I SA/Bd 771/08

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-01-13

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, powinien zostać uwzględniony w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdy istnieje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, ponieważ sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z tych kosztów na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika w zakresie częściowym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało wykazane.
Stan faktyczny
Skarżąca A.K. złożyła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarga została odrzucona. Następnie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację finansową, samotne wychowywanie dzieci i niskie dochody. Wnioskująca nie posiada majątku ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić radcę prawnego dla skarżącej i oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanowił 1. ustanowić radcę prawnego 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę A.K. na wskazaną powyżej decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Następnie, w dniu 08 stycznia 2009 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu żądania podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Samodzielnie wychowuje dwie małoletnie córki – 10 i 9 lat. Na miesięczny dochód gospodarstwa domowego składają się: wynagrodzenie za pracę w Bibliotece Miejskiej w I. ( 908 zł netto), zasiłek rodzinny ( 124 zł) oraz świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego ( 500 zł).Skarżąca mieszka wraz z rodzicami, którzy z uwagi na trudności finansowe korzystają ze jej wsparcia. Matka zainteresowanej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ojciec od września 2008 r. nie pracuje, oczekując na wydanie orzeczenia w przedmiocie ustalenia prawa do renty. W związku z chorobą korzysta z prawa do zasiłku. Wnioskująca podała, iż jej wynagrodzenie podlega zajęciu na poczet zadłużenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zainteresowana nie posiada majątku oraz oszczędności. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radca prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. . Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm; zwanej dalej p.p.s.a. ) przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia :" z zakresu ubezpieczeń społecznych" wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Wobec tego należy przyjąć, iż wprawdzie art.239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. należy do wyjątków od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to jednak przedmiotowe odstępstwo od zasady określono szeroko. Reasumując, każdą sprawę sądowoadministracyjną, mającą źródło roszczenia w instytucji ubezpieczeń społecznych cechować będzie występowanie instytucji ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. Z tej przyczyny wniosek strony w zakresie zwolnienia od kosztów podlega oddaleniu. Ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ( art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – uprawnienia do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści oświadczeń A.K., złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy oraz informacji zawartych w aktach niniejszej sprawy wynika, iż wnioskująca spełnia powyżej wskazane przesłanki. Podzielając argumentację strony referendarz wziął pod uwagę okoliczność, iż dochód na osobę w rodzinie zainteresowanej wynosi 453 zł. Tym samym opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika wykracza bez wątpienia poza jej możliwości płatnicze. Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło