I SA/Bd 79/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi Wraz ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2014r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że ustawowy termin złożenia skargi upływał w dniu [...] 2014r. Na skutek wcześniejszego zamknięcia urzędów pocztowych w związku z Wigilią pozbawiony został możliwości terminowego złożenia skargi. Dalej podniósł, że niezachowanie terminu do wniesienia skargi nie jest skutkiem złej woli skarżącego, a wyniknęło jedynie ze szczególnego splotu okoliczności od niego niezależnych. Ponadto skarżący wskazał, że ze względu na stan zdrowia nie wszystko pamięta w danej chwili. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym, w terminie bez swojej winy. Według powyższego przepisu konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu, jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Stosownie zaś do treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, natomiast Sąd rozpoznając wniosek strony musi ocenić, czy w terminie przewidzianym do dokonania czynności nastąpiła taka przeszkoda. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego kryterium braku winy wiąże się generalnie z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminowi istnieje więc tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się m. in. chorobę (w tym nagłą chorobę) uniemożliwiającą wyręczenie się drugą osobą. Strona winna przy tym uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała praktycznie aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto, przy ocenie zawinienia sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swoje interesy, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że siedmiodniowy termin do złożenia skargi upływał w dniu 24 grudnia 2014r. (Wigilia), natomiast skarżący wniósł skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 27 grudnia 2014r. Zdaniem Sądu skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych dokumentacji medycznej wynika zły ogólny stan zdrowia skarżącego. Potwierdza ona, co najistotniejsze dla rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, że skarżący legitymuje się złym stanem zdrowia psychicznego, który negatywnie wpływa na podejmowane przez niego czynności. Skarżący cierpi na [...]. Ponadto z zaświadczenia z dnia [...]2014r. (K-19 akt administracyjnych) wynika, że stan psychiczny pacjenta w okresie ostatnich kilku miesięcy uległ istotnemu pogorszeniu w związku z toczącymi się sprawami sądowymi dotyczącymi [...]. Ponadto skarżący jest obciążony poczuciem odpowiedzialności za [...]. W obrazie klinicznym dominuje poczucie [...]. Uzasadnione jest, zatem zdaniem Sądu twierdzenie, że skarżący cierpi na przewlekłe schorzenie, które z samej swej natury wpływa na percepcję strony, jej ocenę rzeczywistości, koncentrację czy pamięć. W tej sytuacji zaś, w sposób oczywisty, wykazany został brak winy strony w uchybieniu terminu. Podkreślenia przy tej okazji wymaga, że pożądane jest zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym, by z jednej strony mieć na uwadze obiektywny miernik staranności, której można i trzeba wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, z drugiej zaś strony powstrzymanie się od nadmiaru formalizmu, by z tego powodu nie zamknąć stronie prawa do sądu. Należy bowiem mieć na uwadze, że nadmiernie rygorystyczne stanowisko w kwestii przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, pozbawiałoby stronę prawa rozstrzygnięcia jej sprawy przez sąd, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe prawa jednostki, w tym uprawnienia do skutecznej ochrony sądowej. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.