I SA/Bd 765/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-09-01

Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która błędnie podała sygnaturę sprawy we wniosku o przyznanie prawa pomocy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, która błędnie podała sygnaturę sprawy we wniosku o przyznanie prawa pomocy, może zostać merytorycznie rozpatrzona w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną, obejmującą niskie dochody, wysokie koszty utrzymania związane z chorobą dziecka i nauką córki, brak oszczędności oraz obciążenia komornicze męża, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek został pozostawiony bez rozpoznania przez referendarza sądowego z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie. Strona wniosła sprzeciw, wskazując, że wypełniony formularz PPF wysłała w terminie, ale błędnie podała sygnaturę innej sprawy. Do sprzeciwu załączyła dowody nadania przesyłki i wypełniony formularz. Sąd rozpoznał wniosek merytorycznie, analizując sytuację finansową strony.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 01 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych postanawia zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych, strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wraz z pismem z dnia 19 stycznia 2010 r. Sąd przesłał wnioskodawcy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w celu jego wypełnienia i nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Doręczenie pisma nastąpiło w dniu 21 stycznia 2010 r. Termin uzupełnienia braku upływał zatem w dniu 28 stycznia 2010 r. Ponieważ skarżąca w zakreślonym terminie nie nadesłała wypełnionego formularza PPF, Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarządzeniem z dnia 10 lutego 2010 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. W złożonym sprzeciwie strona podniosła, że w dniu 25 stycznia 2010 r. przesyłką poleconą przesłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak w piśmie przewodnim wskazała sygnaturę akt innej sprawy prowadzonej przed tym Sądem - I SA/Bd 961/09. Strona podtrzymała złożony wniosek załączając do sprzeciwu wypełniony formularz PPF, kopię pisma przewodniego z dnia 25 stycznia 2010 r., oraz kopię potwierdzenia nadania przesyłki listowej poleconej w dniu 25 stycznia 2010 r. Ze złożonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z mężem i dwójką małoletnich dzieci: 7-letnią córką i 10-miesięcznym synem. Na miesięczny dochód rodziny składają się wynagrodzenie męża w kwocie 2.000 zł brutto, zasiłek z Urzędu Pracy dla wnioskodawczyni w kwocie 420 zł, alimenty na córkę w kwocie 300 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny na syna w kwocie 152 zł. Z przedstawionego przez nią wykazu wydatków wynika, że miesięczny dochód musi wystarczyć rodzinie na pokrycie kosztów codziennego życia, a także pokrycie kosztów leczenia syna, który wymaga stałej opieki medycznej oraz kosztów dojazdu męża do pracy komunikacją PKS (codziennie 30 km). Oprócz tego wnioskodawczyni wraz z rodziną mieszka u swojej matki, ponosząc część kosztów utrzymania. Córka uczy się w szkole podstawowej. Dodatkowo mąż ma na wynagrodzeniu obciążenie komornicze. Strona oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia 23 lutego 2010r. strona wniosła sprzeciw od zarządzenia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 lutego 2010r., który nie został odrzucony przez Sąd. Rozpatrując niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy w pierwszej kolejności wskazać, że strona w złożonym sprzeciwie wykazała, iż w zakreślonym terminie przesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczność ta wynika z załączonej do sprzeciwu dokumentacji obejmującej: pismo z dnia 25 stycznia 2010r., z którego wynika, że skarżąca pomyliła sygnatury przesyłając wypełniony formularz PPF błędnie do sprawy I SA/Bd 961/09 oraz kserokopię nadania przesyłki listowej poleconej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 stycznia 2010r. Ponadto strona do złożonego sprzeciwu załączyła wypełniony urzędowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został uprzednio przesłany do Sądu. W takiej sytuacji zaistniały podstawy do merytorycznego rozpatrzenia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy zauważyć, że w świetle art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy, która polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca nie uzyskuje żadnego dochodu poza zasiłkiem z Urzędu Pracy. Głównym źródłem dochodu rodziny wnioskodawczyni jest wynagrodzenie męża, które musi jednak wystarczyć na pokrycie kosztów utrzymania, a także na leczenie syna, który, jak wskazano we wniosku choruje na dysplazję oskrzelowo-płucną oraz astmę. Dziecko wymaga stałej opieki kardiologa, pulmonologa w poradni specjalistycznej w T. oraz musi przyjmować 3 razy dziennie leki. Córka uczy się w szkole podstawowej, co także oznacza dodatkowe koszty dla rodziny. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani samochodu. Zatem uiszczenie kosztów przez stronę jest niemożliwe, gdyż skarżąca nie mając środków na ich pokrycie zostałaby pozbawiona prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP. Sąd zauważa również, że w sprawie I SA/Bd 961/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 08 lutego 2010 r. zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych, co także miało znaczenie dla podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło