I SA/Bd 77/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-04-13

Skład orzekający: Izabela Najda – Ossowska, Ewa Kruppik – Świetlicka, Halina Adamczewska – Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma osobie niebędącej domownikiem ani sąsiadem, która jedynie opiekuje się adresatem i posiada klucze do jego mieszkania, jest skuteczne w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie pisma osobie, która nie jest domownikiem ani sąsiadem adresata w rozumieniu art. 43 K.p.a., nie jest skuteczne. Skoro adresat nie odebrał pisma osobiście, a zostało ono pozostawione osobie nieuprawnionej, to termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął biegu. W konsekwencji, postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia zostało wydane przedwcześnie i podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Skarżący B. N. wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że skarżący odebrał postanowienie organu pierwszej instancji w dniu 16 lipca 2015 r., a zażalenie wniósł 24 lipca 2015 r. Skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji, wskazując na swoją nieobecność w miejscu zamieszkania i odbiór pisma przez osobę trzecią (M. S.), która nie była domownikiem. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego B. N. kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016r. sprawy ze skargi B. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego B. N. kwotę 100,00 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. odmówił B. N. (skarżący) uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. 2. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniósł w dniu 24 lipca 2015 r. zażalenie. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2015 r. stwierdził jednak, że zażalenie zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. 3. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. dalej: ustawa p.e.a.) organ podał, że określony w tym przepisie termin do wniesienia środka zaskarżenia jest terminem zawitym, co oznacza, że czynność dokonana po jego upływie nie wywołuje skutków prawnych. W sprawie, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, postanowienie organu pierwszej instancji, zawierające prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, zostało skutecznie doręczone skarżącemu 16 lipca 2015 r., a nie 17 lipca 2015 r. jak utrzymuje skarżący. Ostatni dzień terminu na wniesienie środka zaskarżenia przypadał zatem na dzień 23 lipca 2015 r., tymczasem jak wynika z daty pisma przesłanego pocztą elektroniczną do Urzędu Skarbowego, zostało ono wniesione 24 lipca 2015 r. W konsekwencji, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej: K.p.a.) zasadne stało się stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. 4. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarżący zarzucił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ pierwszej instancji było pozbawione podstaw prawnych. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wskazał również, że skarga nie zawiera zarzutów przeciwko zaskarżonemu rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga podlega uwzględnieniu. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej ustawa p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 7. Zaskarżone w sprawie postanowienie ma charakter procesowy, zarzuty podniesione w skardze w istocie nie odnosiły się do treści kwestionowanego orzeczenia, lecz dotyczyły zasadności obowiązku będącego przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Zgodnie jednak z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzygając sprawę w granicach sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten, mimo braku sformułowania przez skarżącego zarzutów odnoszących się do kwestii wniesienia zażalenia w terminie, stwarza podstawę prawną do dokonania przez Sąd oceny okoliczności faktycznych w tym zakresie z urzędu. 8. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z [...] r. o odmowie uwzględnienia zarzutów doręczone zostało w dniu 16 lipca 2015 r. M. S. Niesporne jest, że skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie w dniu 24 lipca 2015 r., a więc dzień po terminie do dokonania tej czynności procesowej. W efekcie w dniu 12 sierpnia 2015 r Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydał postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. 9. Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r., na pytanie Przewodniczącego, skarżący wyjaśnił okoliczności odebrania postanowienia przez M. S. Z wyjaśnień tych wynikało, że skarżący był przez dłuższy okres czasu nieobecny w miejscu zamieszkania w związku ze swoim stanem zdrowia. M. S., który odebrał przesyłkę nie jest domownikiem skarżącego, zamieszkuje we W., ale pod innym adresem. Opiekuje się skarżącym. Ma własne klucze od mieszkania, które zajmuje skarżący i jego żona. Zdaniem skarżącego decyzję o odbiorze przesyłki do skarżącego najprawdopodobniej podjął on po konsultacji z żoną skarżącego. Skarżący wyraził opinię, że z żoną "...jak to często bywa nie zawsze mają okazję ze sobą rozmawiać". 10. Analizując przepisy dotyczące doręczeń wskazać należy na art. 40 § 1 i 2 K.p.a., który znajduje w sprawie zastosowanie na podstawie art. 18 ustawy p.e.a. Zgodnie z tym przepisem co do zasady pisma doręcza się stronie, przedstawicielowi strony lub pełnomocnikowi, o ile został ustanowiony. Jednocześnie zgodnie z art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się , za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeśli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; o czym zamieszcza się zawiadomienie w skrzynce pocztowej. Przepis ten wyczerpująco wymienia katalog osób, którym można w trybie powołanego przepisu pozostawić przesyłkę adresowaną do strony. Jakkolwiek w orzecznictwie niejednolicie oceniano warunek "dorosłego domownika" pozostawania ze stroną w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa, to nie było nigdy sporu co do tego, że musi być to osoba dorosła zamieszkała w tym samym co strona mieszkaniu. Takiego warunku natomiast M. S. na pewno nie spełnia. 11. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie wydane na podstawie art. 134 K.p.a. jest przedwczesne, albowiem w sprawie nie doszło do prawidłowego doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji. Na tej podstawie Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) i c) ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania orzekł zgodnie z art. 200 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło