I SA/Bd 77/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-03-21

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Izabela Najda - Ossowska, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie, które zostało wniesione po terminie, bez wcześniejszego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa procesowego, ponieważ organ ten nie rozpatrzył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przed merytorycznym rozpoznaniem samego odwołania. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania skutkuje jego bezskutecznością, a stwierdzenie tego faktu powinno nastąpić w formie postanowienia. Rozpoznanie odwołania bez wcześniejszego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty targowej. Prezydent Miasta określił I. C. wysokość zobowiązania w opłacie targowej za okres od kwietnia do maja 2006 r. Strona wniosła odwołanie po terminie, jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, nie odnosząc się jednak do wniosku o przywrócenie terminu. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, określił, że nie może być ona wykonana w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz I. C. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Asesor sądowy Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz I. C. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta G. określił I. C. wysokość zobowiązania w opłacie targowej za okres od 04 do 30 kwietnia oraz od 02 do 31 maja 2006 r. w kwocie 288 zł. Organ I instancji podał, że podatniczka prowadziła działalność handlową w wynajętym pomieszczeniu handlowym na targowisku miejskim w Grudziądzu i we wskazanych dniach uchyliła się od uiszczenia opłaty targowej z tego tytułu. Okoliczność ta stanowiła podstawę do określenia wysokości zobowiązania w opłacie targowej, zgodnie z przepisami art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej G. z dnia [...] 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłaty targowej. Jednocześnie organ stwierdził, że strona nie będąc podatnikiem podatku od nieruchomości, nie podlega zwolnieniu od opłaty targowej na podstawie art. 16 ww. ustawy. Wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2006r. strona reprezentowana przez pełnomocnika zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie z wymienionym wnioskiem złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazała, że posiada stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej, którym jest wynajmowany boks handlowy na targowisku w G. Powołując się na poglądy wyrażone w doktrynie i orzecznictwie sądowym stwierdziła, że powinna płacić z tego tytułu podatek od nieruchomości, a nie opłatę targową. Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, że nie ma podstaw do uznania, iż miejsce prowadzenia działalności handlowej nie znajduje się na targowisku. W tym zakresie powołał się na § 1 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej G. z dnia [...] 2004 r. w sprawie zasad funkcjonowania targowisk i hal targowych w granicach administracyjnych Gminy – Miasto G. wskazując, że targowiska miejskie wraz z określeniem przedsiębiorcy prowadzącego określa załącznik nr 1 do uchwały, którego pkt 4 wymienia targowisko detaliczne położone przy ul. [...]. Przepisy przytoczonej uchwały stanowiąc prawo miejscowe są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, które w zakresie swojego obowiązywania wiążą organy podatkowe właściwe w sprawie. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko, stąd uiszczanie czynszu umownego z tytułu najmu boksu nie ma wpływu na obowiązek uiszczania opłaty targowej. Nie ma również podstaw do zwolnienia strony z obowiązku uiszczania opłaty targowej na podstawie art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym zwalnia się od opłaty targowej podmioty, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Organ wskazał, że podatnikiem podatku od nieruchomości obejmującym przedmioty opodatkowania położone na targowisku jest przedsiębiorca prowadzący targowisko, tj. Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Nieruchomościami sp. z o. o. w G., będące zgodnie z wyciągiem z rejestru gruntów właścicielem targowiska. Stąd też nie ma podstaw prawnych do uznania strony za podmiot, na którym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Odnosząc się do przytoczonych poglądów doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ stwierdził, że zostały one wyrażone w stanie prawnym, w którym obowiązywała inna definicja targowiska zawarta w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, stąd nie mogą być one wprost zastosowane do interpretacji obowiązujących przepisów prawa. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że odwołująca jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek uiszczenia opłaty targowej w związku z prowadzeniem działalności w zakresie handlu na targowisku w G. Jednocześnie określając wysokość zobowiązania podatkowego organy podatkowe nie naliczyły odsetek za zwłokę, bowiem ich wysokość nie przekraczałaby trzykrotności wartości opłaty dodatkowej pobieranej przez Pocztę Polską za polecenie przesyłki listowej. Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o jej uchylenie jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej posiada stałe miejsce wykonywania działalności, którym jest pasaż handlowy w G., na którym wynajmuje boks handlowy, za który płaci miesięczny czynsz umowny. Powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 25 marca 1993r., sygn. akt SAP/Po 207/93, OSP 1994/12/234) oraz poglądy doktryny (Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1994/3/58), zgodnie z którymi "Za targowiska nie mogą zostać uznane miejsca, w których zlokalizowane są wyłącznie stałe przedsiębiorstwa handlowe. Tym samym za handel na targowisku w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie można uznać handlu prowadzonego w obiektach, w których sprzedający zorganizował stałe przedsiębiorstwo handlowe, nawet gdyby obiekty te stanowiły własność osób trzecich". Strona podniosła, że targowisko to miejsce, w którym każdy sprzedający musi mieć swobodny dostęp do miejsc sprzedaży. W obiekcie przy ul. [...] w G. nie każdy sprzedający ma swobodny dostęp do miejsca sprzedaży, lecz jedynie ci przedsiębiorcy, którzy zawarli umowy najmu, są więc to ograniczenia cywilno-prawne. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu, że powołuje się na stan prawny już nie obowiązujący. Utrwalona w orzecznictwie i literaturze prawniczej definicja targowiska nie zmieniła się i nadal obowiązuje zasada, że targowisko to nie miejsce, w którym zlokalizowane są stałe przedsiębiorstwa handlowe. Podniosła, że prowadzi przedsiębiorstwo handlowe i zgodnie z zawartą umową najmu z Miejskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Nieruchomościami sp. z o. o. w Grudziądzu, przedmiotem umowy jest nieruchomość – boks i z tego tytułu płaci czynsz dzierżawny. Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, skarżąca jako posiadacz samoistny jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tej części nieruchomości, która jest przedmiotem umowy najmu. Nie ma więc obowiązku zapłaty opłaty targowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi popierając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego, w związku z tym podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, aczkolwiek z innych przyczyn niż przywołane w skardze. Podkreślić należy, że na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi. Oznacza to, że wniosek skarżącego wyznaczający zakres zaskarżenia nie pokrywa się z granicami rozpoznania przez sąd. Nie będąc związany granicami skargi sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Sąd zauważa, że decyzja organu I instancji została wydana dnia 3 sierpnia 2006r. (dowód doręczenia – 7 sierpnia 2006r.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie noszą datę 23 sierpnia 2006r. (data wpływu do organu – 24 sierpnia 2006r.). Z treści podanego wniosku wynika, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi. Na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało złożone w przewidzianym przepisami terminie (Ordynacja podatkowa – B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki, Wydawnictwo "Unimex", s. 763). Stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. W przypadku jednak złożenia odwołania po terminie wraz z wnioskiem o jego przywrócenie, organ odwoławczy nie może wydać postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem wymienionego wniosku. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (Ordynacja podatkowa – komentarz, S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004r, 596). Zauważyć należy, iż z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika, aby organ odwoławczy rozpatrzył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stosownie do trybu określonego w art. 162-163 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji również brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do kwestii terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji, w której odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminowi do jego wniesienia, niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania bez uprzedniego wydania postanowienia o przywróceniu terminu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło