I SA/Bd 784/13
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-11-13
Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie osiąga dochodu, nie posiada majątku i pozostaje na utrzymaniu rencisty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie osiąga dochodu, nie posiada majątku i pozostaje na utrzymaniu rencisty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania i ma na celu umożliwienie osobom w trudnej sytuacji finansowej dochodzenia swoich praw przed sądem.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku od spadków i darowizn. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że nie posiada majątku i pozostaje na utrzymaniu ojca rencisty. Z przedłożonych zeznań podatkowych za lata 2011-2012 wynikało, że nie osiągnął żadnego dochodu. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że wnioskodawca nie posiada oszczędności i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanowił: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że nie posiada żadnego majątku i pozostaje na utrzymaniu ojca rencisty.
W odpowiedzi na zarządzenie referendarza skarżący przesłał zeznania podatkowe za lata 2011-2012 z których wynika, że za powyższe okresy nie osiągnął żadnego dochodu. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności oraz prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z informacji zawartych
na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów przesłanych w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego wynika, że skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, nie posiada żadnego majątku, w momencie składania wniosku był na utrzymaniu ojca rencisty. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło