I SA/Bd 769/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-01-03
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za czynności, które nie spełniają kryterium faktycznej pomocy prawnej, w szczególności po cofnięciu skargi przez stronę?Ratio decidendi
Pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia jedynie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, która przyczynia się do ochrony interesu prawnego strony. Czynności, które nie spełniają tego kryterium, nie uzasadniają przyznania wynagrodzenia ze środków Skarbu Państwa. Wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy oddalić, jeśli pełnomocnik nie wykazał poniesionych wydatków związanych z tymi czynnościami.Stan faktyczny
Skarżący J. P. otrzymał prawo do nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, a radca prawny J. M. został wyznaczony do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy. Skarżący cofnął skargę, a następnie radca prawny złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Organ sądowy oddalił ten wniosek, uznając, że czynności pełnomocnika nie miały charakteru faktycznej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek radcy prawnego J. M. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 769/12 POSTANOWIENIE Dnia 03 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 03 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. M. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić wniosek
I SA/Bd 769/12
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 05 października 2012r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Pismem z dnia 05 listopada 2012r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła radcę prawnego J. K. do reprezentowania skarżącego przez tut. Sądem w ramach przyznanego prawa pomocy.
Pismem z dnia 13 listopada 2012r. Sąd zwrócił się do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. by rozważył zasadność zmiany wyznaczonego pełnomocnika, albowiem z praktyki Sądu wynika, że wyznaczony pełnomocnik reprezentuje w sprawach organ.
Pismem z dnia 13 listopada 2012r. złożonym osobiście w siedzibie Sądu w dniu 15 listopada 2012r. skarżący cofnął skargę w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 19 listopada 2012r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. wyznaczyła radcę prawnego J. M. do reprezentowania skarżącego przed tut. Sądem w ramach przyznanego prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012r. Sąd umorzył postępowanie uznając za dopuszczalne i skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego.
Pismem z dnia 22 listopada 2012r. złożonym osobiście w siedzibie Sądu w dniu 23 listopada 2012r. radca prawny J. M. złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2012r. referendarz sądowy oddalił wniosek pełnomocnika.
W dniu 10 grudnia 2012r. radca prawny J. M. złożył sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 21 listopada 2012r. otrzymał pismo informujące o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego. Zgodnie z dyspozycją zawartą w ww. piśmie dziekana OIRP niezwłocznie zbadał akta sprawy i zawiadomił listem poleconym o wyznaczeniu go pełnomocnikiem procesowym. Ponadto podał, że skarżący skontaktował się z nim i wyjaśnił przyczyny, którymi kierował się składając oświadczenie o cofnięciu skargi. Pełnomocnik oświadczył, że udzielił skarżącemu konsultacji prawnej wyjaśniając konsekwencje złożonego przez niego oświadczenia
i w oparciu o analizę akt zaprezentował swoją ocenę stanu faktycznego sprawy.
W związku z powyższym pełnomocnik nie zgodził się ze stanowiskiem referendarza, że podjęte przez niego działania były "czynnościami fizycznymi" i jako takie nie stanowią udzielenia faktycznej pomocy prawnej stronie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy należy się wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej; oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia przez Sąd, czy pomoc ta rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/2004).
Ocena podjętych przez pełnomocnika czynności do takich wniosków nie prowadzi.
W pierwszej kolejności zauważyć wypada, że przed wyznaczeniem radcy prawnego J. M. do reprezentowania skarżącego w ramach przyznanej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżący skutecznie cofnął skargę.
Jak wynika natomiast ze złożonego w dniu 10 grudnia 2012r. sprzeciwu, radca prawny zbadał akta sprawy i zawiadomił skarżącego listem poleconym o wyznaczeniu go pełnomocnikiem procesowym. Ponadto poinformował, że udzielił skarżącemu konsultacji prawnej wyjaśniając konsekwencje złożonego przez niego oświadczenia
o cofnięciu skargi i w oparciu o analizę akt zaprezentował swoją ocenę stanu faktycznego sprawy.
Zdaniem Sądu, czynności podjęte przez radcę prawnego J. M. nie spełniają kryterium pomocy prawnej. W żaden sposób nie uprawniają one do przyjęcia jako uzasadnionego stwierdzenia, że w jakikolwiek sposób przyczyniły się do ochrony interesu prawnego skarżącego J. P., a tym samym by dawały podstawę do dochodzenia z tego tytułu prawa do wynagrodzenia za pomoc prawną; zgodnie z postanowieniem SN z dnia 12 lutego 1999 r. sygn. II CKN 341/98, czynności pełnomocnika nie mające charakteru pomocy prawnej nie mogą stanowić podstawy do przyznania mu wynagrodzenia ze środków Skarbu Państwa.
Do takich samych wniosków prowadzi analiza § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) stanowiącego, że sąd zasądzając opłatę za czynności radcy oprawnego z tytułu zastępstwa prawnego bierze pod uwagę jego niezbędny nakład pracy, charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Nie kwestionując faktu dokonania przez pełnomocnika wyżej określonych czynności – które nie miały jednak charakteru pomocy prawnej – należy podkreślić, że jego wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego mógłby być oceniany jedynie
w kontekście poniesionych przez niego w związku z tymi czynnościami wydatków, które jednak w żaden sposób nie zostały przez niego wykazane.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło