I SA/Bd 769/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego Jakuba Magdziarza o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanowił: oddalić wniosek Postanowieniem z dnia 05 października 2012r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 05 listopada 2012r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła radcę prawnego J. K. do reprezentowania skarżącego przez tut. Sądem w ramach przyznanego prawa pomocy. Pismem z dnia 13 listopada 2012r. Sąd zwrócił się do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. by rozważył zasadność zmiany wyznaczonego pełnomocnika, albowiem z praktyki Sądu wynika, że wyznaczony pełnomocnik reprezentuje w sprawach organ. Pismem z dnia 13 listopada 2012r. złożonym osobiście w siedzibie Sądu w dniu 15 listopada 2012r. skarżący cofnął skargę w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 19 listopada 2012r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła radcę prawnego J. M. do reprezentowania skarżącego przed tut. Sądem w ramach przyznanego prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012r. Sąd umorzył postępowanie uznając za dopuszczalne i skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego. Pismem z dnia 22 listopada 2012r. złożonym osobiście w siedzibie Sądu w dniu 23 listopada 2012r. radca prawny J. M. złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r.poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a. - wyznaczony radca prawny ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jak wynika z orzecznictwa oraz doktryny pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie ustalonym w art. 250 p.p.s.a. jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, a ze względu na opłacanie tego wynagrodzenia ze środków publicznych sąd ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona uprawnionemu podmiotowi (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt l OZ 341/08; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2009 , s. 704). Badanie faktu udzielenia pomocy prawnej, o której mowa w art. 250 p.p.s.a. i w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych oznacza nie tylko analizowanie rodzaju i stopnia aktywności działania pełnomocnika, ale też związku tej aktywności z przedmiotem zawisłej sprawy. Istotą pomocy prawnej, pomijając zagadnienia związane z opinią o braku podstaw do wniesienia środka odwoławczego, jest rzetelna i umocowana w dorobku prawnym porada prawna, jak i przystający do wskazanych standardów sposób reprezentacji przez pełnomocnika przed sądem, także przy podejmowanie działań, od których zależy realizacja prawa skarżącego dostępu do sądu. Co do istoty zatem pomoc prawna jest realną usługą prawną, świadczoną na rzecz uprawnionego podmiotu. W ocenie Referendarza sądowego pełnomocnik strony w niniejszej sprawie tak rozumianej pomocy prawnej skarżącemu nie udzielił. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący skutecznie cofnął skargę przed wyznaczeniem radcy prawnego J. M. do reprezentowania go w ramach przyznanej pomocy udzielonej z urzędu. Tym samym żądanie pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uznać należy za niezasadne, bowiem pomoc prawna de facto nie została udzielona. Odnosząc się do powołanej we wniosku okoliczności zapoznania się z aktami sprawy, wskazać należy, że czynność ta ma charakter czynności fizycznej, która ma znaczenie dla możliwości udzielenia pomocy prawnej, skutecznej ochrony interesu strony i wreszcie merytorycznej oceny zasadności rozstrzygnięcia sprawy, co w niniejszej sprawie stanowić mogłoby podstawę wydania opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, ale również podjęcia innych czynności procesowych, przewidzianych prawem. Stanowi ona podstawę uzyskania wiedzy o sprawie, co warunkuje podejmowane w toku postępowania czynności. Jednakże z punktu widzenia prawa czynność ta, sama w sobie, nie stanowi zdarzenia prawnie doniosłego. W ocenie orzekającego niezasadnym byłoby uznanie, iż przez samą czynność zapoznania się z aktami, niezwiązaną z podjęciem jakiejkolwiek czynności procesowej lub wyrażenia przewidzianej prawem opinii doszło do udzielenia faktycznej pomocy prawnej stronie, co powinno podlegać wynagrodzeniu. W tym stanie rzeczy oddalono wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.