przejechanych kilometrów w miesiącu oraz stawki netto za 1 kilometr. Wartość netto usługi powiększana była o należny podatek VAT. Wykaz obejmujący liczbę przejechanych kilometrów oraz kwotę wynagrodzenia należnego spółce potwierdzał właściwy rzeczowo pracownik Urzędu Miejskiego. Zatwierdzenie zestawienia dawało Spółce podstawę do wystawienia faktur VAT, na właściwe placówki oświatowe z terenu gminy, do których spółka realizowała dowóz dzieci. Organy podkreśliły, że w dokumentach przedstawionych przez Spółkę nie ma żadnego dowodu na wystawianie miesięcznych biletów placówkom oświatowym, do których dowożone były dzieci i młodzież. Przewóz dzieci był dokonywany na liniach objętych zezwoleniami Burmistrza P. nr [...] – [...]. Wskazano, że cena biletu miesięcznego na wszystkich liniach objętych w/w zezwoleniami wynosiła [...] zł. Na uwagę zasługuje fakt, że Spółka dokonując rozliczenia z Gminą z tytułu wykonanej usługi przewozu, w zestawieniu przedstawianym dla Urzędu M. , ani w fakturach wystawianych dla poszczególnych placówek - nie wykazywała liczby biletów ulgowych wystawionych i wydanych zamawiającemu w związku z wykonywaniem dowozu dzieci do szkół na terenie gminy P.. Bilety zostały wygenerowane przez Spółką z systemu w celu uzyskania dopłat i jak twierdzą organy nie miały nic wspólnego z umową. Należy zgodzić się z opinią organów, że gdyby rzeczywiście spółka wystawiała bilety, a Gmina je nabywała to należność za poszczególne miesiące mogłaby się różnić wyłącznie ze względu na liczbę sprzedanych biletów, gdy tymczasem liczba uczniów korzystających z dojazdów do szkoły podstawowej i gimnazjum w P. nie uległa zmianie. W takiej sytuacji kwota, na jaką obciążone byłyby te placówki oświatowe stanowić powinna wielokrotność ceny biletu miesięcznego sprzedanego osobie uprawnionej przy zastosowaniu ulgi 49%, tj. wielokrotność kwoty [...]zł. Wtedy wbrew ustaleniom z umowy wartość zamówienia w roku szkolnym 2014/2015 przekroczyłaby graniczną kwotę [...]zł, gdyż jak wskazały organy, łączna należność za sprzedane bilety winna wynosić co najmniej [...] zł. Skoro wartość ta nie została przekroczona to przy sprzedaży biletów jak wyliczyły organy spółka musiałaby stosować ulgi nie 49 % a 62,97 % co oznacza, że w takim przypadku nie mogłyby mieć zastosowanie przepisy o ulgowych przejazdach, a to wyłącza możliwość ubiegania się przez skarżącą o dofinansowanie strat w zw. ze sprzedażą biletów ulgowych. Należy zgodzić się z organami, że skarżąca nie udokumentowała faktu, że fizycznie bilety miesięczne zostały Gminie lub jej placówkom oświatowym – wydane. Wygenerowanie ich z systemu po czasie, celu uzyskania dopłat nie może spowodować zmiany zapisów umowy z dnia [...] sierpnia 2014 r. Organ zauważył, że wartość faktur, które skarżąca wystawiła jest niższa od wartości wynikającej z pomnożenia liczby biletów przez cenę biletu miesięcznego, tj. [...] zł przy zastosowaniu 49 % ulgi. Ten fakt oznacza, że Spółka rozliczała się zgodnie z umową przy zastosowaniu [...] zł (brutto) za przejechany kilometr, a przedmiotem był przewóz/dowóz dzieci i młodzieży a nie sprzedaż Gminie miesięcznych biletów dla uczniów, a tylko taka sytuacja pozwalałaby na zastosowanie art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Zgodnie bowiem z zacytowanym przepisem, w przypadku nabywania przez gminę biletów miesięcznych dla dzieci w celu wykonania obowiązku określonego w art. 14a ust. 3 oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty uwzględnia się ulgi, o których mowa w art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 1 ustawy tj. wyłącznie ulgi ustawowe, wynoszące w niniejszej sprawie 49%. Jak wykazano w sprawie zastosowanie ulgi w innej wysokości wyłącza możliwość ubiegania się przez Spółkę o dofinansowanie celem wyrównania strat związanych ze sprzedażą biletów ulgowych. Zastosowanie przez spółkę ulgi w innej wysokości (przy uznaniu racji skarżącej, iż sprzedawała bilety a nie usługę transportową) wyłącza w ogóle możliwość uzyskania dopłat. Skoro jak wykazały organy Spółka pobierała dopłaty i to bez podstawy prawnej, co zostało ujawnione podczas kontroli i wykazane w protokole z dnia [...] września 2015 r. (a strona zapoznała się z jego treścią w dniu [...] października 2015 r.) to oznacza, że zgodnie z treścią art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) kwota pobrana z budżetu nienależnie podlega zwrotowi w terminie 15 dni od dnia stwierdzenia tej nieprawidłowości, tj. od [...] października 2015 r. i od tego dnia również powinny być liczone odsetki jak prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zarzuty skargi co do naruszenia zasad postępowania wskazanych w skardze, są nieuprawnione. Stan faktyczny został prawidłowo ustalony. Sąd zauważa, że skarżąca posiadała wszelkie uprawnienia do wykonywania transportu publicznego i ta kwestia nie była kwestionowana przez organ zważywszy na fakt, że strona musiała takie uprawnienia posiadać podczas postępowania w celu uzyskania zamówienia publicznego. W związku z czym zarzuty strony co do naruszenia ustawy o transporcie drogowym są w tej sytuacji nieuzasadnione. Zważywszy na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. E. Kruppik – Świetlicka L. Kleczkowski U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło