I SA/Bd 795/21

I SA/Bd 795/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie określenia charakteru umów postanawia odrzucić skargę I SA/Bd 795/21 UZASADNIENIE Pismem z dnia 25 października 2021 r. K. G. (Skarżący) wniósł do tut. Sądu skargę na decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] o numerach wskazanych na stronach 1-13 skargi. Wniósł o stwierdzenie ich nieważności. Podniósł, że przedmiotowe umowy były umowami o działo z art. 627 Kodeksu cywilnego, a nie umowami zlecenia z art. 734 § 1 Kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd zauważa, iż zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a wg § 2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast w art. 3 § 3 ustawodawca określił, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Ustawodawca przewidział zatem szerszą kontrolę sądu administracyjnego, wykraczającą poza sferę decyzji i postanowień, będących tradycyjnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Uznał bowiem, iż sądową kontrolą powinny być także objęte działania administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach (jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym), zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, lecz także dotyczących praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy oraz inne (państwowe i niepaństwowe) jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których państwo realizuje swoje zadania. Niemniej art. 3 § 2 pkt 4 expressis verbis wyłącza możliwość skarżenia "innych aktów i czynności" podjętych "w ramach postępowania administracyjnego określonego" w kodeksie postępowania administracyjnego oraz w postępowaniach określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej i w postępowaniach, do których mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ordynacji podatkowej. Działy IV, V i VI Ordynacji podatkowej regulują "Postępowanie podatkowe", "Czynności sprawdzające" i "Kontrolę podatkową", a więc podstawowe kategorie postępowań regulowanych tą ustawą. Celem jaki towarzyszył ograniczeniu zaskarżalności aktów i czynności jest wykluczenie zaskarżania do sądu administracyjnego poszczególnych aktów i czynności podejmowanych w ramach sformalizowanych procedur. Dopiero bowiem po zakończeniu tych procedur sąd administracyjny dokonuje ich kontroli, a dokonywanie kontroli na etapie przeprowadzania tych czynności byłoby przedwczesne. W złożonej skardze Skarżący skarży pięćset siedem decyzji, których przedmiotem było ustalenie, że osoby zatrudniane przez niego na podstawie umów o dzieło w rzeczywistości świadczyły pracę na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące umów zlecenia i z tego tytułu podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu. W decyzjach tych określono jednocześnie podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia. Skarżący domaga się stwierdzenia nieważności tych decyzji, podnosząc argumenty dotyczące niewłaściwego zastosowania przez organ przepisów Kodeksu cywilnego. Skarga ta nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny z przyczyn wskazanych poniżej. Przede wszystkim zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 423; dalej: "ustawa systemowa"), decyzje wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych podlegają zaskarżeniu do sądu powszechnego, według zasad przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego. Wyłącznie w trzech kategoriach spraw, tj. w sprawach dotyczących przyznania świadczenia w drodze wyjątku, w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek oraz w sprawach dotyczących wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, możliwe jest złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i rozpoznanie sprawy w trybie administracyjnym, a następnie sądowoadministracyjnym (art. 83 ust. 4 ustawy systemowej). Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że decyzje, których dotyczy skarga, mogą być kwestionowane wyłącznie w toku postępowania przed sądem powszechnym. Sprawy o podleganie ubezpieczeniom społecznym oraz o podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia nie mieszczą się bowiem w katalogu spraw wymienionych w art. 83 ust. 4 ustawy systemowej. Skoro zatem ustawodawca wyłączył możliwość zaskarżania takich decyzji w drodze skargi do sądu, to Sąd uznaje, iż niniejsza skarga nie może być objęta kontrolą sądowoadministracyjną. Skarga ta dotyczy bowiem decyzji nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych. W sytuacji, kiedy skarga nienależąca do właściwości sądu administracyjnego zostanie wniesiona, powinna zostać, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przez sąd odrzucona. Z uwagi na powyższe Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił.