I SA/Bd 792/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 października 2014 r. sprawy ze skargi G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego na rok 2014 oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy I. dokonał stronie wymiaru podatku rolnego na 2014 r. w kwocie [...] zł od gruntów rolnych położonych w obrębie ewidencyjnym D., jednostka rejestrowa [...], na które składają się działki oznaczone numerami: [...] o powierzchni [...] ha, tj. [...] ha przeliczeniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że wysokość podatku rolnego ustalono na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, stosując stawki podatkowe określone w obowiązujących przepisach prawa. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła niezgodność z prawem podnosząc, że organ niesłusznie opodatkował grunty podatkiem rolnym z uwagi na to, że przez działki stanowiące podstawę opodatkowania tym podatkiem przechodzi podziemny rurociąg solankowy, którego właścicielem jest [...] i z tego względu, w ocenie strony, grunty powyższe powinny zostać wyłączone z opodatkowania. Zdaniem skarżących, istotną okolicznością w sprawie jest, że Starosta I. w dniu [...] r. wydał decyzję polegającą na udostępnieniu działek nr [...] w celu wykonania remontu podziemnego rurociągu wody przemysłowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] w dniu [...] r., natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 05 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 928/12 uchylił powyższe rozstrzygnięcia w przedmiocie udostępnienia nieruchomości. W opinii podatników, powyższe powoduje, że przestał istnieć obowiązek podatkowy. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawa opodatkowania podatkiem rolnym określona została z uwzględnieniem zapisów w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu I. Skarżący zgodnie z treścią tej ewidencji są współwłaścicielami wymienionych wyżej działek gruntu w obrębie ewidencyjnym D., składających się na gospodarstwo rolne, stanowiących użytki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Organ pierwszej instancji przyjmując oznaczenie klas użytków rolnych prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy i ustalił liczbę hektarów przeliczeniowych wynoszącą [...]. Organ podkreślił, że podstawowym kryterium decydującym o sposobie opodatkowania gruntów są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że organ podatkowy jest nimi związany w zakresie wymiaru poszczególnych podatków i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń. W tym zakresie organ wskazał na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: "u.p.r."). Podkreślił, że wypis z ewidencji gruntów ma walor dokumentu urzędowego, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ stwierdził, że dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem rolnym nie ma znaczenia podniesiona przez skarżących okoliczność posadowienia w latach 1966-1968 na terenie działek objętych opodatkowaniem podziemnej inwestycji liniowej. Okoliczność ta nie spowodowała zmiany klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów i budynków, która jest wiążąca dla organu podatkowego i w tym stanie rzeczy wszystkie zarzuty strony przeciwko zaskarżonej decyzji organ uznał za całkowicie bezzasadne. Zdaniem organu, bez wpływu na podstawę opodatkowania i na istnienie obowiązku podatkowego pozostaje również okoliczność przemijającego wejścia na grunt skarżących, właściciela poziemnej linii wodociągowej w celu wykonania jej modernizacji. Końcowo organ zaznaczył, że ponieważ stan faktyczny i prawny sprawy dla celów wymiaru podatku rolnego nie uległ żadnym zmianom w stosunku do ustaleń z wcześniejszych lat, organ ustalił wymiar podatku bez stosowania procedury podatkowej w pełnym zakresie. W ocenie organu, kwestia udostępnienia gruntu podmiotowi gospodarczemu i skutki z tego płynące nie mają żadnego wpływu na wymiar podatku od nieruchomości i nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie jego wymiaru. W skardze strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy I. i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi strona wskazała jedynie, iż podtrzymuje argumentację podniesioną w złożonym wcześniej odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 30 września 2014 r. stanowiącym uzupełnienie skargi oraz ustosunkowanie się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, strona podtrzymała dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd zgodnie z powyższymi przepisami wskazuje, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podać, że zgodnie z art. 1 u.p.r., opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Przedmiotem opodatkowania tym podatkiem objęte są zatem grunty sklasyfikowane wyłącznie w ewidencji gruntów i budynków. Sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, której przepis art. 21 stanowi wprost, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r., podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi - dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Z utrwalonych poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008r., sygn. II FSK 372/07), które podziela również ten Sąd wynika, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Podważenie zgodności tych zapisów ze stanem rzeczywistym, bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Skoro organy podatkowe w sprawie ustaliły, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż G. i S. P. są współwłaścicielami gruntów sklasyfikowanych w tej ewidencji jako grunty orne (k. 3 akt administracyjnych), to w świetle regulacji art. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r. skarżący mają obowiązek zapłacenia podatku rolnego od tych gruntów. Na podstawie bowiem art. 3 ust. 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) posiadaczami samoistnymi gruntów; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego albo b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Lasów Państwowych. Zasadniczym powodem, dla którego strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a następnie wywiodła skargę do Sądu, jest zarzut, że organy podatkowe ustalając wysokość podatku rolnego nie wzięły pod uwagę faktu, iż przez działki stanowiące podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przechodzi podziemny rurociąg solankowy, a ponadto nie uwzględniono okoliczności, że decyzją z dnia [...] r. Starosta I. zobowiązał G. i S. P. do udostępnienia nieruchomości, która jest przedmiotem opodatkowania. Skarżący podnieśli, że cała nieruchomość jest we władaniu Starosty I. W tym miejscu należy podkreślić, że zwolnienie gruntów skarżących z podatku rolnego nie jest możliwe z przyczyn podanych przez podatników. Zwolnienia od podatku rolnego zostały uregulowane w ustawie o podatku rolnym w art. 12. Przepis ten przesądza, które grunty są zwolnione od podatku rolnego m. in. z urzędu. W powyższym przepisie nie występuje przesłanka, na którą powołuje się strona skarżąca. Okoliczność ta nie spowodowała również zmiany klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Jak zaznaczono wcześniej, organ podatkowy nie miał podstaw do zmiany danych zawartych w tej ewidencji. Zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków powinien wszcząć procedurę ich zmiany przed organem prowadzącym ewidencję, którym jest starosta. Należy także podkreślić, że organ nie kwestionuje faktu przebiegu rurociągu przez działki skarżących, jak również obowiązku udostępnienia nieruchomości celem przeprowadzenia jego remontu. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, iż w aktach administracyjnych znajdujących się przy sprawie o sygn. akt I SA/Bd 741/12 dotyczącej podatku rolnego za 2012 r. znajduje się pismo z dnia 04 grudnia 2008 r. (k. 11 akt administracyjnych), w którym [...] potwierdziły, że rurociąg przebiega przez działki skarżących, a obecność rurociągu może mieć negatywny wpływ na uprawy. Jednakże Państwo P. odmówili podpisania umowy rekompensowania uciążliwości wynikających z eksploatacji rurociągu. W przedmiotowych aktach administracyjnych znajduje się także kopia decyzji Starosty I. z dnia [...] r. zobowiązująca skarżących, jako właścicieli nieruchomości położonej w D., gmina I., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] do udostępnienia [...] z siedzibą w I. w pasie gruntu o szerokości 9,20 m wzdłuż dwóch nitek rurociągu wody przemysłowej [...] w celu wykonania remontu tego ciągu polegającego na: wymianie rurociągów stalowych w technologii bezwykopowej metodą krakingu statycznego, remoncie istniejących komór technologicznych i wymianie armatury w komorze. W uzasadnieniu stwierdzono, że natychmiastowe przystąpienie do prac modernizacyjnych ma zapobiec ryzyku wystąpienia awarii rurociągu. Zaznaczono, że z treści przepisów art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że osoba lub jednostka organizacyjna, która otrzymała zezwolenie, zobowiązana jest do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu przewodów lub urządzeń, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wówczas będzie zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności wykonanych przez wnioskodawcę przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienie nieruchomości, określony w decyzji starosta wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że okoliczność, iż po stronie skarżących ustalono obowiązek udostępnienia nieruchomości nie stanowi podstawy do zwolnienia z obowiązku podatkowego w podatku rolnym. Organ odwoławczy na s. 3 zaskarżonej decyzji jednoznacznie odniósł się do faktu modernizacji rurociągu i obowiązku udostępnienia w związku z tym nieruchomości. Organ stwierdził, że okoliczność ta nie ma wpływu "na podstawę opodatkowania i na istnienie obowiązku podatkowego" jako okoliczność przemijająca. Powyższe stanowisko organu, tut. Sąd ocenia jako prawidłowe. Podkreślić należy, że skarżący są właścicielami gruntów rolnych, natomiast przepisy ustawy o podatku rolnym (w tym w szczególności art. 12, art. 13, art. 13a – art. 13d) nie przewidują z mocy prawa zwolnienia od opodatkowania, bądź ulgi w podatku rolnym w sytuacji ustanowienia przez właściwy organ obowiązku udostępnienia nieruchomości. Nie budzi natomiast wątpliwości, że na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami skarżący mają prawo domagać się odszkodowania w sytuacjach w tych przepisach określonych. Wprawdzie w art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. przewidziano zwolnienie, jednakże w przypadku zaprzestania produkcji rolnej, a ponadto ewentualna ulga jest przyznawana na wniosek podatnika w odrębnym postępowaniu i w formie odrębnej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1388/09). Oceniając zaskarżoną decyzję w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z art. 187 § 1 O.p. (organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy). Podatnikom zapewniono czynny udział w postępowaniu, w tym celu SKO w B. zawiadomiło o możliwości wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego (pismo z dnia 14 kwietnia 2014 r.). Właściwie zinterpretowano regulacje prawa materialnego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego i konieczność uwzględnienia skargi. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, brak podstaw do wyłączenia gruntów skarżących z opodatkowania podatkiem rolnym. W związku z powyższym uznając, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zgodna z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. U. Wiśniewska E. Kruppik-Świetlicka H. Adamczewska-Wasilewicz