I SA/Bd 775/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-09-24
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z emerytury w wysokości 1028,51 zł miesięcznie i mieszka z bezrobotnym synem, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jej miesięczny dochód z emerytury w wysokości 1028,51 zł jest obiektywnie niewystarczający do pokrycia kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżąca Z.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości 1028,51 zł miesięcznie, mieszka z bezrobotnym synem, jest w podeszłym wieku (90 lat), poważnie choruje i wymaga pomocy. Ponad połowę dochodu przeznacza na utrzymanie mieszkania, leczenie i rehabilitację.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 775/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy
I SA/Bd 775/10
UZASADNIENIE
Skarżąca wnosząc w o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1028,51 zł. Ubiegająca zamieszkuje wraz z bezrobotnym synem w lokalu stanowiącym jej własność. Jest osobą w podeszłym wieku, ukończyła 90 lat, poważnie choruje i wymaga pomocy ze strony osób trzecich. 700 zł z uzyskiwanego dochodu przeznacza na utrzymanie mieszkania oraz leczenie i rehabilitację
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić wymaganych opłat. Jako, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania budżetu państwa, to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Stosownie do art.245 § 1 p.p.s.a. pomoc prawna może być przyznana w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się wnioskująca, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz uprawnienie do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez ponoszenia kosztów jego wynagrodzenia. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżąca winna uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Podsumowując, przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winny zawsze wynikać ze wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Z oświadczeń złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, wynika, iż miesięczny dochód skarżącej wynosi 1028,51 zł. Wysokość świadczenia wskazuje, bez konieczności wzywania o przedstawienie dodatkowych dokumentów, że wobec zainteresowanej spełniona została przesłanka materialna, od której zależy udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W ocenie referendarza, pomimo, że wnioskująca nie zadeklarowała wysokości wydatków związanych z zakupem żywności, to bez wątpienia je ponosi. Ponadto sytuacja majątkowa podatniczki podlegała badaniu przez organ podatkowy, co odzwierciedlają akta administracyjne. Wprawdzie emerytura wypłacana z budżetu Państwa jest stałym i pewnym dochodem, lecz w tej konkretnej sprawie obiektywnie niewystarczającym do opłacenia chociażby wpisu sądowego od niniejszej skargi, który zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12. 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz.2193 ze zm.) wynosi 100 zł, jak i minimalnego wynagrodzenia za czynności adwokackie.
Reasumując, oczekiwania wnioskującej nie kłócą się z ratio legis instytucji prawa pomocy i z tego powodu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło