I SA/Bd 772/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi N. K. na postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 września 2024 r. nr WFB.VI.3151.155.2019-12 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanowił: odrzucić skargę W dniu 9 kwietnia 2019 r. do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego wpłynął wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Mogilnie z 1 kwietnia 2019 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec N. K. (dalej także jako: "Skarżąca", "Zobowiązana"), opiekuna prawnego małoletniej A. K., ur. 8 maja 2018 r., w celu wyegzekwowania obowiązku niepieniężnego, polegającego na poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jednocześnie wskazano jako środek egzekucyjny grzywnę w celu przymuszenia. W toku postępowania egzekucyjnego Wojewoda Kujawsko-Pomorski postanowieniem z 8 maja 2019 r. nałożył na Zobowiązaną grzywnę celem przymuszenia w wysokości 500 zł i wezwał do wykonania, w terminie 90 dni, ciążącego na niej obowiązku. W związku z niewykonaniem przez Zobowiązaną obowiązku oraz nieuiszczeniem nałożonej grzywny, w dniu 27 czerwca 2024 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski wystawił tytuł wykonawczy nr 3151/256/2024 i skierował sprawę do egzekucji należności pieniężnych. Pismem z 18 lipca 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Mogilnie przekazał Wojewodzie Kujawsko-Pomorskiemu zgłoszone przez Skarżącą zarzuty oparte o art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505; dalej także jako: "u.p.e.a."), tj. brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W treści zarzutów został przywołany wyrok Trybunał Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1709/23. Wojewoda Kujawsko-Pomorski postanowieniem z 2 września 2024 r. oddalił zgłoszone zarzuty. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z 16 września 2024 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z 24 września 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 2 września 2024 r. w sprawie zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu organ podał, że podstawą prawną wystawienia tytułu wykonawczego nr 3151/256/2024 z 27 czerwca 2024 r. jest postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 8 maja 2019 r. w sprawie nałożenia grzywny celem przymuszenia, w którym m.in. wskazano 90-dniowy termin uiszczenia grzywny (wraz z kosztami egzekucyjnymi) oraz pouczono, iż w przypadku jej nieuiszczenia we wskazanym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Nieuiszczone w terminie grzywny w celu przymuszenia podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w ustawie egzekucyjnej, co wynika wprost z art. 124 u.p.e.a., i co zostało wskazane w postanowieniu Wojewody Kujawsko-Pomorskiego w sprawie nałożenia grzywny celem przymuszenia. Ponieważ postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego nie jest umorzone, zawieszone ani wstrzymane na skutek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a obowiązek o charakterze niepieniężnym nie został wykonany, należy stwierdzić, że obowiązek uiszczenia grzywny celem przymuszenia jest wymagalny. Wskazane przez Zobowiązaną wyroki sądów w istocie odnoszą się do kwestii wymagalności obowiązku szczepień ochronnych, i z tego powodu mogłyby ewentualnie zostać przywołane w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego na wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Mogilnie. Rozpatrywanie powyższych kwestii na obecnym etapie stanowiłoby skorzystanie przez Zobowiązaną z nieprzysługującego środka odwoławczego. Ponadto organ zauważył, że organ egzekucyjny nie ma uprawnień do badania wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym – uczynić to może jedynie wierzyciel obowiązku niepieniężnego, którym w tym przypadku jest ww. organ inspekcji sanitarnej. Celem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Mogilnie jest wyegzekwowanie grzywny celem przymuszenia. Zobowiązana nie przedstawiła żadnego argumentu świadczącego o braku wymagalności obowiązku wynikającego z zastosowania ww. środka egzekucyjnego. W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 33 §2 pkt 6c u.p.e.a. przez egzekwowanie grzywny mimo, że podlega ona umorzeniu, gdyż wydano ją w postępowaniu wszczętym na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją. Skarga została podpisana przez pełnomocnika, ale do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo upoważniające adwokata A. T. do działania w imieniu Skarżącej przed sądami administracyjnymi. Pismem z 27 listopada 2024 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wezwano pełnomocnika Skarżącej do złożenia opłaconego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako "p.p.s.a"). Wezwanie doręczono 2 grudnia 2024 r. W odpowiedzi na powyższe do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (dalej także jako: "WSA w Bydgoszczy") wpłynęło pismo z 6 grudnia 2024 r. (nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej 9 grudnia 2024 r.) m.in. z załącznikiem oznaczonym jako odpis pełnomocnictwa. Pismem z 28 stycznia 2025 r. WSA w Bydgoszczy wezwał pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono 3 lutego 2025 r. Wcześniej pismem z 9 stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącej został poinformowany przez Sąd, że załączony do pisma z 9 grudnia 2024 r. odpis pełnomocnictwa jest nieczytelny w zakresie informacji kto, kiedy i gdzie dokonał uwierzytelnienia odpisu. W odpowiedzi na wezwanie z 28 stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącej przesłał odpis pełnomocnictwa przy piśmie z 10 lutego 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Skarga wniesiona przez N. K. podlegała odrzuceniu. Zgodnie art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a."), pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Z kolei art. 46 § 3 p.p.s.a. stanowi, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z powyższego wynika, że obowiązkiem pełnomocnika będącego radcą prawnym, adwokatem, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym jest dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy przy podejmowaniu przez niego pierwszej czynności procesowej w sprawie. Jeżeli wymóg ten nie zostanie zachowany przez pełnomocnika wnoszącego pismo w sprawie, sąd, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., traktuje to uchybienie jako brak formalny pisma i wzywa pełnomocnika do jego uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Skarga na decyzję ostateczną organu administracji publicznej jest kwalifikowanym pismem procesowym, dlatego skutkiem nieuzupełnienia braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie jest, zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jej odrzucenie. Z obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa nie zwalnia fakt, że pełnomocnictwo zostało złożone w innym postępowaniu np. administracyjnym. W takiej sytuacji pełnomocnik powinien dołączyć do akt sprawy nowy egzemplarz pełnomocnictwa albo sporządzić uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, o ile umocowanie w treści pełnomocnictwa obejmowało swoim zakresem dalszy etap postępowania w sprawie czyli przed sądem administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 3630/13). Wskazać należy, że art. 37 § 1 p.p.s.a. nie zawiera żadnych szczególnych wymagań co do sposobu uwierzytelniania pełnomocnictwa lub innych dokumentów przez wymienionych w nim pełnomocników. Takie wymogi wynikają natomiast z przepisów ustaw dotyczących korporacji zawodowych zrzeszających tych pełnomocników (m.in. art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze – Dz.U. z 2024 r. poz. 1564; dalej także jako: "pr.adw.") (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 340/10). Zgodnie z art. 4 ust. 1b pr.adw. adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis adwokata, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) adwokat stwierdza to w poświadczeniu. Złożone do akt sądowych przy piśmie z 6 grudnia 2024 r. (nadanym listem poleconym 9 grudnia 2024 r.) ani przy piśmie z 10 lutego 2025 r. odpisy pełnomocnictwa nie spełniają warunków prawidłowego poświadczenia wynikających z art. 4 ust. 1b pr.adw. Dokument na k. 22 jest nieczytelny w zakresie informacji kto, kiedy i gdzie dokonał uwierzytelnienia odpisu. Dokument na k. 42 jest nieczytelny w zakresie informacji kto i gdzie dokonał uwierzytelnienia odpisu. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Skarżącej nie przedstawił czytelnego odpisu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby kto i gdzie dokonał uwierzytelnienia odpisu. Zarządzeniem z 28 stycznia 2025 r. Sąd wezwał pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono 3 lutego 2025 r. Wcześniej zarządzeniem z 9 stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącej został poinformowany przez Sąd, że załączony do pisma nadanego w dniu 9 grudnia 2024 r. odpis pełnomocnictwa jest nieczytelny w zakresie informacji kto, kiedy i gdzie dokonał uwierzytelnienia odpisu. W odpowiedzi na wezwanie z 28 stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącej przesłał odpis pełnomocnictwa, który nie zawierał czytelnej i wyraźnej informacji kto i gdzie dokonał uwierzytelnienia odpisu. W związku z powyższym uznać należało, że nie został skutecznie usunięty brak formalny skargi zatem zasadne było jej odrzucenie. Końcowo zauważyć należy przepisy dotyczące doręczeń mają charakter obligatoryjny. Jeżeli więc strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenia należy dokonywać wyłącznie tym podmiotom (jak stanowi art. 67 § 5 p.p.s.a.). Skoro skarga została sporządzona i wniesiona przez adwokata, który wskazał w skardze, że zastępuje Skarżącą (k. 2 akt sądowych) to tut. Sąd w świetle art. 37 § 1 w zw. z art. 67 § 5 i art. 49 p.p.s.a. wezwał pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa i nie był zobowiązany z uwagi na nieusunięcie przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, do wzywania samej Skarżącej do podpisania środka zaskarżenia. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w terminie zakreślonym w wezwaniu z 28 stycznia 2025 r. Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji orzeczenia. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: https://orzeczenia.nsa.gov.pl